Буюк Британиянинг Суррей университети қошидаги Глобал тоза ҳаво тадқиқотлари маркази мутахассислари бошчилигидаги 35 нафар экспертдан иборат халқаро гуруҳ шундай хулосага келди. Тадқиқотчилар бутун дунё бўйлаб бир нечта илмий ишлар натижаларини таҳлил қилишди. Улар шарҳни “Eco-Environment and Health” журналида эълон қилишди.

Олимлар ҳатто туваклардаги оддий хона ўсимликлари ва тирик "яшил деворлар" ҳам ҳаводаги учувчан органик бирикмаларни йўқотишга ёрдам беради деган хулосага келди. Бу газлар кундалик буюмлар ва материаллар, жумладан, бўёқлар, мебеллар ва маиший кимёвий моддалардан ажралиб чиқади. Бироқ, назорат қилинадиган шароитларда ўсимликлар ва улар ўсадиган субстрат орқали ҳавони мажбурий ўтказувчи тизимлар самаралироқ бўлиб чиқди.

Бундан ташқари, хоналарни кўкаламзорлаштириш ўсимликлар яқинидаги ҳаво ҳароратини тахминан 0,5–4,5 даражага пасайтириши мумкин. Бу микроиқлимни янада қулайроқ қилиш ва кондиционерлардан фойдаланишни камайтириш имконини беради.

Шу билан бирга, хонани кўкаламзорлаштириш самарадорлиги кўплаб омилларга, жумладан  шамоллатиш, ёритиш, ўсимлик турлари ва қўлланиладиган тизимларнинг хусусиятларига боғлиқ. Шу сабабли, турли хоналар учун қайси ечимлар энг мос келишини тушуниш жуда муҳим.

Шарҳ муаллифлари, шунингдек, далиллар базаси ҳали етарли эмас деб топишган. Кўпгина тадқиқотлар реал ҳаётга яқин шароитларда эмас, балки лабораторияларда ўтказилди. Олимлар кичик синов камераларидан фойдаланиб, ўсимликларни қисқа вақт давомида кузатишди. Бундай тажрибалар ҳар доим ҳам уларнинг оддий уйлар ва офислардаги ҳаво ифлосланишини қанчалик яхши бошқаришини ва вақт ўтиши билан уларнинг самарадорлиги қандай ўзгаришини тушунишга имкон бермайди.

Тадқиқотчилар, шунингдек, ташқи шароитлар ва иқлим ўзгаришининг хоналарни кўкаламзорлаштиришга таъсирини яхшироқ ўрганиш зарурлигини таъкидлади. Бу, айниқса, жазирама иссиқ ва юқори намлик пайтида муҳим. Яъни, агар намлик даражаси нотўғри назорат қилинса, конденсат ва моғор пайдо бўлиш хавфи ортиши мумкин.

Олимлар турли шароитларда хона ўсимликларининг микроиқлимга таъсирини аниқроқ баҳолаш учун кузатувлар ва математик ҳисоб-китобларни бирлаштиришни таклиф қилишди. Кейинчалик бу ёндашув биноларни лойиҳалаш ва эксплуатация қилишда кўкаламзорлаштиришдан қандай фойдаланишни аниқлашга ёрдам беради.

Бошқа бир олимлар гуруҳи  “ўсимликлар тилини инсон тилига ўгириш” йўлини топишга уринмоқда, деб ёзади vokrugsveta.ru.