1997-жылдан 2025-жылға шекем даўам еткен ҳәм 1400 ге шамалас кеўиллилерди қамтып алған кең көлемли изертлеў күндизги дем алыў режими ҳәм өмирдиң даўамлылығы арасында анық емес байланыс бар екенлигин анықлады. 19 жыл даўамында илимпазлар арнаўлы уйқы трекерлери ҳәм сораўнамалар жәрдеминде мағлыўматларды таллаў арқалы қатнасыўшыларды бақлап барды. Күндизги уйқының үш түри өлим қәўпи артыўы менен тиккелей байланысқан болып шықты.
Ең үлкен қәўип, илимпазлардың пикиринше, "ертеңги уйқы" деп аталатуғын қәўип болып табылады. Бул әдет кешки саатларда дем алыўшыларға салыстырғанда өлимге алып келетуғын кеселликлер итималлығын 30 процентке арттырады. Екинши орында узақ мүддетли күндизги дем алыс турыпты: күнниң ярымында ҳәр бир артықша уйқы сааты өлим қәўпин 13 процентке арттырады. Ҳәттеки күн даўамында турақлы түрде өткерилетуғын қысқа "бес минут"ларды да илимпазлар қәўипли деп атады ҳәм оларды өлимшиликтиң 7 процентке артыўы менен байланыстырады.
JAMA Network Open журналы изертлеўшилериниң нәтийжелерин талқылаған шыпакерлер ўақтынан бурын драмаластырмаўға шақырады. Статистикалық мағлыўматлар қорқынышлы көринсе де, алымлар уйқылап қалыў әдети ҳәм өлим арасындағы туўрыдан-туўры себеп-нәтийжели байланысты анықламаған. Күндизги артықша уйқылылық денсаўлықтағы жасырын машқалалар: созылмалы исиниў, циркад ритмлердиң бузылыўы ямаса басланып атырған жүрек-қан тамыр патологияларының белгиси болыўы итимал. Күндиз бәрқулла уйқылайтуғынларға медицина хызметкерлери комплексли тексериўден өтиўди мәсләҳәт етпекте.
Бирақ, жақсы хабарлар да бар. Уйқыны нормалластырыўдың әпиўайы ҳәм арзан қуралы әпиўайы банан болыўы мүмкин. Бул мийўе қурамында кальий муғдары жоқарылығы себепли түнги спазмлар қәўпин азайтады, қурамындағы магний болса нерв системасына жеңил тынышландырыўшы тәсир көрсетип, ерте таңға шекем терең ҳәм үзликсиз уйқыға шараят жаратады.
