Мустақилликка эришишимиздан чамаси икки-уч йил олдин энди иш бошлаган ёш педагог эдим. Ўшанда шаҳримизда, менимча, 20 йил деганда биттагина янги мактаб қурилди. Бу мактаб янгию, аммо моддий-техник базаси мақтанарли аҳволда эмас, шароитлари ҳам ҳаминқадар эди. Кўп нарсани ўз кучимиз билан қилишга мажбур бўлгандик.

Бугунги мактабларга назар солар эканман, суратию сийрати ўзгача: бинолар ҳам, моддий-техник база ҳам замон талабига мос бўлиши учун давлатимиз катта сармоя сарфламоқда. Ўтган йили биргина Сирдарё вилоятининг ўзида 47 та мактаб, 46 та болалар боғчаси тўлиқ таъмирланди, янгилари қурилди. Жорий йилда ҳам таъмирлаш ва қурилиш ишлари бажарилаётган мактаб ва боғчалар сони бундан кам эмас.

Мустақиллигимизнинг илк йилларида минглаб боғчалар ёпилиб, бинолари сотиб юборилганди. Болаларнинг боғчага қамрови атиги 7 фоиз эди. Кейинги йилларда тизимда рўй берган энг катта ислоҳотлардан бири боғчалар сонини кўпайтириш, фао­лиятини ривожлантириш ва қамровини ошириш бўлди. Ўтган ўн йилда бола учун билимлар пойдевори бўлган минглаб мактабгача таълим ташкилоти бунёд этилди ва қисқа муддатда қамров қарийб 80 фоизга етди. Бу қанчадан қанча ота-оналарнинг мушкулини осон қилди. Энг муҳими, болаларни мактабга тайёрлаш тизими такомиллаштирилди.

Қирқ йиллик педагогик фаолиятимдан келиб чиқиб, мамлакатимиз таълим тизимидаги ютуқларимиз билан бирга ўтган даврдаги баъзи муаммоларни айтишни ҳам ўринли деб биламан. Хусусан, мус­тақилликка эришган йилларимиз маош камлиги туфайли қанча билимли ўқитувчилар, айниқса, оиласининг асосий боқувчиси бўлган эркак муаллимлар мактабларни тарк этди. Таълим масаласи иккинчи даражага тушиб кетган йилларнинг ҳам гувоҳи бўлдик. Ўшанда бу қанчалар оғир оқибатларга олиб келишини биз, педагоглар юрагимизда кучли оғриқ билан ҳис қилардик.

Шукрки, соҳадаги туб ислоҳотлар ҳар бир илм аҳлининг юрагидаги ана шу оғриқларга малҳам, билим ва илмга ишонч, таълим тараққиёти учун юксак имконият яратди. Умумий ўрта ва умуман таълим соҳасида тубдан янгиланишлар қилинди. Энг биринчи эътибор муаллимлар меҳнатини қадрлашга қаратилди. ­Ўқитувчи мақоми белгилаб қўйилди. Қўшимча юкламалар ва педагогларнинг асосий фаолиятига тўсиқ бўлган ва энг муҳими, ўқитиш сифатига катта салбий таъсир кўрсатиб келган мажбуриятлардан озод этилди.

Ҳозир ўқитувчининг фақат ўзи ва ўқувчи устида ишлаши учун барча ­шароит яратиб берилган. Унинг малакаси ва маҳорати ҳам моддий, ҳам маънавий рағбат топди. Айни омиллар туфайли соҳага янгича таълим бериш салоҳиятига эга, чуқур билимли педагог кадрларнинг янги авлоди кириб келди. Эътиборлиси, эркак ­ўқитувчилар яна мактабга қайтди. Бугун нафақат ихтисослаштирилган мактабларнинг, балки оддий умумтаълим мактабларининг ўқитувчилари ҳам 10-20 миллион сўмгача ойлик маош олиш имконига эга. Фақат уларнинг ўзида ҳаракат ва интилиш бўлса, кифоя.

Давлатимиз раҳбарининг ташаббуси билан мамлакатимизда яратилган ўзига хос, уникал таълим тизими эса бугун кўп­лаб мамлакатлар учун намуна бўлаётир. Таълим узлуксизлигини, яъни боғчадан тортиб, илмий даражага эришгунга қадар жараёнлардаги ўзаро боғлиқликни таъминлаш тизимдаги натижадорликка ­эришиш йўлида амалга оширилган энг катта, юқори самарали ислоҳотдир.

Шунингдек, иқтидорли болаларга юқори даражада таълим бериш, истеъдодини қўллаб-қувватлаш, ривожлантириш ва юксалтириш, дунё миқёсида юқори даражадаги кадрларни етиштириш мақсадида ташкил этилган Президент, ижод ва ихтисослаштирилган мактабларнинг бераётган самарасига, ўқувчилар эришаётган юксак даражадаги ютуқларга бугун кўплаб мамлакатлар ҳавас билан қараётир. Хусусан, бирор мамлакатда ўхшаши йўқ бўлган ижод мактаблари ҳам дунё эътиборига тушган янгиликлардан бири бўлди. Масалан, камина раҳбарлик қилаётган Ҳалима Худойбердиева номидаги ижод мактабига хорижий касбдош­ларимиз тез-тез келиб туради ва улар ҳам истеъдодли ўқувчилар учун яратилган ушбу имкониятларни юксак даражада ­эътироф этади.

Ҳа, ҳозирда ижод мактаблари минг­лаб ўғил-қизлар учун бир вақтнинг ўзида чуқур умумтаълим олиш ҳамда ўзлари қизиққан ижодий йўналиш бўйича маҳоратларини ошириш учун улкан имкониятлар маскани бўлиб хизмат қилмоқда. Ўнлаб ўқувчиларимиз адабиёт, театр санъати, журналистика ва бошқа ижодий йўналиш­ларда катта ютуқларга эришмоқда.

Айниқса, муаллифлик китоблари чоп этилиши, турли танловлар ва олимпиадаларда яхши иштироки учун ­рағбатлантирилиши ўғил-қизларнинг ўз устида ишлаши ва интилишини янада кучайтиради. Мактабимизнинг драма тўгараги аъзолари “Театр ибратхонадир” шиори остида ўтказилган танловнинг рес­публика босқичида кетма-кет икки йилдирки, биринчи ўринни эгаллаб келмоқда. Жорий йилда ғолиб сифатида уларга ­Хитойга саёҳат йўлланмаси туҳфа этилди.

Бу йил бешинчи бор битирувчиларни кузатдик. Беш йилдирки, барча битирувчимиз нуфузли олий ўқув юртларининг талабаси бўлиб келмоқда. Улар орасида жаҳоннинг нуфузли университетларида таҳсил олаётганлар ҳам бор. Бугунги энг замонавий шароитларга эга, ҳатто ривож­ланган мамлакатларнинг ҳавасини келтираётган мактабда ишлаб, болаларимизга юқори даражада билим бераётганимиз мустақиллигимизнинг энг катта натижаларидан биридир. Ҳар жиҳатдан жадал тараққий этаётган Ўзбекистонимиздаги бахтли болаларнинг бахтиёр устозлари қаторида эканимиздан фахрланамиз.

Покиза АҲМЕДЖОНОВА,

Ҳалима Худойбердиева номидаги ижод мактаби директори, сенатор