Кузатувларга кўра, 1 октябрь куни соат 12:00 да пойтахт бўйича PM2.5 заррачаларининг ўртача миқдори 33 мкг/м³ ни ташкил этган. 2 октябрь куни соат 05:00 да бу кўрсаткич 44 мкг/м³ га етган.
Энг юқори кўрсаткичлар соат 10:00 да қайд этилган. Бу вақтда PM2.5 миқдори 46,7 мкг/м³, PM10 миқдори эса 79,2 мкг/м³ ни ташкил қилган.
АҚШ Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш агентлиги (US EPA) ҳаво сифати индексига кўра, 1 октябрь соат 23:00 дан 2 октябрь соат 11:00 гача ҳаво сифати сезгир гуруҳлар учун носоғлом даражада бўлган. Миллий баҳолаш тизими бўйича эса 2 октябрь соат 10:00 да PM2.5 кўрсаткичи яшил, PM10 кўрсаткичи сариқ даражага тўғри келган.
Кундузи ҳаво ҳарорати кўтарилиши билан инверсия заифлашиб, ҳавонинг аралашиши яхшиланган. Ҳарорат 15,6 даражадан 25,6 даражагача кўтарилган, нисбий намлик эса 83 фоиздан 29 фоизгача пасайган.
Натижада соат 12:00 га келиб PM2.5 миқдори 21 мкг/м³ гача камайган. Соат 13:00 дан 17:00 гача пойтахт бўйича ушбу кўрсаткич ўртача 15–18 мкг/м³ ни ташкил этган. US EPA индекси бўйича ҳаво сифати бу вақтда ўртача даражада бўлган.
Бироқ 2 октябрь кечаси шамол яна сусайиб, ҳарорат инверсияси кучайган. Бунинг натижасида ҳаводаги заррачалар миқдори қайтадан ошган. Соат 21:00 дан 3 октябрь соат 01:00 гача US EPA индекси бўйича ҳаво сифати сезгир гуруҳлар учун носоғлом, миллий стандарт бўйича эса ўртача даражада бўлган. Соат 02:00 дан бошлаб ҳаво сифати яхшиланиб, ўртача даражага қайтган.
3 октябрь соат 09:00 да кузатув нуқталарида PM2.5 миқдори 18–37 мкг/м³ оралиғида қайд этилган. Бу миллий баҳолаш тизими бўйича яшил, US EPA индекси бўйича эса ўртача даражага мос келади.
Лаборатория таҳлиллари ҳам ҳаводаги чанг заррачаларининг асосий манбаларини аниқлаш имконини берди. Тошкент шаҳридаги «Green University» ҳудудида 2026 йил 2 октябрь соат 11:47 дан 3 октябрь соат 11:47 гача олинган PM2.5 ва PM10 намуналари таҳлил қилинган.
Натижаларга кўра, PM2.5 таркибидаги заррачаларнинг 67 фоизи минерал ва тупроқ чанги, 25 фоизи эса саноат ва энергетика соҳаларидаги ёниш жараёнлари билан боғлиқ.
PM10 заррачалари таркибида минерал ва тупроқ чанги улуши 80 фоизни, саноат ва энергетикадаги ёниш жараёнлари ҳиссаси эса 16 фоизни ташкил этган.
Шундай қилиб, таҳлил қилинган даврда ҳаводаги майда ва йирик чанг заррачаларининг асосий қисми минерал ва тупроқ чанги манбалари ҳиссасига тўғри келган.
Маълумот учун, атмосферанинг қуйи қатламларида одатда ҳаво юқорига кўтарилиб, вертикал йўналишда аралашиб туради. Ҳарорат инверсияси вақтида эса маълум бир қатламда баландлик ортиши билан ҳарорат ҳам кўтарилади. Натижада совуқ ҳаво ер юзасига яқин, илиқ ҳаво эса унинг юқорисида жойлашади. Бу ҳавонинг вертикал аралашишини чеклаб, ифлослантирувчи моддаларнинг тарқалишига тўсқинлик қилади.
Айниқса, куз ва қиш ойларида бундай ҳолат Тошкентда ҳавонинг табиий аралашишини камайтириб, ҳаво сифати вақтинча ёмонлашишига олиб келиши мумкин.
Ўзбекистонда PM2.5 ва PM10 заррачалари бўйича ҳаво сифатини баҳолашнинг миллий индексатсия тизими Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳамда Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг қўшма қарори асосида ишлаб чиқилган.
