Ўтган тарихан қисқа, аммо мазмунан асрларга татигулик даврда халқимиз “Янги Ўзбекистон” ғояси ва Учинчи Ренессанс пойдеворини яратишдек буюк мақсадлар атрофида жипслашди. Президентимиз раҳбарлигида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар замирида, энг аввало, “Инсон қадри учун” деган улуғвор тамойил мужассам бўлиб, унинг амалий ифодасини ҳар бир юртдошимиз ўз ҳаётида, кундалик турмуш тарзида топмоқда. Бугун юртимизнинг қай бир ҳудудига борманг, шиддатли бунёдкорлик ва янгиланишларга гувоҳ бўласиз. Айниқса, водий гавҳари бўлмиш Фарғона вилоятида иқтисодий юксалиш, инвестициявий жозибадорлик ва ижтимоий соҳалардаги улкан ўзгаришлар миллий тараққиётимизнинг ёрқин кўзгусига айланди.

Давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилган халқни рози қилиш, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш ғояси бугун Фарғона заминида юқори суръатда янгича мазмун касб этмоқда. Фарғона вилояти ҳокими Хайрулло БОЗОРОВ билан суҳбатимиз ана шундай қутлуғ янгиланишлар, ҳудуд ижтимоий-иқтисодий ҳаётидаги ўзгаришлар ҳамда истиқболдаги устувор вазифалар ҳақида кечди.

— Хайрулло Ҳайитбоевич, Президентимиз жорий йилнинг 27-28 апрель кунлари Фарғона вилоятига ташрифи чоғида ­иқтисодиёт, саноат, экспорт, инвестиция ҳажмини ошириш бўйича кўплаб топшириқлар берди. Уларнинг ижроси қандай амалга оширилаётгани тўғрисида сўзлаб берсангиз.

— Давлатимиз раҳбарининг вилоятимизга ташрифи бир қарашда оддий воқеадек кўринади. Чунки Президентимиз жойлардаги ислоҳотлар, аҳоли турмуш тарзи, бунёдкорлик ишлари билан танишиш учун барча ҳудудларга бориб туради. Бироқ биз учун Фарғона вилоятига ташрифнинг ўрни, аҳамияти ҳар доим ўзгача. Негаки Президентимизнинг 27-28 апрель кунларидан олдинги ташрифи чоғида тилга олинган рақамлар бугунга келиб ҳаётий ҳақиқатга айланди. Янги ташриф вилоят раҳбарияти, масъуллари олдига янада улкан вазифалар қўйди.

Охирги йилларда Фарғона вилоятидаги тизимли ислоҳотлар ўзининг самараларини кўрсатмоқда. Ер ва қазилма бойликлар чекланган бўлишига қарамай, ҳудудда иқтисодиётни диверсификация қилиш, саноат, қишлоқ хўжалиги, хизматлар ва ахборот технологиялари соҳаларида барқарор ўсиш таъминланди. Инвестиция ва ташқи савдо соҳасида ҳам сезиларли ўсишга эришилди. Экспорт ҳажми изчил ошди, экспортчи корхоналарнинг сони кўпайди.

Биргина мисол: давлатимиз раҳбарининг 2024 йил 16 декабрдаги Фарғона вилоятини ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга доир қарорига мувофиқ, 2025 йилда Қувасой шаҳрида “Crown Ceramic” қўшма корхонаси ташкил этилди. Йилига 8 миллион квадрат метр керамик гранит плита ишлаб чиқаришга мўлжалланган лойиҳа 1 триллион сўмлик маҳсулот тайёрлаш, 665 миллиард сўмлик қўшилган қиймат яратиш ва 35 миллион долларлик экспортни амалга ошириш имкониятларига эга. Бу ерда ишлаб чиқарилаётган керамик плиталар сифати ва техник кўрсаткичлари бўйича Италия, Испания ва Хитой маҳсулотлари билан рақобатлаша олади. Жорий йил январь-март ойларида корхона Қирғизистон ва Тожикистонга 400 минг долларлик 80 минг квадрат метр маҳсулот етказиб берди.

Сўнгги ўн йилликда Фарғона вилояти иқтисодиётига жами 8 миллиард 200 миллион доллар миқдорида инвестициялар жалб этилиб, 8000 та замонавий ишлаб чиқариш қуввати ишга туширилди. Бу рақамлар ортида минг­лаб янги иш ўринлари ва миллионлаб инсонларнинг тақдири мужассам. Тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш мақсадида 100 триллион сўмлик улкан ресурс йўналтирилгани, тижорат майдонларининг 10 миллион квадрат метрга кенгайгани ҳудудда бизнес муҳити нечоғлиқ ривожланганидан далолат беради. Кичик ва ўрта бизнес субъектлари сони икки баробар ортиб, 13,5 мингтага етгани вилоятни ҳақли равишда “тадбиркорлар юрти”га айлантирди.

Жорий йилда 30 дан ортиқ давлатдан инвес­тиция киритилиши режалаштирилган. Улар орасида кўп йиллик ҳамкорларимиз бўлган Хитой, Туркия, Россия билан бирга Қатар, Канада каби илк маротаба инвестиция киритаётган давлатлар ҳам бор. Келгусида инвестиция ўзлаштириш ва экспорт учун янги бозорлар топиш мақсадида қатор давлатларга боришни режа қилганмиз.

Фарғона маҳсулотлари дунё бозорини эгалламоқда. Ўтган йили 1,3 миллиард долларлик экспорт амалга оширилди. Маҳсулотлар Хорватия, Руминия, Греция, Жазоир, Таиланд, Швеция каби 11 та давлат бозорларига кириб борди.

Давлатимиз раҳбарининг ҳар галги ташрифларидан кейин жуда кенг кўламдаги ишлар бажарилади. Президентимиз қўйган бу йилги вазифаларнинг салмоғи ҳам улкан. Ташриф чоғида давлатимиз раҳбари ислоҳотлар натижадорлиги, ҳудудларда ишларнинг бориши ва аҳолини қийнаётган масалалар таҳлили билан танишиб, бу йил мутлақо янги даражадаги топшириқлар берди. “Мен энди камбағаллик даражасининг қайсидир 3-4 фоиз пасайишини қабул қилмайман, йил якуни бўйича Фарғонадаги ҳар битта туман камбағалликдан, ишсизликдан холи ҳудудга айланиши шарт”, деган вазифани қўйди Президентимиз. Бу вазифа ҳар биримизнинг зиммамизга, аввало, катта масъ­улият юклайди. Қолаверса, ҳудудларда бандликни таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, инвестиция, экспорт ҳамда атроф-муҳитни яхшилаш масалаларига алоҳида эътибор қаратишга ундайди. Бундан ташқари, маҳаллаларда мева-сабзавот етиштириш, замонавий агротехнологиялар орқали экспортни кўпайтириш имкониятлари кўрсатиб ўтилди.

Давлатимиз раҳбари Фарғонага ташрифи доирасида вилоятдаги 50 минг гектар кам ҳосилли пахта ва ғалла майдони ҳамда самараси кам боғлар ўрнида супер интенсив боғлар барпо этиш бўйича топшириқлар берганди. Улар ижроси бўйича Тошлоқ туманида амалий ишлар бажарилмоқда. Хусусан, Тошлоқ тумани “Варзак” МФЙ ҳудудидаги 712-713 контурларда жойлашган 4,76 гектар майдонда янги боғ барпо этиш ишлари бошланди.

Умуман, бу қадимий диёр тараққиётнинг янги босқичида. Замонавий уй-жойлар, юқори технологияли заводлар, инновацион агромажмуалар ва ҳудудларни ўзаро боғлайдиган транспорт тизими вилоятнинг иқтисодий ва ижтимоий қиёфасини тубдан ўзгартирди. Фарғона бугун инвесторлар учун жозибадор майдонга, ишлаб чиқарувчилар учун қулай заминга, халқ учун эса бахтли яшашга арзийдиган истиқболли ўлкага айланди. Вилоятдаги ўзгаришлар давлатнинг эътибори ва халқнинг меҳнати бирлашган жойда нималар рўй бериши мумкинлигининг ибратли намунаси бўлмоқда.

— Фарғона вилояти 2026 йилда “Fitch Ratings” агентлигининг “ББ — Барқарор” рейтингини қўлга киритиб, мамлакатимизда икки халқаро рейтингга эга илк ҳудудга айланди. Ушбу кўрсаткичлар ҳудуд учун қандай янги имкониятлар эшигини очади?

— Жорий йил 7 май куни “Fitch Ratings” халқаро агентлиги веб-сайтида Фарғона вилоятининг хорижий ва миллий валютадаги узоқ муддатли эмитент дефолт рейтинги “ББ-” даражасида, прогнози эса “Барқарор” (Stable Outlook) этиб баҳолангани тўғрисида расман эълон қилди. “Fitch Ratings” халқаро молия бозорларида энг нуфузли “Катта учлик”ка кирувчи Америка-Британия рейтинг агентлиги ҳамда у халқаро рейтинг бозорининг 95 фоизини ­бошқаради.

Аввалроқ, 2025 йил ноябрда “S&P Global” халқаро рейтинг агентлиги Фарғона вилоятининг кредит рейтингини “Б+” даражасидан “ББ-” даражасигача оширган. Ҳақиқатан, у ҳозир мамлакатимизда икки нуфузли халқаро кредит рейтингини олган ягона ҳудуд бўлиб турибди. Халқаро рейтинг агентликларининг мазкур қарори вилоят молиявий барқарорлиги мустаҳкамланаётгани, жумладан, макроиқтисодий кўрсаткичлар яхшиланаётганини акс эттиради.

Фарғона вилояти “Fitch Ratings” агентлиги томонидан баҳоланган Ўзбекистон пойтахти Тошкент шаҳри, Арманистон пойтахти Ереван шаҳри ҳамда Туркиянинг Коня шаҳарлари билан тенг даражада (“ББ- / Барқарор”) ва Туркиянинг Баликесир шаҳридан (“Б+ / Барқарор”) бир поғона юқори рейтинг олгани ҳам эътиборга лойиқ.

“Fitch Ratings” Фарғона вилоятининг иқтисодий салоҳиятига ҳам алоҳида эътибор қаратиб, у мамлакатнинг энг йирик ва иқтисодий фаол ҳудудларидан бири эканини таъкидлаган. Мазкур халқаро кредит рейтингининг берилиши Фарғона вилоятининг инвестициявий жозибадорлигини ошириш, хорижий инвесторлар ишончини мустаҳкамлаш ҳамда келгусида йирик инфратузилма ва ижтимоий лойиҳаларни молиялаштириш учун янги имкониятлар яратади. Шу билан бирга, бу баҳо ҳудуддаги иқтисодий ислоҳотлар, бюджет бошқаруви ва молиявий интизом самарадорлигининг халқаро молия институтлари томонидан эътироф этилганининг ёрқин ифодасидир.

Ташқи макроиқтисодий ўзгаришларга қарамай, вилоятимиз барқарор иқтисодий ўсиш суръатини сақлаган ҳолда инвестициявий фаол­ликни кенгайтириш ва экспорт ­салоҳиятини ошириш бўйича изчил ривож­ланишда давом этмоқда.

Тошкент халқаро инвестиция форуми каби халқаро йиғинлар вилоятимиз учун ниҳоятда самарали ва манфаатли майдонга айланди. Бу йил бешинчи бор ўтказилган форум доирасида муҳим келишувларга эришилиб, янги инвестиция лойиҳаларини бошлашга замин яратилди. Энг муҳими, халқаро инвесторлар ва ишбилармон доираларнинг вилоятга ишончи ортиб, ҳамкорлар географияси кенгаймоқда.

Форум доирасида Буюк Британиянинг “Tanto Capital Partners” компанияси асосчиси ва бошқарувчи ҳамкори Озан М. Озкурал, БААнинг “Welmonde Healthcare Group” асосчиси Моҳаммед Нисам, шунингдек, халқаро консалтинг компанияси FinAlyzer вакиллари ва бошқа қатор хорижий компания эгалари билан учрашув ўтказиб, инвестицияларни жалб этиш ва истиқболли лойиҳаларни илгари суриш бўйича ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилдик. Учрашувлар якунида ўзаро манфаатли алоқаларни ривожлантиришга келишиб олдик.

— Сўнгги йилларда вилоятда АT хизматлари жадал ривожланмоқда. “Беш миллион сунъий интеллект етакчиси” дастури бўйи­ча сертификатга эга ёшларнинг энг кўпи Фарғонага тўғри келаётгани ҳам бунинг исботидир. Хўш, сунъий интеллектдан мақсадли фойдаланиш, иқтисодиёт истиқболларини белгилаш борасидаги ишлар қандай кетяпти?

— Дарҳақиқат, бугун Фарғона ёшлари замонавий технологиялар, архитектура, саноат, сунъий интеллект, АT ва инновацион лойиҳаларда дадил қадам ташлаяпти.

Биргина мисол: Фарғона шаҳридаги ­Президент мактабининг 11-синф ўқувчиси Отабек Комилов йил бошида дунёнинг энг нуфузли олий таълим муассасаларидан бири — Mohammed Bin Zayed University of Artificial Intelligence (MBZUAI) университетига тўлиқ грант асосида қабул қилинган эди. Ушбу таълим даргоҳи дунёда сунъий интеллектга ихтисослашган биринчи университет бўлиб, QS халқаро рейтингига кўра сунъий интеллект йўналишида дунёнинг ТОП-10 университети сафидан жой олган.

Бундай иқтидорли ёшларни ёнимизга олиб, давлат идораларидаги ҳар бир хизматни, ҳар бир жараённи рақамлаштириб, аҳоли ва тадбиркорларга қулайлик яратишга ҳаракат қил­япмиз.

Президентимиз таъкидлаганидек, маҳаллаларнинг устунликларини сунъий интеллект ёрдамида таҳлил қилиб, иш ўрни, қўшилган қиймат, аҳоли даромадини кўпайтирадиган лойиҳалар ишлаб чиқилса, стартап клуб ташкил қилиниб, янги креатив ғоялар ҳаётга тезроқ жорий этилса, вилоят иқтисодиётида “катта сакраш”, одамлар ҳаётида туб бурилиш бўлади.

Шу мақсадда Президентимиз ташриф чоғида Фарғона шаҳридаги АT парк маж­муасида яратилган шарт-шароитлар билан танишган эди. Мазкур мажмуа давлатимиз раҳбарининг 2024 йил августдаги ташрифи давомида берган топшириқлари асосида барпо этилган. Ушбу йирик объект бир вақтнинг ўзида 200 нафаргача фойдаланувчини қамраб олади. Йилига 3000 дан ортиқ ёшни ўқитиш, амалий лойиҳаларга жалб этиш ва АТ хизматлари кўрсатиш имконияти яратилган.

Марказда фрилансерлар ва дастурчилар учун замонавий коворкинг муҳити, резидент компаниялар учун тўлиқ жиҳозланган офислар ташкил этилган. Бу ерда таълим, ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш жараёни ўзаро боғланган ҳолда йўлга қўйилган. Яратилган инфратузилма ёшларнинг ўзини ўзи банд қилиш имкониятини кенгайтириб, барқарор даромад топишига хизмат қилади. Янги парк доирасида резидентлар сонини 200 га етказиш, 700 та янги иш ўрни очиш, хизматлар ҳажмини ошириш ҳамда 30 миллион долларлик экспортга эришиш мақсад қилинган.

Келгусида мазкур мажмуада сунъий интеллект технологиялари хабини ташкил этиш, бошқарув тизимларини рақамлаштиришга қаратилган лойиҳаларни амалга ошириш кўзда тутилган. Шунингдек, сунъий интеллект, дас­турлаш, график дизайн, компьютер саводхонлиги ва инглиз тили бўйича замонавий ўқув курслари йўлга қўйилади.

Бугун вилоятимизда 10 га яқин давлатда фао­лият юритаётган нуфузли компаниялар офислари очилди. Жумладан, АҚШдаги “Silk Road”, “Foresight Intelligence” ва “Pro Team Solutions” компаниялари билан ҳамкорлик ўрнатилиб, филиаллари ташкил этилди. Шунингдек, Японияда фаолият юритадиган “Micado IT Development” компаниясининг филиали ҳам иш бошлади.

Ушбу йўналишдаги ишларни изчил давом эттирган ҳолда жорий йилда вилоятда фрилансерлар сонини 6500 нафарга, АТ парк резидентларини 200 тага ошириш, АT хизматлар экспорти қийматини 50 миллион долларга ҳамда соҳадаги иш ўринлари 2500 тага етказишни режа қилганмиз. Қолаверса, вилоятда ахборот технологиялари соҳасини жадал ривожлантириш мақсадида қатор йирик лойиҳалар амалга оширилади.

EPAM, CISCO, Microsoft, Huawei каби халқаро АT мактаблари билан ҳамкорлик йўлга қўйилиб, халқаро стандартлар асосида 500 мутахассис тайёрланади ҳамда йилига 800 битирувчининг маҳаллий ва халқаро меҳнат бозорида ишга жойлашиши таъминланади.

Бешинчи Тошкент халқаро инвестиция форуми доирасида мамлакатимизга келган Жанубий Кореянинг нуфузли олий таълим муассасаларидан бири — SeoulTech университети ректори Ким Донгхванни қабул қилдик. Мулоқотда ўтган йили делегациямизнинг Жанубий Кореяга хизмат сафари чоғида эришилган келишувларни амалий босқичга олиб чиқиш, олий таълим муассасалари ўртасидаги ҳамкорликни кенгайтириш, малакали ва рақобатбардош кадрлар тайёрлаш масалалари муҳокама қилинди. Учрашувда Фарғона давлат техника университети ва Қўқон университети билан сунъий интеллект ҳамда ахборот технология­лари соҳасида қўшма таълим дастурларини йўлга қўйиш, мактаб битирувчиларини олий таълимга йўналтириш истиқболларига алоҳида эътибор қаратилди.

Саноат ва илм-фан интеграциясини Жанубий Кореянинг илғор тажрибаси асосида мустаҳкамлаш, АТ паркнинг Фарғона вилояти филиали билан амалий ҳамкорликни ривож­лантириш, саноат корхоналари учун рақамли технологиялар ва сунъий интеллект йўналиш­ларида юқори малакали маҳаллий мутахассислар тайёрлаш юзасидан фикр алмашдик.

Учрашув якунида SeoulTech университети, Фарғона давлат техника университети ҳамда АТ паркнинг Фарғона вилояти филиали ўртасида англашув меморандуми имзоланди. Бу соҳа бўйича ёшларимизда қизиқиш кўп экан, биз мана шундай янги-янги лойиҳаларга қўл уришдан чарчамаймиз.

— Бугун Фарғонада аҳолини иш билан таъминлаш ва камбағалликни қисқартириш бўйича манзилли чоралар асосида қандай тизимли вазифалар амалга оширилмоқда?

— Президентимиз барча ижтимоий-иқтисодий дастурларнинг самарадорлиги энг қуйи бўғиндаги реал аҳволга, яъни оддий одамларнинг ҳаётига қанчалик таъсир қилаётганига қараб баҳоланишини бошиданоқ қатъий талаб қилиб келади. Чунки мамлакат миқёсидаги ҳар қандай катта ислоҳот агар маҳалла даражасига тушмаса, ҳар битта ­хонадон эшигини қоқиб кирмаса, кутилган натижани бермайди.

Бугун маҳалла аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш, даромадини ошириш ва банд­лигини таъминлаш бўйича асосий ўсиш нуқтасига айланиб улгурди. Ҳар бир маҳалланинг ўзига хос имкониятлари, табиати, инфратузилмаси ва аҳолисининг кўникмаларидан келиб чиқиб, ички драйверларни аниқлаш ҳамда ишга солиш иқтисодий барқарорликнинг энг тўғри ва самарали йўли эканини тушундик.

Ҳоким ёрдамчилари, хотин-қизлар фаол­лари ва бошқа масъулларнинг бевосита хонадонбай ўрганиши натижасида ҳар бир ҳудуднинг ихтисослашуви аниқланяпти. Бир маҳалла боғдорчилик ёки иссиқхона хўжалигига ихтисослашган бўлса, бошқаси ҳунармандчилик, тикувчилик ёки хизмат кўрсатиш соҳаларида юқори салоҳиятга эга. Ушбу табиий ва анъанавий афзалликларни аниқлаб, уларни молиявий ҳамда ташкилий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш қисқа муддатда минглаб иш ўринлари очиш имконини ­беряпти.

Аҳолини тадбиркорликка жалб қилиш ва бандлигини таъминлашда имтиёзли кредитлар, субсидиялар ва солиқ енгилликларининг айнан маҳалла даражасигача туширилгани ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлди. Илгари оддий фуқаро ўз бизнесини бошлаш учун ойлаб идоралар эшигида сарсон бўлган. Бугун имкониятлар унинг хонадонига кириб бормоқда. Томорқадан унумли фойдаланиш, кичик ишлаб чиқариш линия­ларини йўлга қўйиш ёки оилавий корхоналар ташкил этиш орқали одамлар нафақат ўзини ўзи иш билан таъминлаяпти, балки қўшниларига ҳам иш ўрни очяпти. Натижада хонадонлар даромад манбаига, маҳаллалар эса иқтисодий фаоллик марказларига айланмоқда.

Бугун вилоятимиздаги 55-60 фоиз маҳаллаларнинг ихтисослашуви тўлиқ якунига етди деб айта оламиз. Масалан, Бувайда туманидаги ҳар бир маҳалланинг ўзига яраша ихтисослашуви бор. Учкўприк тумани эса маҳаллаларнинг саноатлашуви нуқтаи назаридан, ўйлашимча, рес­публика миқёсида етакчи туманлардан.

Яқинда Бағдод туманидаги маҳаллаларни кўздан кечирганимизда қалампир етиштириш билан шуғулланаётган иккита ёш тадбиркор билан учрашдик. Шу иккиси бутун бошли маҳаллани иш билан таъминлаяпти. Қалампирдан йилига уч марта ҳосил олаётган экан. Бундай тадбиркорлар жуда кўп.

Масалан, шу туманнинг Ирғоли маҳалласида янги иқтисодий драйвер — лолачилик йўналиши шакллантирилмоқда. Ҳудудда лолачиликка ихтисослашган маҳалла драйверини ривожлантириш, аҳоли бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш ҳамда янги иш ўринлари очиш борасида изчил ишлар бажарилмоқда. Бир неча йилдан буён Нидерландия лолаларини етиштириб, юқори даромад олиб келаётган бир тадбиркор фаолияти алоҳида эътироф этилди ҳамда илғор тажриба сифатида маҳалла аҳлига тавсия қилинди.

Учкўприк туманини олайлик. Туманнинг унумдор ва серҳосил боғларида айни кунларда шафтоли пишиғи қизғин паллага кирди. Туман аҳолиси асосан боғдорчилик билан шуғулланиб, йилдан йилга мўл ҳосил етиштирмоқда. Бугун учкўприклик боғбонлар парваришлаган сифатли шафтолилар нафақат ички бозорларни, балки экспорт бозорларини ҳам эгаллаб боряпти. Айрим фермер хўжаликлари бир мавсумнинг ўзида 300-400 миллион сўмгача даромад олмоқда.

Кейинги йилларда Фарғона туманидаги ўнлаб маҳаллаларда малиначилик ҳудудни иқтисодий ривожлантириш драйверига айланмоқда. Ўз навбатида, соҳага инновацион ғоялар ҳамда илғор хорижий тажриба кенг жорий этилиши натижасида йилдан йилга тармоқнинг экспорт салоҳияти юксалиб бормоқда.

“Саноат” МФЙ ҳудудидаги 33,2 гектар ер “Турон Фарғона боғлари” МЧЖ томонидан ижарага олиниб, “Бир контур — бир маҳсулот” тамойили асосида малина плантациясини ташкил этиш режалаштирилган. Лойиҳанинг умумий қиймати 10 миллиард сўмни ташкил этиб, маблағлар ташаббускорнинг ўз ҳисобидан йўналтириляпти. Мазкур лойиҳа доирасида 200 та янги иш ўрни очиш ҳамда уни 2026 йил якунида ишга тушириш кўзда тутилган.

Бу йил камбағалликни қисқартириш ва бандликни таъминлашда янги ёндашувларни амалга оширамиз. Қува тумани “Каркидон” сув омборига туташ ҳудуддаги адирликда агровольтаика усулида 50 гектар майдонда қуёш панели ўрнатилиб, тагида узумчилик ҳамда яна 50 гектар ерда чорвачилик ва балиқчилик хўжалиги ташкил этилмоқда.

Узумзорлар 100 та камбағал оилага 50 сотихдан бўлиб берилиб, 250-300 кишининг бандлиги таъминланади. Чорвачилик ва балиқчиликда ҳам камида 100 га яқин одам ишга жойлаштирилади. Бу жараёнда камбағал оилалар қуёш панелидан йилига 70 миллион сўмгача даромад олиб, узум парваришлайди. Қатор орасига экилган экинлардан 50-60 миллион сўм фойда кўради. Узум ҳосилга кирганда яна 60-70 миллион сўм даромад олиш имконига эга бўлади. Бу орқали 100 та оила камбағалликдан чиқарилади.

Лекин бу энг юқори натижа эмас. Ҳали қилинадиган ишлар ниҳоятда кўп. Муҳими, қайноқ жараённинг ичидамиз — шиддатимизни, журъатимизни бундан буён ҳам сўндирмай давом этишимиз шарт.

— Туризм соҳасида вилоятда қатор имкониятлар мавжуд ва ўзига хос тажриба ҳам тўпланган. Энди агро, эко ва зиёрат туризми йўналишларидаги истиқболли режалар қайси жабҳаларда акс этади?

— Сўнгги йилларда агротуризм, экотуризм, тиббиёт туризми каби иборалар пайдо бўлди. Энди хорижлик сайёҳлар ва ватанимиз бўйлаб саёҳатга отланган юртдошларимиз она заминимиз инъом этаётган имкониятлардан фойдаланиб, ўз фаолиятини йўлга қўйган ва сайёҳлар учун маҳсулотларини тақдим этаётган тадбиркорлар ҳузурида бўлади. Далаларда етиштирилаётган турфа неъматлардан татиб кўради. Бунда ҳам ҳордиқ чиқарилади, ҳам саломатлик тикланади. Чунки эко ва аграр туризм мас­канларидаги бир-биридан сархил мевалар, узумзорлар кўрган кўзни қувнатади, у ерда етилган мевалар танага дармон, руҳга қувват бағишлайди. Доривор гиёҳлар плантацияси, турли мамлакатлардан келтирилган ўсимлик­лар экилган иссиқхоналардаги манзара эса кишига завқ бағишлайди.

Фарғона вилоятининг туризм салоҳиятини тўлиқ ишга солиш бўйича қилинаётган ишлар натижа бермоқда. Кейинги йилларда ҳудудга хорижлик сайёҳлар ташрифи бир неча баробар ошгани ҳам бунинг яққол далилидир.

Қадимий Марғилон шаҳри бу борада катта имкониятларга эга. Давлатимиз раҳбари қарори асосида бу ерда “Бурҳониддин Марғиноний” мажмуаси барпо этилди. 35 гектар майдонни эгаллаган мажмуада сайёҳлар учун барча қулайликлар яратилмоқда.

Буюк аллома Бурҳониддин Марғинонийнинг бой илмий меросини ўрганиш ва тарғиб қилиш мажмуанинг асосий йўналиш­ларидан. Шу билан бирга, ҳудудда қадимий ҳунарманд­чилик анъаналарини сақлаш, зиёрат ва маданий туризмни ривожлантириш кўзда тутилган. Мажмуада “Отабек ва Кумуш уйи” музейи ҳам ташкил этилган. Унинг деворларида “Ўткан кунлар” романи саҳналари жонлантирилиб, адабиёт ва тарихни уйғунлаштирган ноёб муҳит яратилган. Шунингдек, қисқа муддатда бунёд этилаётган ушбу муҳташам туризм маж­муасида 5 та “Wyndham” ва “Hilton” бренди асосида 5 юлдузли меҳмонхоналар ва меҳмон уйлари, 15 та ресторан, 3000 ўринли амфи­театр, 500 ўринли Мақом театри маркази, кўргазмалар павильони, 60 га яқин дўкон, 150 та савдо растаси, Марғилон анъаналарини ўзида мужассам этган 11 та уста ҳунармандлар уйи, 24/7 режимда фаолият юритувчи гастрономик овқатланиш мажмуалари, Шарқ бозори, фавворалар, сайр учун 8 километрли соҳил бўйи йўлаги ишга туширилади.

Ана шундай ишлар ҳисобига вилоятга туристлар оқими қўшимча 1 миллионга ошади. Хизмат кўрсатиш қиймати 1,2 триллион сўмга кўпаяди. Камида 2000 та иш ўрни очилади. 

Фарғона вилоятининг шимоли-шарқий қисмида жойлашган “Каркидон” сув ­омбори атрофидаги минглаб гектар ер асрлар давомида кўпнинг эътиборидан четда қоларди. Тош-шағалдан иборат, кўз илғамас дала-даштлар қаровсиз, кимсасиз эди. Президентимиз ташрифидан сўнг юртимизда сайёҳликни ривожлантиришга қаратилган ҳаётбахш лойиҳалар бу ерда янги имкониятлар эшикларини очди.

Сув омбори айни кунда водийликларнинг ёзги дам олиш ва экотуризм учун энг жозибадор манзилларидан. Ҳудуд салоҳиятидан самарали фойдаланиб, аввал яйдоқ дала бўлган манзил бугун туристик хабга айлантирилди. Ҳудудда қиймати 635 миллиард сўмлик замонавий сайёҳлик мажмуаси шаклланмоқда. Бу ерда агро, экстремал ва экотуризмларни ўзида жамлаган муҳташам комплекс қад ростлаяпти. Сув омборининг икки ёнидаги тепаликлар орасига дор йўли тортилиб, ҳаракатланувчи осма кабиналар қўйилади. Улар икки қирғоқни бир-бири билан боғлайди ва дам олувчиларда ҳаяжонли, унутилмас таассурот қолдиради. Унинг қирғоғида чўмилиш ҳавзалари, сув аттракционлари, қуёш нурида тобланиш учун шароитлар яратиляпти. Болажонлар учун қум бурчаклари ташкил этилмоқда.

Замонавий меҳмон уйлари, агротуризм мажмуаси, гулзор, ўта фойдали лавандазор, экобозор, сўлим хиёбонлар, умумий овқатланиш шохобчалари мавсум давомида сайёҳлар хизматида. Шунингдек, юздан ортиқ тадбиркорлик субъектида 2000 га яқин янги иш ўрни очилди.

Бу ерда мотокросс майдонлари, икки километрли дор йўли, картинг ва гольф майдонлари ҳам ташкил этиляпти. Белгиланган режага кўра, мажмуа кейинги йили тўлиқ қувватда ишга туширилади.

Ушбу ҳудудда туризм ривожланган давлатлар амалиётини қўллаш мақсадида Туркия, Хитой ва БААга мутахассислар юборилиб, уларнинг ишлаш услублари ва тажрибаси билан танишиб келинди.

Мисол учун, 12 гектар майдонда Дубайдаги “Дубай Миракл Гарден” услубидаги гуллар парки ташкил этилмоқда. Бошлаган ишларимиз натижасида ҳозир чет эллик инвесторлар бу ердаги қурилиш ишларига қизиқиш билдириб, ўзлари таклиф билан чиқмоқда.

Бундан ташқари, Фарғона туманида “Шоҳимардон — Ёрдон” халқаро курорт зонаси, “Водил” малина-агротуризм кластери, “Аввал” кўнгилочар туризм мажмуаси ва “Чимён” санаторий-курорт зонаси каби ло­йиҳалар амалга оширилмоқда.

Туристлар сони кўп, лекин вилоятнинг тарихи, сўлим табиатига нисбатан қаралса, бу ҳали биз кутган натижа эмас. Узоғи икки йилда Фарғонада туризм бўйича ҳали шундай ишлар қиламизки, хорижий ва маҳаллий ­турист­л­арнинг вилоятда қолиш муддати

10 кунгача узаяди, ташриф объектлари сони эса бир неча баробарга ошади.

— Хайрулло Ҳайитбоевич, мазмунли суҳбат учун сизга кўпдан кўп раҳмат.