Танловнинг 11-нашрида 27 мамлакатдан жами 62 та лойиҳа иштирок этди.
Истанбулдаги Рами кутубхонаси эса ушбу танловнинг “Йирик кўламли лойиҳа” йўналишида ғолиб бўлди. Кутубхона ХIХ асрга оид тарихий ҳарбий казармаларни иқлим ўзгаришларига чидамли ва барча учун очиқ замонавий жамоат маконига айлантиргани учун ушбу мукофотга лойиқ деб топилди.
Рами кутубхонасининг жаҳон миқёсида биринчи ўринни эгаллаши тарихий меросни асраб-авайлаш, экологик барқарорлик ва замонавий кутубхона хизматларини ягона маконда уйғунлаштириш мумкинлигини кўрсатади. Ушбу мукофот кутубхонанинг халқаро нуфузини ошириш билан бирга, Туркияда иқлим ва барқарорлик масалаларига кутубхоначилик соҳасида ҳам катта эътибор қаратилаётганини намоён этади.
Ўтмишни асраб, келажакни қарши олиш
Кутубхонадаги 1826-1828 йилларда қурилган казармаларни реставрация қилиш, таъмирлаш ва қурилиш ишлари якунлангач, бино 2023 йилда кутубхона сифатида қайта очилди. Мажмуани қайта тиклаш жараёнида унинг тарихий қиёфаси ва асл қурилиш материаллари имкон қадар асраб қолинди.
Рами кутубхонаси 36 000 м² ёпиқ майдон ва 4 200 кишилик ўриндиқ сиғимига эга бўлиб, у Туркиянинг йирик ахборот марказларидан биридир. Мажмуада рақамли кутубхона, ёшлар кутубхонаси, катталар кутубхонаси ҳамда турли ихтисослашган кутубхоналар фаолият юритади.
Биологик хилма-хиллик ва экологик барқарорлик
Рами кутубхонасининг замонавий дизайнида экологик барқарорлик ҳам муҳим ўрин тутади. Бино 51 минг квадрат метрлик кўкаламзор ҳудуди билан Европадаги “энг катта ёпиқ ландшафт майдонига эга кутубхона” ҳисобланади. Бу ерда 696 та дарахт, 99 минг туп бута, биологик ҳовуз ва қамишзорлар мавжуд. Улар шаҳардаги биологик хилма-хилликни қўллаб-қувватлаш ва маҳаллий микроиқлимни яхшилашга хизмат қилади.
Бинонинг кенг том юзаларидан йиғиладиган ёмғир суви кўкаламзорларни суғориш ва ҳожатхоналарни ювишда қайта ишлатилади. Энергия сарфини камайтириш учун кам энергия талаб қиладиган ускуналар, ЛEД ёритиш, сенсор тизимлари ва қуёш энергиясидан фойдаланилади. Шунингдек, чиқиндилар манба жойида сараланади, хавфли чиқиндилар алоҳида бошқарилади, бир марталик пластиклардан фойдаланиш камайтирилади ва ички иш жараёнлари рақамлаштирилади.
Кутубхонанинг ижтимоий ва маданий жиҳатлари
Рами кутубхонаси маданий дастурлари ва барча учун очиқ жамоат хизматлари орқали жамиятнинг маданий, таълимий ва бадиий эҳтиёжларига жавоб беради ҳамда “тирик кутубхона” концепциясини ўзида мужассам этади.
Бу ёндашув иқлим саводхонлигини ривожлантиришга қаратилган ташаббуслар, жумладан, экологик мавзулардаги ахборот хизматлари, ўқув машғулотлари ва амалий семинарлар орқали давом этади. Кутубхонанинг Махсус ресурслар маркази турли ёшдаги ва эҳтиёждаги фойдаланувчиларнинг кутубхона хизматларидан фойдаланиш имкониятини янада кенгайтиради. Шу билан бирга, Шифаҳане (реставрация бўлими) бўлимида ноёб қўлёзмалар ва босма материаллар сақланади ҳамда қайта тикланади. Шу тариқа бугунги авлодга етиб келган қимматли мерос келажак авлодлар учун ҳам асраб қолинади.
Рами кутубхонаси 24/7 фаолият юритиши билан ҳам ажралиб туради. Бундан ташқари, табиий офатлар вақтида у хавфсиз йиғилиш пункти сифатида хизмат қилади. Шу сабабли кутубхона нафақат маданий ва таълимий, балки жамият барқарорлиги учун ҳам муҳим жамоат маконига айланган.
Барқарорликка қаратилган ушбу кўп қиррали ташаббуслар натижасида мажмуа Туркияда “Biosphere Sustainable Museum Certificate”, “Zero Waste Certificate” ва “Green Energy Certificate” сертификатларини олган биринчи кутубхонага айланди.
2023 йилда очилганидан буён Рами кутубхонаси 2025 йил охиригача 8,2 миллиондан ортиқ ташриф буюрувчини қабул қилди. Унинг “яшил кутубхона” сифатидаги халқаро эътирофи кутубхона келажаги фақат китоблар билан эмас, балки инсон, жамият ва атроф-муҳит билан боғлиқ эканини яна бир бор кўрсатади.
