Лойиҳага кўра, 2028 йил 1 январдан пенсия ёши ҳар йили 3 ойга ошириб борилади. Натижада 2039 йилда умумий белгиланган пенсия ёши эркаклар учун 63 ёшга, аёллар учун 58 ёшга етказилади.

Шунингдек, 2027 йил 1 январдан умумий белгиланган пенсия ёшини бир йилга қисқартирган ҳолда пенсия тайинлаш тартиби бекор қилинади.

Пенсия ёши оширилаётган даврда пенсияолди ёшидаги фуқаролар учун қатор кафолатлар белгиланади. Жумладан, пенсияолди ёшини важ қилиб фуқарони ишдан бўшатиш ёки ишга қабул қилишдан бош тортишга йўл қўйилмайди.

Ишсиз деб эътироф этилган фуқароларга пенсияга икки йил олдин муддатидан аввал чиқиш ҳуқуқи сақланади. Ерости ишларида, зарарли ва оғир меҳнат шароитларида тўлиқ иш куни давомида меҳнат қилган эркаклар ва аёлларнинг имтиёзли пенсияга чиқиш ҳуқуқи ҳам сақлаб қолинади.

Пенсия олувчиларга татбиқ этиладиган солиқ, транспорт ва соғлиқни сақлаш соҳасидаги имтиёзлар сақланади. Эркакларга 60 ёшдан, аёлларга эса 55 ёшдан жамғариб бориладиган пенсия маблағларини олиш ҳуқуқи берилади.

Пенсия ҳисоблашда иш ҳақи даври 20 йилгача оширилади

2027 йил 1 январдан пенсияни ҳисоблаб чиқаришда инобатга олинадиган охирги меҳнат фаолияти давридаги беш йиллик иш ҳақи ҳар йили бир йилга ошириб борилади ва бу давр 20 йилга етказилади.

Бунда пенсия тайинлашда ўртача иш ҳақини аниқлаш учун фуқаронинг энг паст даромадли даврининг 10 фоизи пенсия ҳисоб-китобидан чиқариб ташланади.

Ёшга доир пенсия тайинлаш учун талаб этиладиган энг кам иш стажи ҳам босқичма-босқич оширилади. Амалдаги 7 йиллик талаб ҳар йили бир йилга оширилиб, 2034 йилда 15 йилга етказилади.

Энг кам иш стажига эга бўлмаган фуқароларга умумий белгиланган пенсия ёшидан беш йил ўтгач ёшга доир нафақа олиш ҳуқуқи сақланади.

Кечроқ пенсияга чиққанларга қўшимча имконият

Юқори даромаддан ижтимоий солиқ тўлаётган ҳамда пенсия ёшида ҳам меҳнат фаолиятини давом эттираётган фуқароларни қўшимча рағбатлантириш мақсадида 2028 йил 1 апрелдан биринчи марта пенсия тайинлашда иш ҳақининг юқори чегараси оширилади.

Бунда пенсия ҳисоблаш базавий миқдорининг 12 баравари ўрнига 13 баравари қўлланилади. Фуқаро пенсияга 6 ой кеч чиққан тақдирда чегара 14 бараваргача, 12 ой кеч чиққан тақдирда эса 15 бараваргача оширилади.

Жамғариб бориладиган пенсия тизимида янги тартиб

2027 йил 1 январдан ўртача ойлик иш ҳақи пенсия ҳисоблаш базавий миқдорининг 15 бараваридан кам бўлган фуқаролар томонидан жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағига ихтиёрий равишда иш ҳақининг 5 фоизи миқдорида ўтказилган маблағга давлат бюджети ҳисобидан 50 фоизгача қўшимча маблағ тўлаб берилади.

Ўртача ойлик иш ҳақининг пенсия ҳисоблаш базавий миқдорининг 15 бараваридан юқори қисмидан 1 фоиз миқдоридаги маблағ ижтимоий солиқ ҳисобидан фуқаронинг жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағига ўтказилади. Бу кўрсаткич 2033 йилдан 2 фоиз, 2040 йилдан 3 фоиз этиб белгиланади.

Фуқароларга жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағидаги маблағларни инвестиция ва молиявий воситаларга жойлаштиришда иштирок этиш имконияти берилади. Бундан олинадиган йиллик даромад фуқаронинг жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағига қўшиб борилади.

2030 йил 1 январдан жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағидаги маблағлардан оғир касалликка чалинганда даволаниш учун ҳамда ипотека кредитига бошланғич тўлов сифатида фойдаланиш ҳуқуқи берилади.

Жамғариб бориладиган пенсия тизими Пенсия жамғармасига ўтказилади

2027 йил 1 январдан фуқароларнинг жамғариб бориладиган пенсия тизими АТ «Халқ банки»дан Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси тасарруфига ўтказилади.

Ҳисобварақларда тўпланган маблағлар, жумладан давлат бюджети ва ижтимоий солиқ ҳисобидан қўшимча тўлаб берилган маблағлар ҳамда инвестиция ва молиявий воситалардан олинган даромадлар фуқаронинг шахсий мулки ҳисобланади. Уларни мерос қилиб қолдириш ҳуқуқи сақланади.

Тизим Пенсия жамғармаси тасарруфига ўтказилиши муносабати билан жамғариб бориладиган пенсия тизимига 31 та штат бирлиги ажратилади.

Шунингдек, 2027 йил якунига қадар жамғариб бориладиган пенсия бадаллари ҳисоботи ва шахсий пенсия ҳисобварақларидаги маблағлар ҳисобини юритиш босқичма-босқич «Халқ банки»нинг ягона электрон базасидан Пенсия жамғармаси ахборот тизимига ўтказилади.

Ўзини ўзи банд қилганлар учун ҳам янги тартиб

2027 йил 1 январдан ўзини ўзи банд қилган шахслар учун ижтимоий солиқни қатъий белгиланган тартибда тўлаш тизими жорий этилади. Уларга ижтимоий солиқни йил давомида бўлиб тўлаш ҳуқуқи берилади.

Ўзини ўзи банд қилганлар томонидан тўланган ижтимоий солиқнинг 10 фоизи Давлат ижтимоий суғурта жамғармасига йўналтирилади. Бу маблағлар ҳисобидан белгиланган тартибда ҳомиладорлик ва туғиш нафақаси ҳамда вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси тўлаб берилади.

Бундан ташқари, 55 ёшдан ошган аёллар ва 60 ёшдан ошган эркаклар учун ўртача иш ҳақи сақланган ҳолда қисқартирилган иш вақти жорий этилади.

Кам таъминланган оилаларга моддий ёрдам тайинлашда оила аъзоларининг мақомини белгилаш учун 55 ёшдан ошган аёллар ва 60 ёшдан ошган эркаклардан расмий даромад талаб этилмайди.

Пенсия тизимида давлат бюджети иштирокини кучайтириш таклиф этилмоқда

2027 йил 1 январдан фуқаронинг иш стажига қўшиб ҳисобланадиган, ижтимоий солиқ ва Пенсия жамғармасига ўтказилган суғурта бадаллари тўланмаган даврлар, шунингдек пенсияларни энг кам миқдорларга етказиш, пенсияга устама ва қўшимча тўловларни молиялаштириш билан боғлиқ харажатларни давлат бюджети ҳисобидан қоплаш тизими жорий этилади.

Корхона ва ташкилотларга ижтимоий солиқ тўлови бўйича янги имтиёзлар беришга йўл қўйилмайди. Амалдаги имтиёзлар эса 2030 йил 1 январдан бекор қилинади.

Хусусий пенсия жамғармалари ташкил этилиши мумкин

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2027 йил якунига қадар фуқароларнинг кексаликда молиявий барқарорлигини мустаҳкамлаш учун маблағларни ихтиёрий жамғариш бўйича молия бозорида рақобат муҳитини шакллантиришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқади.

Унда хусусий ва корпоратив пенсия жамғармаларини ташкил этиш ва уларнинг фаолиятини йўлга қўйиш масалалари назарда тутилади.

Шунингдек, Пенсия жамғармаси ҳузурида пенсия тизимини ривожлантириш ва барқарор пенсия тизимини яратиш бўйича халқаро консультантлардан иборат лойиҳа офиси ташкил этилади.

«Пенсия» мобил иловаси ишлаб чиқилади

Фуқароларга келажакдаги пенсия миқдорини мунтазам равишда билиш имконини берувчи механизм яратилади. Шунингдек, давлат ва жамғариб бориладиган пенсия тизимлари бўйича ягона электрон профиль шакллантирилади.