Бу ҳақда “Коперник” дастури Атмосфера мониторинги хизматининг (CАМС) янги ҳисоботида айтилган, маълумотни ABC News келтирмоқда.
Ер атрофидаги озон сайёрамизни ультрабинафша нурлардан ҳимоя қилувчи озон қатламидан фарқ қилади. Ушбу ифлослантирувчи модда бевосита сайёра юзасида, бошқа ифлослантирувчи моддалар қуёш нури ва юқори ҳарорат таъсирида кимёвий реакцияларга киришганда ҳосил бўлади. Шунинг учун иссиқ даврлар озон билан ифлосланишни кучайтириши мумкин.
“Озон ифлосланиши атмосферамиз, иқлим, саломатлик ва тирикчилик воситалари бир-бирига қанчалик боғлиқ эканлигини эслатиб туради”, – деди CAMS директори Лоренс Руил. Унинг сўзларига кўра, ҳавонинг ифлосланиши ва иқлим ўзгариши ҳаво таркибига, экотизимлар ҳолатига ва қишлоқ хўжалиги экинларини етиштириш имкониятига таъсир қилади.
Шимолий Америкадаги вазият сўнгги йилларда, чиқиндиларни камайтириш чораларига қарамай, деярли яхшиланмади. Тадқиқотчилар буни ўрмон ёнғинлари ва иқлим ўзгариши билан ҳам боғламоқда. Ёнғин тутуни таркибида озон ҳосил қилувчи моддалар ва бошқа ифлослантирувчи моддалар мавжуд бўлиб, минглаб километр масофага тарқалиши мумкин.
Шу билан бирга, Океания (Тинч океанининг марказий ва ғарбий қисмларида, Осиё, Австралия ва Америка ўртасида жойлашган. Бу алоҳида мамлакат эмас, балки минглаб орол ва оролчалардан иборат улкан географик ҳудуд) ҳаво сифати энг яхши бўлган ҳудудлардан бири бўлиб қолмоқда: CAMS ҳисоботига кўра, унинг барча аҳолиси озон билан ифлосланиш даражаси яхши ёки қониқарли бўлган ҳудудларда яшайди.
Atmosphere Watch ҳисоботи 2026 йилнинг дастлабки саккиз ойини қамраб олади. Унинг муаллифлари ҳаво ифлосланиши глобал муаммо бўлиб қолаётганини таъкидламоқда: ЖССТ маълумотларига кўра, сайёрамиз аҳолисининг қарийб 99 фоизи ҳаво сифати ва бу борадаги тавсияларга жавоб бермайдиган ҳудудларда яшайди, деб ёзади science.mail.ru.
