Спутник тасвирлари сайёрамиздаги ташвишли ўзгаришларни тобора кўпроқ қайд этмоқда. Қурғоқчилик, иқлим ўзгариши, сув ресурсларидан ортиқча фойдаланиш ва аҳоли эҳтиёжларининг ортиши туфайли дунё бўйлаб кўллар, дарёлар ва ботқоқликлар тез суръатларда саёзлашмоқда ёки бутунлай йўқолиб бормоқда, деб хабар беради Interesting Engineering нашри.
Аргентинадаги Парана дарёси
Жанубий Американинг энг йирик дарёларидан бири жиддий саёзлашишни бошдан кечирмоқда. Росарио шаҳри яқинида спутниклар сув сатҳининг сезиларли даражада пасайганини қайд этган. Қурғоқчилик дарё тубининг катта қисмларини очиб ташлади ва ҳатто ўзан ўртасида янги оролларнинг пайдо бўлишига сабаб бўлди.
Боливиядаги Поопо кўли
Бир вақтлар Боливиянинг иккинчи энг катта кўли бўлган бу сув ҳавзаси деярли бутунлай йўқолиб кетган. Қурғоқчилик, иқлимнинг исиши ва сувнинг бошқа томонга йўналтирилиши натижасида кўл шўрхок ерларга айланиб қолган. Кўл билан бирга маҳаллий аҳолининг анъанавий даромад манбалари ҳам йўқолган.
Ботсванадаги Нгами кўли
Окаванго дельтасидан келадиган сувга боғлиқ бўлган бу кўл йўқолиб кетиш хавфи остида турибди. Номуназзам тошқинлар ва узоқ давом этувчи қурғоқчиликлар туфайли кўл тез-тез қуриб қолмоқда.
Чилидаги Лагуна-де-Акулео
Яқин йилларгача мамлакат пойтахти яқинидаги машҳур дам олиш маскани бўлган бу лагуна бугунги кунда деярли йўқолиб кетган. Бунга кўп йиллик ёғингарчилик танқислиги ва сув ресурсларининг камайиши сабаб бўлган.
Эрондаги Урмия кўли
Яқин Шарқнинг энг йирик шўр кўлларидан бири ўз майдонининг 90 фоизидан ортиғини йўқотган. Мутахассислар бу фожиани қурғоқчиликлар, қишлоқ хўжалигида сувдан фаол фойдаланиш ва дарёларнинг табиий оқимини ўзгартирган инфратузилма қурилиши билан боғламоқдалар.
Ироқдаги Ал-Чибайш ботқоқликлари
UNESCOнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган ноёб Месопотамия ботқоқликлари ҳам тез суръатларда қисқармоқда. Бунинг асосий сабаби Тигр ва Фрот дарёларининг сув режимидаги ўзгаришлардир.
Мадагаскардаги Амбовомбе
Оролнинг жанубий қисми энг оғир экологик инқирозлардан бирини бошдан кечирмоқда. Узоқ давом этувчи қурғоқчиликлар, юқори ҳарорат ва чанғ бўронлари сув манбалари ҳамда қишлоқ хўжалиги ерларини вайрон қилиб, одамларни ўз уйларини тарк этишга мажбур қилмоқда.
Малидаги Фагибине кўли
Нигер дарёси тошқинларининг камайиши ва қурғоқчиликнинг кучайиши натижасида кўл деярли қуриб қолган. Ҳудудда чўллашиш жараёнлари тез суръатларда кечмоқда ва бу маҳаллий аҳоли турмушига салбий таъсир кўрсатмоқда.
АҚШдаги Мид кўли
Колорадо дарёсида жойлашган мамлакатнинг энг йирик сув омбори сўнгги ўн йилликларда сув захираларининг катта қисмини йўқотган. Кўл миллионлаб одамларни сув билан таъминлайди, шунинг учун унинг саёзлашиши экологлар ва ҳукумат органларида жиддий ташвиш уйғотмоқда.
Олимларнинг таъкидлашича, бу ўзгаришлар нафақат экологик муаммо ҳисобланади. Сув ҳавзаларининг йўқолиши иқтисодиётга, озиқ-овқат хавфсизлигига ва миллионлаб инсонларнинг ҳаёт сифатига таъсир кўрсатади.
Айрим ҳолатларда сув ресурсларини оқилона бошқариш ва қулай иқлим шароитлари мавжуд бўлса, тикланиш имкони сақланиб қолади. Бироқ баъзи ҳудудлардаги ўзгаришлар шу қадар каттаки, уларни аввалги ҳолатига қайтариш ниҳоятда қийин бўлади, деб хабар берди korrespondent.net.
