“Тараққиёт чорраҳалари: минтақанинг ўзаро боғлиқ келажагини илгари суриш” шиори остида ўтказилаётган форумда 100 дан ортиқ мамлакатдан 4 мингдан зиёд экспертлар, шунингдек, хорижий ҳукуматлар, халқаро молия ташкилотлари, етакчи банклар ва компаниялар вакиллари иштирок этмоқда.

Кун тартибидан рақамли ва “яшил” трансформация, иқлим барқарорлиги, ишлаб чиқариш таъминоти занжирларини ривожлантириш, озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш ва бошқа масалалар ўрин олган.

Давлатимиз раҳбари тадбирда нутқ сўзлаб, бундай нуфузли анжуманнинг юртимизда ўтказилаётгани Ўзбекистонга ғурур ва ифтихор бағишлашини таъкидлади.

Президентимиз буюк тарих ва ёрқин келажакни ўзида мужассам этган Янги Ўзбекистон эндиликда халқаро миқёсдаги долзарб масалалар муҳокама этиладиган йирик масканга айланиб бораётганини қайд этди.

Ўзбекистон етакчиси мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар натижаларига батафсил тўхталиб ўтди.  Сўнгги йилларда иқтисодиётимизга 150 миллиард доллар хорижий инвестиция киритилиб, минглаб замонавий корхоналар ишга туширилди. Бу даврда товар ва хизматлар экспорти 3 карра ўсди, миллий иқтисодиёт ҳажми эса 50 миллиарддан 147 миллиард долларга етди.

2020 йилдан буён Ўзбекистон суверен кредит рейтингларида  ўз ўрнини изчил ошириб бормоқда. Иқтисодий эркинлик индексида жорий йил юртимиз 14 поғона юқорилаб, илк бор “иқтисодиёти мўътадил эркин” давлатлар қаторидан жой олди.

Глобал беқарорлик шароитида ҳам иқтисодиётимиз биринчи чорак якуни бўйича 8,7 фоизли ўсишга эришди.

– Энг муҳими, ислоҳотларимизда ҳар бир оила, ҳар бир инсоннинг кундалик ҳаётини яхшилашга асосий эътиборни қаратдик. Биз ўтган даврда 8,5 миллион эҳтиёжманд аҳоли даромадини ошириб, камбағаллик даражасини қарийб 35 фоиздан бугунги кунда 5,8 фоизга туширишга эришдик, – деди Президентимиз.

Ўзбекистон охирги ўн йилда Барқарор ривожланиш мақсадларига эришишда энг катта ижобий ўзгариш қилган бешта давлатдан бири бўлди.

2030 йилга қадар барча соҳаларни технологик ва инновацион ўсиш моделига ўтказиш орқали иқтисодиёт ҳажмини 240 миллиард доллардан ошириш, даромади ўртачадан юқори давлатлар қаторига кириш ҳамда камбағалликка тўлиқ барҳам бериш мақсад қилинган.

Президентимиз амалга оширилаётган улкан ислоҳотларда Осиё тараққиёт банки ва бошқа халқаро молия ташкилотларининг ўрнини алоҳида эътироф этди. ОТБ билан амалга оширилган ва жорий қўшма лойиҳалар портфели қарийб 16 миллиард долларга етди.

Давлатимиз раҳбари фурсатдан фойдаланиб, Осиё тараққиёт банки Президенти Масато Канда, Банк бошқарувчилари ҳамда Жаҳон банки, Халқаро валюта жамғармаси, Ислом тараққиёт банки, Осиё инфратузилма инвестициялари банки, Европа тикланиш ва тараққиёт банки ҳамда бошқа халқаро молия институтлари раҳбариятига яқин ҳамкорлик учун самимий миннатдорлик билдирди.

Президентимиз жаҳон иқтисодиётида юз бераётган мураккаб ўзгаришлар ва янги технологияларнинг жадал ривожланиши ҳақида сўз юритар экан, барқарор ривожланишни таъминлаш учун Банк билан ҳамкорликда янги механизм ва таъсирчан ёндашувларни жорий этиш зарурлигини таъкидлади.

Рақамли трансформация ва сунъий интеллектга алоҳида эътибор қаратилди. Юртимизда Сунъий интеллект хабини яратиш бошланди, ҳудудларда дата марказларни кўпайтириш, супер компьютерларни ишга тушириш ва  “Беш миллион сунъий интеллект етакчилари”ни тайёрлаш бўйича дастурлар амалга оширилмоқда.

– Таълим, тиббиёт, сув хўжалиги, экология, озиқ-овқат хавфсизлиги каби аҳолининг бирламчи эҳтиёжи учун энг зарур бўлган йўналишларда ҳам очиқ сунъий интеллект моделларидан фойдаланиш талаб этилмоқда, – деди давлатимиз раҳбари.

Осиё тараққиёт банки шафелигида Ривожланаётган мамлакатларда сунъий интеллект кўламини ошириш бўйича алоҳида дастур ишлаб чиқиш таклиф этилди. Ўзбекистон банкнинг “Осиё учун рақамли магистраль” ташаббусига қўшилишга тайёрлигини маълум қилиб, Тошкентда унинг минтақавий мувофиқлаштириш марказини очиш таклифини илгари сурди.

“Яшил” энергетикани ривожлантириш устувор йўналиш сифатида белгиланди. Дунёнинг етакчи компаниялари билан ҳамкорликда 5 минг 600 мегаваттли қувватлар ишга туширилди, 2030 йилга бориб эса генерацияда қайта тикланувчи энергия манбалари улушини 54 фоизга етказиш режалаштирилмоқда.

Осиё тараққиёт банки тоза энергия экспортини кенгайтириш учун Марказий Осиё – Европа “яшил” энергетика коридорини яратишга кўмаклашаётгани миннатдорлик билан таъкидланди. Минтақа давлатлари банк билан ҳамкорликда қисқа муддатларда ушбу “энергетик артерия” лойиҳасини бошлашига ишонч билдирилди.

Кейинги долзарб вазифа – транспорт тизимларининг ўзаро боғлиқлигини ва логистика йўлаклари барқарорлигини таъминлаш.

Халқаро логистикадаги қийинчиликлар “Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон” темир йўлини қуришнинг аҳамиятини оширмоқда. Мазкур лойиҳа юкларни етказиб бериш муддатини 10 кунгача қисқартириш ва бутун минтақа транзит салоҳиятини сезиларли даражада ошириш имконини беради.

Банкнинг Марказий Осиё минтақавий иқтисодий ҳамкорлик дастури (CАREC) доирасида “Рақамли божхона ва логистика альянси”ни ташкил этиш таклиф этилди.

Муҳим минераллар захираларини ўзлаштиришда ҳамкорлик салоҳияти алоҳида таъкидланди. Президентимиз қайд этганидек, Ўзбекистон нафақат фойдали минералларни қазиб олиш, балки уларни чуқур қайта ишлаш орқали юқори қўшилган қийматга эга ишлаб чиқариш қувватларини ташкил этишни мақсад қилган.

Ўзбекистон етакчиси юқори қўшилган қийматга эга бўлган лойиҳаларни илгари суриш учун Осиё тараққиёт банкининг “Критик минералдан – ишлаб чиқаришга” дастурига қўшилиш муҳимлигини таъкидлади.

Шу билан бирга, иқлим ўзгаришига қарши курашиш муҳим вазифа сифатида белгиланди. Орол денгизининг қуриган тубида ҳимоя ўрмонзорларини барпо этиш бўйича миллий саъй-ҳаракатларга қўшимча равишда “Марказий Осиё яшил белбоғи” минтақавий лойиҳасини амалга ошириш таклиф этилди.

Минтақавий ҳамкорлик доирасида “Марказий Осиё туризм ҳалқаси”ни яратиш ташаббуси илгари сурилди. Лойиҳа минтақадаги ноёб маданий, зиёрат, гастрономик, этнографик ва бошқа объектларни сайёҳлар учун ягона маконга бирлаштиришга қаратилган.

Билдирилган барча таклиф ва ташаббусларни тизимли илгари суриш учун ОТБнинг лойиҳаларни молиялаштириш бўйича кенг имкониятларини, жумладан, хусусий капитални сафарбар қилиш орқали тўлиқ ишга солиш зарурлиги таъкидланди. Шу муносабат билан минтақавий лойиҳалар учун Инновацион молиялаштириш платформасини шакллантириш таклиф этилди.

Давлатимиз раҳбари ҳозирги кунда жаҳон иқтисодиётида рўй бераётган кескин ўзгаришлар шароитида Осиё тараққиёт банкининг кенг минтақамиз ижтимоий-иқтисодий барқарорлигини таъминлашдаги муҳим ўрни янада ошаётганини таъкидлади.

Якунда Президентимиз Самарқанд платформасида илгари суриладиган муҳим таклиф ва ташаббуслар келгусида катта амалий натижаларга, ҳар бир келишув эса аниқ ва фойдали лойиҳаларга айланишига ишонч билдирди.