Ҳужжат билан республика даражасидаги давлат органлари ва хўжалик бирлашмаларининг марказий аппаратлари, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри, туман ва шаҳар ҳокимликларида раҳбарнинг маънавият ва давлат тили масалалари бўйича маслаҳатчиси лавозими жорий этилгани маълумот учун қабул қилинди.
Низомга кўра, маслаҳатчиларнинг фаолиятини Вазирлар Маҳкамасининг Давлат тилини ривожлантириш департаменти мувофиқлаштиради ва уларга услубий раҳбарлик қилади. Маслаҳатчи Департамент билан келишилган ҳолда тегишли давлат органи ёки ташкилоти раҳбари томонидан лавозимга тайинланади ва озод этилади. У ўз фаолияти юзасидан раҳбари ҳамда Департаментга ҳисобдор ҳисобланади.
Маслаҳатчининг асосий вазифалари
Ҳужжатда маслаҳатчи зиммасига давлат тили, географик объектлар ва маънавий-маърифий соҳага оид қонунчилик ҳужжатларига риоя этилишини таъминлаш, шунингдек, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини лингвистик экспертизадан ўтказиш чораларини кўриш вазифаси юклатилган.
Шунингдек, маслаҳатчилар давлат органлари ва ташкилотларида давлат тили ҳамда географик объектларга оид қонунчилик ҳужжатлари ижросини доимий равишда танқидий-таҳлилий ўрганиб боради ва аниқланган камчиликларни бартараф этиш чораларини кўради.
Уларнинг вазифалари қаторига давлат органлари ва ташкилотларида давлат тилида иш юритишни самарали ташкил этиш, ҳужжатлар, расмий ахборотлар, ташқи ёзувлар, лавҳалар, эълонлар ва реклама матнларида давлат тили қоидаларига риоя этилишини таъминлашда иштирок этиш ҳам киради.
Маслаҳатчилар, шунингдек, давлат тилини ривожлантириш, географик объектларни номлаш ва маънавий-маърифий ишларни ташкил этиш бўйича чора-тадбирларни амалга оширишда иштирок этади. Географик объектларга ном бериш ва уларнинг номларини ўзгартириш масалаларида ҳам уларнинг иштироки назарда тутилган.
Раҳбарлар қарорлари ижроси ҳам назорат қилинади
Низомга мувофиқ, маслаҳатчилар давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари ҳузурида давлат тилини ривожлантириш ҳамда географик объектларни номлаш масалаларини кўриб чиқиш ва қарорлар қабул қилишда иштирок этади.
Шунингдек, раҳбарларнинг давлат тили ва маънавий-маърифий ишларни ривожлантиришга оид буйруқ, қарор ва кўрсатмалари ижросини назорат қилиш, давлат тилида иш юритиш ҳолатини ўрганиш ҳам уларнинг вазифаларига киради.
Маслаҳатчи давлат тили тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этилиши юзасидан давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларига таклифлар киритиш, зарур ҳолларда аниқланган камчиликларни бартараф этиш чораларини белгилашда иштирок этади.
Ҳисоботлар мунтазам эшитилади
Маслаҳатчининг фаолияти бўйича ҳисоботлари Давлат тилини ривожлантириш департаменти томонидан йилига камида бир марта, тегишли давлат органлари ва ташкилотларининг йиғилишларида эса ҳар чоракда мунтазам эшитиб борилади. Бунинг натижаси бўйича тегишли чоралар кўрилади.
Шу билан бирга, маслаҳатчиларнинг фаолиятини ташкил этиш, уларни танлаб олиш, малакасини ошириш ва фаолиятини баҳолаш тартиби ҳам белгиланган.
Қарорда давлат тили тўғрисидаги қонунчилик талабларини бузганлик учун масъул шахслар қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгар бўлиши қайд этилган.
Ҳужжат 2026 йил 7 августда қабул қилинган.
