Шу ўринда таъкидлаш лозим, спорт учун давлатимиз томонидан катта маблағ ажратиилмоқда. Уни тўғри йўналтириш-сарфлаш масъулларга катта масъулият юклайди. Бугун бу борада, хусусан, спорт соҳасида бюджет маблағларидан самарали фойдаланиш ва спортчи-ёшлар учун тенг имкониятлар яратиш, коррупциявий хавф-хатарларни бартараф этиш бўйича ҳам муайян ишлар бажарилмоқда.
Хўш, 2026 йилнинг ўтган ўн ойи мобайнида айни йўналиш бўйича қандай ишлар амалга оширилди? Очиқлик ва шаффофликни таъминлаш бўйича, аниқланган қонунбузилиш ҳолатларига нисбатан қандай чоралар кўрилди?
Бу каби саволларимизга Ўзбекистон Республикаси Спорт вазири Адхам Икрамов шундай жавоб берди:
– Хабарингиз бор, 2026 йилни муҳтарам президентимиз коррупцияга қарши курашиш бўйича “Фавқулодда ҳолат” йили деб эълон қилган эди. Давлатимиз раҳбарининг айни чақириғи ҳаммамизнинг масъулиятимизни икки карра оширди. Коррупцияга қарши курашишни биз нафақат қонунбузилиш ҳолатларини олдини олиш, балки уларнинг илдизи билан бартараф этиш, адолатли ва шаффоф муҳитни шакллантириш йўлидаги ҳаракат деб биламиз. Жорий йил вазирлигимизда айни мақсаддан келиб чиқилган ҳолда коррупцияга қарши курашишнинг ҳуқуқий асослари мустаҳкамланди. Жумладан, манфаатлар тўқнашувини бошқариш, контрагентларни текшириш, давлат харидлари ва хизмат текширувларини ташкил этиш бўйича ички ҳужжатлар амалиётга татбиқ этилди.
Бугун вазирлик ва унинг қуйи тизим ташкилотларида коррупциявий хавф-хатарларни барвақт аниқлаш, олдини олиш ва қонунбузилиш ҳолатларига нисбатан муросасиз муносабатни шакллантириш устувор вазифага айланган.
Коррупциявий хавф-хатарларни камайтиришнинг энг самарали йўлларидан бири – инсон омилини қисқартириш ва жараёнларни рақамлаштиришдир. Зеро, рақамли технологик жараёнларда таниш-билишчилик кетмайди. Айни ишлар доирасида “ERP Sport” ягона электрон бошқарув тизими орқали 24 та йўналиш бўйича хизматлар босқичма-босқич электрон шаклга ўтказилмоқда. Бу борадаги ишлар натижасида спортчи ва мураббийлар фаолиятини масофадан таҳлил қилиш, спорт разрядлари, унвонлар ва малака сертификатларига оид маълумотларни назорат қилиш имконияти яратилди.
Яна бир янгилик, бюджет маблағларидан мақсадли фойдаланиш устидан назоратни кучайтириш мақсадида Ситуацион марказ ташкил этилди. У орқали давлат харидлари ва молиявий жараёнлар масофавий мониторинг қилинмоқда. Бу эса эҳтимолий қонунбузилишларни ўз вақтида аниқлаш ва уларнинг олдини олишда муҳим аҳамият касб этаётир.
Кези келганда таъкидлаш жоиз, давлат харидларида очиқлик ва рақобатни таъминлаш – бюджет маблағларини самарали сарфланишининг муҳим шарти. Сир эмас, 2026 йилнинг ўтган ўн ойида вазирлигимиз тизимида амалга оширилган 22 та давлат хариди ўрганилди ҳамда умумий қиймати 11 миллиард 200 миллион сўмлик 5 та харид жараёнида қонунбузилиш ҳолатларининг олди олинди. Ушбу ҳолатлар юзасидан тегишли тартибда харидлар бекор қилинди. Тўпланган ҳужжатлар ҳуқуқий баҳо бериш учун тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идораларга юборилди.
Айни йўналишдаги ишлар доирасида Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ва Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академиясининг “Коррупцияга қарши курашиш виртуал академияси” электрон платформасида вазирлигимиз тизими ташкилотларининг 469 нафар ходимининг бу борадаги билим ва малакаси оширилди.
– Адхам Илхамович, спорт мактабларида коррупцияга қарши курашни кучайтириш бўйича қандай ишлар амалга оширилмоқда?
– Спорт мактабларида маиший коррупциянинг олдини олиш доимо эътиборимиз марказида бўлиб келган. Вазирлигимиз тизими айрим муассасаларида “Ота-она – спорт мактаби” модули жорий этилди. Бу модул 2026-2027 ўқув йилида тажриба тариқасида, 2027-2028 ўқув йилидан бошлаб эса барча спорт таълими даргоҳларида татбиқ қилинади.
Таъкидлаш жоиз, бу модул доирасида ота-оналарга мусобақаларда иштирок этадиган фарзандлари, яъни спортчиларнинг мусобақаларга бориб-келиш, меҳмонхона ва овқатланиш харажатлари учун давлат бюджетидан ажратиладиган маблағлар бўйича олдиндан маълумот берилади. Шунингдек, асоссиз пул йиғимларини аниқлаш учун сўровномалар ўтказилади, хавф даражаси юқори бўлган спорт мактабларида ўрганишлар ташкил этилади.
Мақсадимиз ҳар бир ота-она спорт мактабидаги жараёнлар ҳақида тўлиқ ва ишончли маълумотларга эга бўлишини таъминлаш, ҳар бир спортчи ўз иқтидори ва меҳнати билан натижага эришиши учун барча зарур шарт-шароит яратишдан иборатдир.
Шу ўринда афсус билан таъкидлашни истардим, 2026 йилнинг ўн ойида вазирликка коррупция фактларига доир 47 та мурожаат келиб тушди. Уларнинг барчаси белгиланган тартибда ўрганиб чиқилди. Жумладан, 34 та мурожаат юзасидан тушунтириш берилди, 5 таси қаноатлантирилди, шунчаси тегишли ташкилотларга юборилди, учтаси аноним деб топилди.
Умуман олиб қараганда, вазирлигимиз тизимида коррупциявий жиноятлар кўрсаткичи камайган. Аммо буни ками ҳам кўп. 2025 йилнинг ўн ойида 20 та коррупциявий жиноят бўйича 38 нафар шахс қайд этилган бўлса, жорий йилнинг мос даврида 7 жиноят бўйича 12 нафар тизим ходими кўрсатилган.
Аслида битта жиноят ҳам бизни ташвишлантиради. Шу боис ҳам соҳа ходимларининг ҳуқуқий маданиятини ошириш ва хизматларни рақамлаштириш, коррупциявий хавф-хатарларни барвақт аниқлаш, давлат харидлари ва бюджет маблағларидан фойдаланиш устидан назоратни кучайтириш борасидаги ишларни янада яхшилаш бўйича жиддий чора-тадбирлар кўрилмоқда. Зеро, коррупциядан холи спорт — бу нафақат шаффоф бошқарув, балки кенг имкониятлар майдони, адолат ва ишонч мезони ҳамдир.
Суҳбатни “Янги Ўзбекистон” газетаси мухбири
Холмурод Салимов ёзиб олди.