Toʻgʻri, bolalar ovqatini tanlash uchun “eng yaxshisini” izlash emas, balki har bir bankani tekshirish odatini shakllantirish muhimdir. Axir aralashmalar, boʻtqalar va pyurelar tarkibi, konsistensiyasi, maqsadi va tayyorlash qoidalari bilan farq qiladi.
Yoshi va maqsadi
Birinchi moʻljal — yosh belgisi. Uni qadoqning old tomonida, nomining yonidan topish mumkin:
- 1-bosqich (0-6 oylik) — tarkibi koʻkrak sutiga yaqin.
- 2-bosqich (6–12 oylik) — toʻyimliroq, tarkibida temir bor.
- 3-bosqich (12+ oy) — yuqori kaloriya va vitaminlarga ega.
- Bolalar boʻtqalari va pyuresi ham yoshga qarab belgilanadi: qadoqda mahsulotni qaysi oydan boshlab qoʻshimcha ovqatga qoʻshish mumkinligi koʻrsatiladi:
- 4-5 oylik — bir komponentli, sutsiz va glyutensiz tarkiblar.
- 6+ oy — koʻp komponentli, koʻp donli mahsulotlar va sutli boʻtqalar.
Bolalar ovqatini “Kattarganda mos keluvchi” tamoyili asosida sotib olib boʻlmaydi. Turli yoshdagi kichkintoylarning ehtiyojlari, ovqat hazm qilishi va yangi konsistensiyaga tayyorligi turlicha boʻladi.
Allergiya, laktaza yetishmovchiligi, tez-tez qayt qilish, sanchiq va ovqat hazm qilish buzilishlarida maxsus aralashmalar bolalar shifokori koʻrsatmasiga binoan tanlanadi.
Tarkibni ochish
Masalliqlar roʻyxatini toʻliq oʻqib chiqish kerak. Shunday qilib, mahsulot nimadan tayyorlanganligini va uni qanday toʻgʻri kiritish kerakligini tushunish osonroq boʻladi. Quyidagilarga eʼtibor qaratish lozim:
- Shakar. Bolalar ovqatida shakar, saxaroza yoki fruktoza qoʻshilmasligi kerak. Faqat laktoza kabi tabiiy shakarga ruxsat beriladi. Agar sut oqsilini oʻzlashtira olmaslik boʻlmasa, sogʻlom bolalar uchun u sutli ovqatning odatiy uglevodi boʻlib qoladi. Baʼzi davolovchi aralashmalarda uning oʻrniga ishlab chiqaruvchilar glyukoza siropi yoki maltodekstrin qoʻshishga majbur boʻladilar.
- Qoʻshilgan tuz. Bir yoshgacha butunlay taqiqlangan. Tuzning asosiy elementi — natriy kichkintoyga zarur, lekin u uni tabiiy yoʻl bilan oladi. Bir yoshdan keyin tuz ratsionga asta-sekin, lekin kuniga 1-2 grammgacha kiritilishi mumkin.
- Palma va raps yogʻi. Koʻkrak sutining yogʻ tarkibini takrorlash uchun aralashmaga yogʻlar qoʻshiladi. Biroq, baʼzi bolalarda ular najas bilan bogʻliq muammolarni keltirib chiqaradi. Shuning uchun zamonaviy ishlab chiqarishda tabiiy sut yogʻi bilan almashtirilmoqda. Birinchi qoʻshimcha ovqat uchun boʻtqalarda ular umuman boʻlmasligi kerak.
- Sunʼiy qoʻshimchalar. 3 yoshgacha boʻlgan bolalar ovqatida konservantlar, boʻyoqlar, xushboʻylantirgichlar, taʼm kuchaytirgichlar qatʼiyan cheklanadi. Bola aʼzolari murakkab kimyoviy birikmalarni samarali parchalay olmaydi va chiqarib tashlay olmaydi, bu esa toksik yuklamaga olib keladi. Bunday qoʻshimchalar koʻpincha terida toshmalar, qichishish va ich kelishining buzilishini keltirib chiqaradi, ovqatlanish xulq-atvorining buzilishiga sabab boʻladi.
- Glyuten. 6 oylikdan kichik bolalar boʻtqasida bugʻdoy, arpa va javdar boʻlmasligi kerak. Guruch, grechka va makkajoʻxori yormasi birinchi bosqichlar uchun koʻproq mos keladi, koʻp donli va mevali boʻtqalarni esa asosiy taʼmlar bilan tanishganingizdan soʻng kiritganingiz maʼqul.
Tarkibida foydali komponentlar:
Bolalar ovqatini faqat ishlab chiqaruvchilar reytingiga qarab tanlamaslik kerak. Sogʻlom rivojlanish uchun mahsulot bolaning yoshiga, holatiga va mutaxassis tavsiyalariga mos kelishi maqsadga muvofiqdir.
Qadoqning butunligi va yaroqlilik muddati
Aralashma, boʻtqa yoki pyure sotib olishdan oldin qadoqni koʻzdan kechiring. Tekshiring:
- Yaxshi oʻqiladigan yaroqlilik muddati.
- Banka, quti yoki paket ochilmagan va shikastlanmagan.
- Yaqqol seziladigan ezilishlar, namlanish izlari, zang yoki shish yoʻq.
- Markirovka, tarkib va yoʻriqnoma aniq bosilgan.
- Mahsulotlarni quruq joyda, issiq boʻlmagan va toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nuri tushmaydigan joyda saqlangan.
- Qadoqda ochilgandan keyin tayyorlash va saqlash qoidalari mavjud.
Qadogʻi shikastlangan tovarlarni hatto chegirma bilan ham olmang.
Oʻzbekistonda bolalar ovqatini qayerdan sotib olish mumkin
Oziq-ovqatni saqlash sharoitlari va tovarning kelib chiqishi tushunarli boʻlgan joylardan sotib olish kerak: dorixonalar, yirik doʻkonlar, rasmiy internet-marketlardan yoki mahsulot haqida toʻliq maʼlumot beradigan sotuvchilardan.
Oʻzbekistonda bolalar oziq-ovqatini tanlayotgan ota-onalar saytda Nutrilak mahsulotlari haqida maʼlumot olishlari mumkin: yosh belgisi, tarkibi, maqsadi, qadoqlash formati va tayyorlash boʻyicha yoʻriqnomani solishtiring. Bu yoshga mos keladigan mahsulotlarni va pediatrga qanday savollar berishni oldindan tushunishga yordam beradi.
Reklama