Xabarga ko‘ra, Skolkovo Fan va texnologiya instituti (Skoltex) va boshqa tadqiqot markazlari tadqiqotchilari antibiotiklarni qidirish uchun takomillashtirilgan tizimni ishlab chiqishdi. Bu xavfli gramm-manfiy bakteriyalarda, jumladan ko‘k yiringli tayoqchalarda RNK sintezini buzadigan moddalarni tezda aniqlash imkonini beradi.
Yangi texnologiya istiqbolli birikmalarni tanlashdan tashqari, ularning ta’sir mexanizmini ham aniqlashi mumkin. Bu dorilar va ularni kimyoviy jihatdan takomillashtirish bo‘yicha keyingi tadqiqotlar uchun muhimdir.
– Moddaning ta’sir mexanizmini bilish bizga uning qanday ishlashini har tomonlama o‘rganish va agar kerak bo‘lsa, uning kimyoviy tuzilishini yaxshilash imkonini beradi, – dedi tadqiqotning ilmiy rahbari, Skoltex Bio va tibbiy Texnologiyalar markazining katta o‘qituvchisi Dmitriy Lukyanov.
Tadqiqotning birinchi muallifi, biolog Anton Izzi yangi tizimning ishlash tamoyilini tushuntirdi.
— Bizning reportyor tizimimiz antibiotikning ta’sir mexanizmini aniqlaydi. Agar u ribosomalarga ta’sir qilsa, uni ko‘rsatadi. Agar u DNK sinteziga ta’sir qilsa, uni ham aniqlaydi. Endi bu imkoniyat kengaytirildi va tizim RNK sinteziga ta’sir qiluvchi antibiotiklarni ham aniqlay oladi, — dedi u.
Ishlab chiqish laboratoriyaviy ichak tayoqchasi shtammiga asoslangan. RNK sintezi buzilganda uning genomidagi maxsus gen faollashadi. Olimlar bu o‘zgarishlarni PSR testi yordamida kuzatib borishadi.
Tadqiqotchilarning fikriga ko‘ra, yangi usul antibiotiklarni ishlab chiqishning dastlabki bosqichida tadqiqot vaqtini sezilarli darajada qisqartiradi. Ilgari bunday ish molekulalarning tuzilishini tahlil qilish, mumkin bo‘lgan shakllarni bashorat qilish va qo‘shimcha tajribalar o‘tkazishni talab qilardi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bakteriyalarda antibiotiklarga chidamlilik dorilarni uzoq vaqt va nazoratsiz ishlatish tufayli ortib bormoqda. So‘nggi o‘n yilliklarda ko‘k yiring tayoqchasi va oltin rangli stafilokokk kabi mikroorganizmlar ko‘plab antibiotiklarga chidamlilikni rivojlantirishdi.
Tadqiqot natijalari xalqaro ilmiy jurnalda chop etildi, deb xabar berdi Kazinform.
