Туғилган жойи бўйича ҳисобда АҚШ, Буюк Британия ва Германия етакчилик қилади. Россия еттинчи ўринда, бу рейтингда фуқаролиги ва иш жойи ҳисобга олинмайди, деб хабар беради naked-science.ru.
Агар мукофотланганларни ҳозирги чегараларда туғилган мамлакатлари бўйича тақсимласак, АҚШ Нобель мукофоти совриндорлари сони бўйича биринчи ўринда туради. 2026 йил натижалари эълон қилингандан сўнг уларнинг сони 300 нафарга етди. АҚШдан кейин 111 нафар лауреат билан Буюк Британия ва 86 нафар лауреат билан Германия туради. Франция 65 нафар совриндор билан тўртинчи, Япония 31 нафар совриндор билан бешинчи ўринда.
Ҳисоблаш Нобель ташкилоти томонидан эркин фойдаланиш учун тақдим этилган очиқ маълумотлар базасига асосланган. 17 октябрь ҳолатига кўра, унда 1000 киши ва 28 ташкилот ҳақида маълумотлар мавжуд. Рейтингга фақат одамлар киритилган ва ҳар бири бир марта ҳисобга олинган: Мария Кюри, Жон Бардин ёки Фредерик Сенгернинг иккита мукофоти битта лауреатни иккитага айлантирмайди.
Бу усул фуқаролик ёки университетлар бўйича ҳисоблашга қараганда бошқача жадвални беради. Масалан, Бельгияда туғилган Френсис Халзен 2026 йилда АҚШда ишлаётганда физика бўйича мукофот олган. Туғилган жойи бўйича рейтингда у Бельгия натижасини оширади. Бир неча фуқароликни ёки университетни ўзгартирган киши бундай ҳисобда бир мамлакатда қолади.
Бу йилги мукофотларни эълон қилиш маросими 5 октябрдан 12 октябргача бўлиб ўтди, деб хабар беради Нобель ташкилоти. Ўнта янги совриндорлар орасида учта америкалик: Карл Дейсерот, Роберт Холл ва Майкл Вудфорд бор. Иккитаси Германияда туғилган - Петер Ҳегеман ва Георг Нагел. Бельгия, Франция, Япония, Канада ва Жанубий Африкада биттадан янги ном қўшилди.
Физиология ёки тиббиёт бўйича мукофотни Дейсерот, Хегеман ва Нагел оптогенетика билан боғлиқ кашфиётлари учун бўлишди. Бу ёруғлик ёрдамида маълум ҳужайралар фаоллигини бошқариш имконини берувчи усулдир. Мукофотни эълон қилишда Каролина институти Нобель ассамблеяси котиби Томас Перлман тадқиқотчилар учун айнан нималар очиқ бўлганини тушунтирди.
Физик мукофотни Халзен Антарктика IceCube детектори ёрдамида нейтрино тадқиқотлари учун олди. Кимёвий мукофотни Анри Каган ва Кенсо Сойи, адабий мукофотни Энн Карсон, тинчлик мукофотини эса Нави Пиллей қўлга киритди. Алфред Нобель хотирасига Швеция банкининг иқтисодий фанлар бўйича мукофоти берилди.
Associated Press хабарига кўра, мукофотларни топшириш маросими 10 декабрь куни бўлиб ўтади.
Юклаб олишда туғилган мамлакати бўлмаган учта эски ёзув учун биографик маълумотлардан фойдаланилган: Абдулразоқ Гурна Занзибарда, ҳозирги Танзания таркибида, Жеймс Робинсон Буюк Британияда, Жон Мартинис АҚШда туғилган. Шундай қилиб, базадаги минг кишининг ҳаммаси ҳисобга олинди. Рақамлар мукофотлар тарихидаги лауреатларнинг туғилиш географиясини акс эттиради ва мамлакат фуқаролари ёки унинг илмий муассасалари ходимларига берилган мукофотлар сонига мос келмайди.