“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” газеталари таҳририятига Тошкент шаҳар, Олмазор тумани, “Ахил” маҳалла фуқаролар йиғинида истиқомат қилувчи Муроджон Тўлаганов йўллаган хатда тадбиркорликни йўлга қўйиш бўйича юзага келган муаммолар ҳақида сўз боради.
Мазкур масалани жойига чиқиб ўрганиш, газета ва сайтимизга материал тайёрлаш мақсадида пойтахтимизнинг Олмазор туманида бўлдик. Айни кунда мурожаатчи хизмат сафари билан хорижда бўлиб тургани туфайли унинг ишончли вакили Искандар Расулов билан учрашдик. Муаммони ўргандик, биргаликда ечим изладик.
Хатда маълум қилинганидек, фуқаро Муроджон Тўлаганов Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг 2018 йил 27 июндаги “«Yoshlar — kelajagimiz» Давлат дастури тўғрисида” ги фармони, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 28 январдаги тегишли қарорида белгилаб берилган вазифалардан келиб чиққан ҳолда, Тошкент шаҳар ва Олмазор туман ҳокимларининг оғзаки топшириқлари ва бошқа тегишли ҳужжатлар ижросини таъминлаш учун пойтахтимизнинг Олмазор тумани, “Қуёш” маҳалласи, Оҳакчи тор 2-берк кўча, 78 “Б” уй ёнидаги қаровсиз 115,0 кв.м. ер майдонига “Ёшлар меҳнат гузари” биносини қурган. Айни жараён бошланишидан аввал тайёрланган бино паспорт ва қурилиш сметаси лойиҳаси туман ҳокимлигига тақдим этилган. Ер тўла, 1 ва 2 қаватдан иборат ушбу объект қурилиши 2019 йил декабрь ойида бошланиб, 2021 йил якунланган. Қурилиш даврида тадбиркор томонидан 20 нафарга яқин моддий жиҳатдан қийналган шу маҳаллада яшовчи оилаларга моддий ёрдам кўрсатилган, эҳтиёжманд бир оила уйи таъмирлаб берилган.
Янги иншоотни электр энергия, табиий газ, сув ва бошқа коммунал тизимларга улаш чора-тадбирлари кўрилган, аммо Тошкент шаҳар ҳокимлигининг тегишли қарори бўлмагани туфайли бу борадаги ишлар охирига етмаган.
– Мазкур объект ўз вақтида, 2021 йили ишга туширилганида эди, ҳар йили давлатга қанча солиқ тўланарди, муҳими, йигирма нафарга яқин маҳалла йигит-қизлари ишли-даромадли бўларди, – дейди мурожаатчининг ишончли вакили Искандар Расулов. – Режа бўйича бу ерда ёшлар хорижий тилларни ўрганадиган ўқув маркази, бир нечта спорт турлари билан шуғулланиш учун тўгараклар, гўзаллик салони, хотин-қизлар учун тикув цехи фаолияти йўлга қўлиши лозим эди. Ҳатто бунинг учун зарур бўладиган техника ва жиҳозларни олдиндан харид қилиб қўйгандик.
Таҳририятимизга тақдим этилган ҳужжатлар орасида Тошкент шаҳар ҳокимининг юқорида келтирилган 115,0 кв.м. ер майдонига “Ёшлар меҳнат гўзари” қуриш бўйича қарори лойиҳаси, шунингдек, бино қурилишига масъул ташкилотларнинг айни объект барпо этилиши бўйича ижобий хулосалари нусхалари ҳам бор. Ушбу лойиҳа пойтахт ҳокимининг ўринбосари ва маслаҳатчиси, шаҳар бош архитектори, тегишли бошқарма бошлиқлари ва ўринбосарлари, шунингдек, Кадастр агентлиги Тошкент шаҳар бошқармаси бошлиғи билан келишилган, уларнинг розилиги-имзолари олинган. Аммо ҳужжатни Тошкент шаҳар ҳокимига киритилши кечиктирилган, алалоқибат қарор чиқмай қолиб кетган. Бошқача айтганда, темир қизиғида босилмаган.
“Қолган ишга қор ёғар” деган мақол бежиз айтилмаган. Президент Шавкат Мирзиёевнинг 2021 йил 8 июндаги “Ер муносабатларида тенглик ва шаффофликни таъминлаш, ерга бўлган ҳуқуқларни ишончли ҳимоя қилиш ва уларни бозор активига айлантириш чора-тадбирлари тўғрисида” фармони 4-бандида “Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ер муносабатларига оид қуйидаги ваколатлари, улар юзасидан қарор, фармойиш ёки бошқа турдаги ҳужжат қабул қилиш ҳуқуқи 2021 йил 1 августдан бекор қилинсин.” дейилган. Мазкур фармон ортга сурилиб келаётган “Ёшлар меҳнат гўзари” ҳужжатларини расмийлаштириш ишлари бутунлай тўхтатилишига асос бўлган.
Кейинчалик эса тадбиркор ушбу гузарни барпо этиш учун етирлича ҳуқуқий асосларга эга бўлмагани, Тошкент шаҳар кадастр бошқармаси томонидан пойтахтимизнинг Шайхонтоҳур туманлараро фуқаролик судига 2024 йил 22 август куни киритилган даъво аризасида эса М. Тўлаганов юқорида кўрсатилган ер майдонини ноқонуний тарзда эгаллаб олгани, рухсатсиз ва ҳеч қандай ҳужжатларсиз иншоот қурилишини олиб боргани таъкидланган. Суд бинони бузиш ҳақида қарор чиқаради. Уни бекор қилиш юзасидан мурожаатлар қаноатлантирилмайди.
Шу ўринда таъкидлаш жоиз, Олмазор тумани “Қуёш” маҳалла фуқаролар йиғини собиқ раиси А. Паттахов ҳамда профилактика инпектори М. Миркаримовларнинг тегишли органларга йўллаган тушунтириш хатларида М. Тўлаганов бинони ўзбошимчалик билан, рухсатсиз эмас, шаҳар ва туман ҳокимларининг оғзаки ва тегишли кўрсатмалари асосида қургани, ўша пайтлари (2019-2021 йиллар назарда тутилмоқда) бундан туман кадастр хизмати ходимлари ҳам хабардор бўлгани, айни масала бўйича ҳеч қандай норозилик ва огоҳлантиришлар билдирилмагани келтирилган.
Шунингдек, Тошкент шаҳар ҳокимининг 2020 йил 30 ноябрдаги сайёр қабул баённомаси ижроси доирасида пойтахт кадастр бошқармаси тадбиркор билан қурилиш майдонининг жойлашуви ва чегарасини аниқлаш бўйича шартнома тузади, М. Тўлаганов давлатга 3 миллион 867 минг сўм тўлайди. 2021 йили август ойида пойтахт ҳокими ва юқори турувчи орган масъули томонидан тасдиқланган “Йўл харита”сида ҳам “Ёшлар меҳнат гўзари” қурилишини якунлаш, мазкур обектни барпо этиш ишларини амалга ошириш учун зарурий шаҳарсозлик ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш белгиланган. Бу каби ҳолатлар тадбиркор бино қурилишини ўзбошимчалик билан бошламаганини англатади.
“Қуёш” маҳалла фуқаролар йиғини фаоллар кенгашининг 2025 йил 22 декабрь куни бўлиб ўтган йиғилиш баёнида “Ёшлар меҳнат гўзари” маҳалла аҳли-ёшлари учун жуда зарур экани, уни сақлаб қолиш бўйича тегишли чоралар кўрилиши кераклиги таъкидлаб ўтилган. Юқори турувчи органларга мурожаатлар йўлланган.
– Қандайдир тартибда рухсат бўлмаса, кимдир келиб маҳалламиз ҳудуди ерларига бир нарса қураолмайди, бунга йўл қўймаймиз, – дейди “Қуёш” маҳалла фуқаролар йиғининг ҳозирги раиси Фарҳод Жалилов. – Аминманки, “Ёшлар меҳнат гўзари” биноси қурилишига ҳам ўша пайтлари норасмий бўлса-да розилик берилган. Аммо вақтида ҳужжат ишлари қилинмаган. Шунинг учун бугун муаммо юзага келиб турибди. Уни ечимига кучимиз етмаяпти.
Аслида “Ёшлар меҳнат гузари”ни барпо этиш ташаббуси тадбиркор М. Тўлагановдан эмас, 2019 йилдаги Олмазор тумани ҳокими ва туман ИИБ бошлиғидан чиққан. Қурилиш ишлари Тошкент шаҳар ҳокими ва “Қуёш” маҳалласи раисининг қўллаб-қувватлови асосида амалга оширилган. Тадбиркор уларнинг ваъдаларига ишонган, топшириқларини бажарган. Якунда эса ҳимоясиз қолган.
Айни ҳолат юзасидан кимнидир айблашдан йироқмиз. Нима бўлган тақдирда ҳам йиллар давомида қанча меҳнат ва маблағ сарфланган “Ёшлар меҳнат гузари”ни сақлаб қолиш лозим, деб ўйлаймиз. Бинони бориб кўрдик, бақувват, замонавий қилиб барпо этилган. Уни бузишдан не наф. Бузилди ҳам дейлик, бу маҳалла аҳли кайфиятига салбий таъсир кўрсатишдан ташқари, экологияга катта зарар етказади. Қанча қурилиш материаллари исроф бўлади. Энг ёмони, тадбиркор катта моддий ва маънавий зарар кўриб, унинг масъуллар ва давлатга ишончи йўқолади.
Шундай экан, ушбу масала ечими қонун доирасида кўриб чиқилишига умид қиламиз. Зеро, давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев ҳар гал тадбиркорлар билан учрашувларда уларни ҳар жиҳатдан қўллаб-қувватлашини алоҳида таъкидлаб келади. Шуни ҳам эслатишни лозим топдик, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 20-моддасида “Инсон билан давлат органларининг ўзаро муносабатларида юзага келадиган қонунчиликдаги барча зиддиятлар ва ноаниқликлар инсон фойдасига талқин этилади.”дейилган.
Холмурод Салимов,
“Yuz.uz” мухбири
