Бугун мамлакатимиз тараққиёти навбатдаги босқичга кўтарилиб, дунё эътиборини қозонмоқда. Барча соҳада туб бурилиш ясаш, халқимизнинг меҳнатига яраша турмуш шароити яратиш янги Ўзбекистондаги ислоҳотларнинг пировард мақсадига айланган. Бунга эришиш эса қатор омилларга боғлиқ. Уларнинг орасида илм-фан ва таълим муштараклиги алоҳида аҳамият касб этади.

Мамлакатимизда ушбу йўналишдаги ишлар сифат жиҳатдан янги босқичга чиқмоқда. Президентимиз ташаббуси билан Илм-фанни 2030 йилгача ривожлантириш концепцияси қабул қилинди. Унинг ижросини таъминлашга қаратилган муҳим ҳуқуқий-меъёрий ҳужжатлар ишлаб чиқилди. Илм-фан ва таълим-тарбия ишларини ривожлантиришнинг аниқ мақсадли дастур ва комплекс чора-тадбирлари шакллантирилди. Пировардида улар бугун эришилаётган ютуқларга пухта замин ҳозирлади. Бунга Фарғона давлат техника университети фаолиятида мисол кўп.

Илм-фан ва таълим ривожи кўп жиҳатдан кадрларга боғлиқ. Бироқ узоқ йиллар мобайнида бу жиҳатга эътибор берилмагани туфайли олий таълим тизимида илмий ­даражали кадрлар ва илмий даражаси бўлмаган ходимлар маоши ўртасидаги тафовут деярли сезилмасди. Бу эса олий таълим муассасаларининг илмий салоҳиятига салбий таъсир кўрсатарди. Кўплаб илмий даражали профессор-ўқитувчилар ишини ўзгартиришга мажбур бўлди. Бугун эса ушбу масалаларга жиддий эътибор қаратилаётгани туфайли вазият бутунлай ўзгарди. Ҳозир диссертация ёқлаган тадқиқотчи ва илмий раҳбарнинг меҳнати етарлича моддий рағбатлантириляпти. Кадрлар қўнимсизлигига барҳам берилган. Профессор-ўқитувчиларнинг турмуш даражаси анча яхшиланган. Соҳада коррупция ҳолатларининг ҳам олди олиняпти.

Илгари тадқиқотчи тайёр илмий ишини ёқлаш учун ихтисослаштирилган илмий кенгаш излаб овора бўларди. Энди эса олий таълим муассасаларининг ўзида бундай кенгашлар бор. Диссертация ишларини масофавий ҳимоя қилиш тартиби жорий этилган. Бу ишлар ўзининг дастлабки самарасини бера бошлади.

Университетимизда ўқитиш сифатини ошириш, амалиётга йўналтирилган таълим ва ишлаб чиқариш интеграциясини кучайтириш устувор вазифалардан. Шу мақсадда бугун 70 дан ортиқ йирик корхона ва ташкилот билан ҳамкорликда дуал таълим тизими жорий этилди. Бу орқали талабалар ўз билимини бевосита ишлаб чиқариш жараёнида мустаҳкамлаб оляпти. 60 та корхонада кафедраларимиз филиали фаолият юритмоқда. Шу билан бирга, 165 нафар ишлаб чиқариш мутахассиси дарс жараёнига жалб этилган. Ўқув-услубий фаолиятни такомиллаштириш доирасида 1000 дан ортиқ фан дастури халқаро стандартлар асосида қайта кўриб чиқилди. 1300 дан зиёд янги ўқув-услубий материал яратилди, 103 та дарслик ва 112 та ўқув қўлланма нашр этилди. Моддий-техник база ҳам сезиларли даражада мустаҳкамланди. Замонавий лаборатория жиҳозлари, муҳандислик компьютерлари, SMART аудиториялар ва интерактив панеллар таълим жараёнига жорий этилди. Ахборот-ресурс марказида 1 миллиондан ортиқ адабиёт жамланган.

Халқаро ҳамкорлик йўналишида ҳам сезиларли натижаларга эришилди. Erasmus+, Horizon 2020 дастурлар доирасида, GIZ, JICA каби халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда қатор лойиҳалар амалга оширилмоқда. Университетимизга халқаро консорциумлар доирасида 7 миллион доллардан ортиқ инвестиция жалб қилинди. 700 дан ортиқ талаба академик мобиллик дастурларида қатнашди, 100 дан зиёд профессор-ўқитувчимиз хориждаги нуфузли олий таълим муассасаларида малака оширди.

Илмий ва инновацион фаолият ОТМ ривожининг асосий устунларидан. Бугун университетимизда илмий салоҳият 47,3 фоизни ташкил этади. Халқаро ва маҳаллий журналларда минглаб мақолалар чоп этилди. Қарийб 500 та интеллектуал мулк объекти рўйхатдан ўтказилди. Таълим жараёнини бошқариш, талабалар фаолиятини мониторинг қилиш ва профессор-ўқитувчилар рейтинги учун замонавий ахборот тизимлари кенг жорий этилди. Масофавий таълим платформалари эса ўқитиш қамровини янада кенгайтиришга хизмат қилмоқда.

“Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси доирасида университет ҳудудида ва шаҳар миқёсида кўчат экиш, ҳудудларни ободонлаштириш ишларида талабалар фаол иштирок этмоқда. Шунингдек, “Китоб улашаман” акцияси орқали талабалар ўртасида китобхонлик маданиятини ошириш, мутолаага қизиқишни кучайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ушбу акция доирасида ёшларга юзлаб китоб тарқатилди. Талабалар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш, жисмоний фаолликни ошириш мақсадида “Соғлом ҳаёт” акцияси мунтазам ташкил этилмоқда.

Бундан ташқари, театр, музей ва бошқа маданий мас­канларга уюштирилаётган экскурсиялар талабаларнинг маънавий-эстетик дунёқарашини кенгайтириш, миллий ва жаҳон маданиятига қизиқишини оширишга хизмат қилмоқда. Бундай маданий тадбирлар ёшларнинг фикрлаш доирасини кенгайтириш ва миллий қад­риятларимизга ҳурмат руҳида тарбиялаш учун ҳам замин яратади.

Умуман олганда, университетда маънавий-маърифий ишлар тизимли ва самарали ташкил этилган бўлиб, талабаларни янги Ўзбекистон истиқболи учун бефарқ бўлмаган авлод вакиллари этиб тарбиялашга йўналтирилган.

Рустам ТОЖИЕВ,

Фарғона давлат техника университети

ректори, профессор

Ҳамкорлик материали