Жорий йилда UN-Water (БМТ механизми БРМ 6.4.2 индикатори бўйича) томонидан Ўзбекистон сув стресси даражасини сезиларли камайтиришга эришган мамлакат сифатида эътироф этилди.
UN-Water таклифига асосан Ўзбекистон делегациясининг Барқарор ривожланиш мақсадлари бўйича юқори даражадаги сиёсий форумда (ж.й. 5–11 июль, Нью-Йорк ш., АҚШ) иштирок этиб, мамлакатимизнинг БРМ 6 бўйича эришган ютуқлари, жумладан сув танқислиги даражасини пасайтириш йўналишидаги натижалари тақдим этилади.
БРМ 6.4.2 индикатори иқтисодий фаолиятнинг барча турлари натижасида амалга оширилган чучук сув олиш ҳажмини мавжуд қайта тикланувчи чучук сув ресурсларининг умумий ҳажмига нисбатан баҳолайди.
2017–2023 йиллар оралиғида айрим давлатларда сув стресс даражаси пасайган бўлса, айрим мамлакатларда аксинча, сув ресурсларига босим кучайган.
Ўзбекистонда сув стресс кўрсаткичи 2017 йилдаги 169 фоиздан 2022 йилда 122 фоизгача пасайиб, 47 фоиз пунктга камайган.
Сув танқис даврлар учун бу муҳим ижобий натижа ҳисобланади. Зеро, сув ресурслари 25 фоизга қисқарган шароитда сув ресурсларига босим даражасининг 47 фоиз пунктга пасайиши сувдан фойдаланиш самарадорлиги ошгани ва соҳадаги ислоҳотлар натижадорлигини кўрсатади.
Шу билан бирга, амалга оширилаётган ислоҳотлар ва сув ресурсларини самарали бошқариш чоралари натижасида 2026 йил якунига қадар сув стресс кўрсаткичи 117 фоизгача пасайиб, 2017 йилга нисбатан жами 52 фоиз пунктга камайиши кутилмоқда.
Шунингдек, 2017-2023 йилларда сув стресс даражасини камайтиришда юқори натижа кўрсатган давлатлар қаторига қуйидагилар киради:
Покистонда 122,6 фоиздан 98 фоизгача пасайиб, 24,6 фоиз пунктга камайган;
Туркманистонда 148,6 фоиздан 135 фоизгача камайиб, 13,6 фоиз пунктлик пасайиш кузатилган;
Арменияда 66,0 фоиздан 59,9 фоизгача тушиб, 6,1 фоизга камайган;
Азарбайжонда 59,3 фоиздан 57,5 фоизгача тушиб, 1,8 фоизга камайган.
Бироқ айрим давлатларда сув стресс даражаси ошиб, сув ресурсларига босим кучайган:
Шимолий Македонияда 38,6 фоиздан 65,8 фоизгача ошиб, 27,2 фоиз пунктга ёмонлашган;
Саудия Арабистонида 955,9 фоиздан 974 фоизгача кўтарилиб, 18,1 фоиз пунктга ошган;
Тожикистонда 52,6 фоиздан 69,9 фоизгача кўтарилиб, 17,3 фоиз пунктга ошган;
Исроилда 103,6 фоиздан 119,5 фоизгача ошиб, 15,9 фоиз пунктга салбий ўзгариш қайд этилган.
Маълумот учун: БРМ 6.4 вазифаси – 2030 йилгача барча соҳаларда сувдан тежаб фойдаланишни йўлга қўйиш, шунингдек, сув тақчиллиги муаммосини ҳал қилиш ва сув етишмайдиган ҳудудларда яшовчи аҳолини тоза ичимлик суви билан барқарор таъминлаш.
Ушбу нуфузли тадбирда Ўзбекистон делегациясининг иштирок этиши мамлакатимизда сув ресурсларини самарали бошқариш, сув тежовчи технологияларни кенг жорий этиш, соҳани рақамлаштириш ва институционал ислоҳотлар бўйича амалга оширилаётган ишлар ҳақида халқаро ҳамжамиятни хабардор қилиш имконини беради.
Шунингдек, мазкур иштирок мамлакатимизнинг сув соҳасидаги халқаро нуфузини янада мустаҳкамлашга, илғор тажрибалар алмашишга ҳамда янги ҳамкорлик йўналишларини шакллантиришга хизмат қилади.
Сув соҳасида барқарор ривожланиш маркази