Айни пайтда уларнинг сабабларини аниқлаш учун инвентар китоблари, ҳисоб ҳужжатлари ва фонд рўйхатлари ўзаро солиштирилмоқда. Бу ҳақда Фанлар академияси ахборот хизмати маълум қилди.

Сўнгги кунларда ижтимоий тармоқларда музей фондларининг кўчирилиши, муассаса фаолиятининг вақтинча тўхтатилиши ва мавжуд бинодан келгусида қандай фойдаланилиши юзасидан турли фикрлар билдирилган эди.

Фанлар академияси изоҳига кўра, фондларни кўчиришдан мақсад миллий адабий меросни асраб-авайлаш, ноёб манбаларнинг бутлиги ва хавфсизлигини таъминлаш ҳамда уларни хатловдан ўтказишдан иборат. Қўлёзма ва тошбосма манбалар, шунингдек, ёзувчи ва шоирлар архивига оид материалларни кўчириш белгиланган тартибда амалга оширилмоқда.

847 та қўлёзма, 1 491 та тошбосма аниқланган

Академия маълумотига кўра, 2026 йил 9 июнь куни музейнинг «Нодир қўлёзмалар ва тошбосмалар» фондида доимий сақловда бўлган рўйхат асосидаги 847 номдаги ноёб қўлёзма манба Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг махсус сақлаш хонасига жойлаштирилган. Топшириш-қабул қилиш ишлари масъул комиссия иштирокида ўтказилган.

Бирламчи хатлов жараёнида дастлабки ҳисоб маълумотлари билан аниқланган ашёлар сони ўртасида қуйидаги фарқлар қайд этилган:

  • Нодир қўлёзмалар — дастлабки ҳисобда 831 та, аниқлангани 847 та.
  • Тошбосма нашрлар — дастлабки ҳисобда 1 334 та, аниқлангани 1 491 та.
  • Ёзувчи ва шоирлар архивига оид материаллар — дастлабки ҳисобда 173 та, аниқлангани 189 та.

Шунингдек, шахсий фонд бўйича 1 450 188 та ҳужжат ҳисобга олинган.

Фанлар академияси таъкидлашича, тафовутларнинг сабаблари тўлиқ ўрганилмасдан туриб, улар юзасидан қатъий хулоса чиқариш мақсадга мувофиқ эмас. Текширув натижалари асосида маълумотлар аниқлаштирилиб, белгиланган тартибда расмийлаштирилади.

Музей ҳозирда ташриф буюрувчилар ва тадқиқотчилар учун вақтинча ёпилган. Бироқ муассаса ходимлари фаолиятини давом эттирмоқда. Фондларни хатловдан ўтказиш, ҳужжатларни аниқлаштириш ва музей ашёларини муҳофаза қилиш ишлари босқичма-босқич олиб борилмоқда.

Музейнинг Янги Тошкент ҳудудида барпо этилиши режалаштирилган янги биноси фойдаланишга топширилгач, фондларни у ерга кўчириш ва муассаса фаолиятини давом эттириш кўзда тутилган. Ҳозирги бинонинг келгусида қандай мақсадда фойдаланилиши эса ваколатли ташкилотлар томонидан белгиланган тартибда ҳал этилади.

Фанлар академияси музей фондларини сақлаш, уларнинг ҳисобини юритишда аниқлик ва шаффофликни таъминлаш муҳимлигини таъкидлади. Шунингдек, жамоатчиликнинг музей фаолиятига бўлган эътибори, фикр ва таклифлари учун миннатдорлик билдирилди.