Атмосфера ҳавосининг ифлосланиши бугунги кунда долзарб экологик муаммолардан бири ҳисобланади. Айниқса, куз-қиш мавсумида ҳаво сифатига турли омиллар таъсир кўрсатади. Муаммони ҳал этишда эса фақат ҳаво ифлосланганини қайд этиш эмас, балки унинг сабабларини аниқлаш ҳам муҳим.
Шу мақсадда Президент фармони билан Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тасарруфидаги Ихтисослаштирилган атмосфера лабораторияси маркази ташкил этилган.
Марказ раҳбари, техника фанлари доктори Зикрилла Алимовнинг таъкидлашича, лабораторияда илғор халқаро тажриба ва замонавий ускуналар асосида атмосфера ҳавосини ифлослантирувчи моддаларнинг келиб чиқиш манбалари ўрганилмоқда.
Айни пайтда Тошкент шаҳрининг барча туманларида ҳаводан махсус фильтрлар орқали намуналар олиниб, лабораторияда таҳлил қилинмоқда.
Тадқиқотлар давомида ҳавони ифлослантирувчи моддаларнинг манбалари, уларнинг ҳаво сифатига таъсири ҳамда метеорологик шароитлар билан боғлиқ жиҳатлари ўрганилмоқда. Бу орқали ҳаво ифлосланишида қайси омиллар устунлик қилаётганини аниқлаш ва муаммонинг ечимларини ишлаб чиқиш кўзда тутилган.
Келгусида ушбу тажрибани республика бўйлаб кенг жорий этиш ҳам режалаштирилган.
Ҳаво сифатига инсон фаолияти билан боғлиқ омиллардан ташқари, об-ҳаво шароити ҳам таъсир кўрсатади. Масалан, узоқ вақт ёғингарчилик бўлмаслиги ҳаводаги чанг миқдорининг ортишига олиб келиши мумкин.
Ҳарорат инверсияси вақтида эса ерга яқин ҳаво қатламида ифлослантирувчи моддаларнинг тарқалиши чекланади. Натижада уларнинг тўпланиши кучайиб, ҳаво сифати ёмонлашиши мумкин.
Шу сабабли ҳаво ифлосланишини ўрганишда нафақат ифлослантирувчи манбалар, балки метеорологик шароитларни ҳам ҳисобга олиш муҳим.
Мутахассислар олиб бораётган тадқиқотлар ҳаво ифлосланишининг асл сабабларини аниқлаш, унинг олдини олиш ва салбий таъсирини камайтиришга қаратилган чора-тадбирларни ишлаб чиқиш учун муҳим аҳамиятга эга.
Зеро, ҳаво сифатини яхшилаш учун ифлосланишни кузатишнинг ўзи етарли эмас. Бунинг учун уни келтириб чиқараётган манбаларни аниқлаш ва илмий асосланган ечимларни амалга ошириш зарур.
