Ҳужжат муаллифлари ўрмонларнинг иқлим ўзгаришига қарши курашиш ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашдаги муҳим ролига қарамай, уларнинг йўқолиш даражаси юқорилигича қолаётганидан огоҳлантирмоқда.
Ҳужжатда БМТнинг 2017–2030 йилларга мўлжалланган ўрмонлар бўйича стратегик режаси ва олтита глобал ўрмон мақсадларини амалга оширишнинг энг сўнгги баҳоси келтирилган. Ҳисобот дунё ўрмон ресурсларининг 51 фоизини ташкил этувчи 48 мамлакатдан олинган ихтиёрий маълумотларга, шунингдек, мавжуд глобал маълумотларга асосланган, деб хабар берди kazinform.
"Ўрмонлар иқлим ўзгаришига қарши курашиш ва биологик хилма-хилликни сақлашдан тортиб, озиқ-овқат хавфсизлиги ва барқарор турмуш тарзини таъминлашгача бўлган Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш учун жуда муҳимдир", деди БМТ Бош котибининг сиёсатни мувофиқлаштириш бўйича ёрдамчиси Бьерг Сандкьер.
Унинг сўзларига кўра, ўрмонларга инвестиция қилиш - барқарор иқтисодиётга, иқлим барқарорлигига ва келажак авлодлар фаровонлигига инвестиция қилишдир.
Нотекис тараққиёт
Дунё ўрмонларининг 54 фоизи бешта мамлакатда жойлашган: Россия Федерациясида 20 фоиз, Бразилияда 12 фоиз, Канадада 9 фоиз, АҚШда 7 фоиз ва Хитойда 5 фоиз.
Ҳисобот муаллифлари кўплаб мамлакатлар ўрмонларни муҳофаза қилиш учун муҳим чоралар кўраётганини таъкидламоқда: қўриқланадиган ўрмон майдонларини кенгайтириш, ўрмонларни бошқариш назоратини кучайтириш, деградацияга учраган ерларни тиклаш дастурларини амалга ошириш ва халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.
Масалан, Россия илгари 2018 ва 2021 йиллар оралиғида 1,7 миллион гектар ўрмон тикланганини, 2024 йилга келиб 1,55 миллион гектарни тиклаш бўйича дастлабки мақсаддан ошиб кетганини хабар қилган эди.
Бироқ, умумий тараққиёт нотекислигича қолмоқда. 26 та глобал мақсаддан фақат еттитасига умумий эришилди, 17 тасига қисман эришилди ва иккита соҳа - ўрмонларнинг йўқолишини камайтириш ва ўрмонга боғлиқ аҳоли орасида ўта қашшоқликка чек қўйиш - нотўғри йўналишда.
Ўрмонларга нима таҳдид солмоқда
Мутахассислар ерлардан фойдаланишнинг ўзгариши, иқлим ўзгаришлари, ўрмон ёнғинлари, зараркунандалар, шунингдек, ноқонуний кесиш ва бошқа ноқонуний фаолиятни асосий таҳдидлар сифатида кўрсатмоқдалар.
Молиялаштиришнинг етишмаслиги қўшимча муаммо бўлиб қолмоқда. БМТ маълумотларига кўра, барқарор ўрмонларни бошқаришга ажратилган маблағ миқдори зарур бўлганидан анча паст.
Мақсадларга эришишни тезлаштириш
Ҳисобот муаллифлари миллий етакчилик ва жамоатчиликка асосланган ташаббуслар мисоллари тараққиётни сезиларли даражада тезлаштириш мумкинлигини кўрсатаётганини таъкидлайдилар.
БМТнинг Ўрмонлар бўйича форуми котибияти директори Жюльетт Биао вақтни беҳуда сарфлаш керак эмаслигини таъкидлади — Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш муддати тугашига беш йилдан кам вақт қолди. Унинг сўзларига кўра, сиёсий ирода, янги молиялаштириш механизмлари ва турли иқтисодий соҳалардаги мувофиқлаштириш ҳал қилувчи роль ўйнайди.
