Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси Экополиция ходимлари Яшнобод туманидаги Жарқўрғон кўчасида «B..D.» МЧЖ томонидан олиб борилаётган қурилиш ишларини ўрганди.
Текширувда қурилишнинг ҳар бир босқичи учун давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосаси олинган бўлса-да, унда белгиланган талабларнинг кўпчилиги бажарилмагани маълум бўлди.
Хусусан, қурилиш майдонига кириб-чиқадиган юк машиналари ғилдиракларини ювиш учун махсус мосламалар ўрнатилмаган. Оқибатда лой ва тупроқ Жарқўрғон кўчаси бўйлаб 2–2,5 километргача тарқалган. Қуриб қолган лойни автомобиллар эзиб, ҳавога кўп миқдорда чанг кўтарилишига сабаб бўлган.
Яна бир жиддий ҳолат — компания эски биноларни бузишдан ҳосил бўлган 126 188,9 тонна чиқинди ва котлован қазиш жараёнида чиққан 368 432 тонна тупроқ қаерга олиб кетилганини тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим эта олмаган. Ҳудудда эса 12 036 тонна қаттиқ маиший ва қурилиш чиқиндиси белгиланмаган жойга тўплаб қўйилган.
Текширувда 51 туп дарахт ҳам рухсатсиз кесилгани аниқланди. Компания 50 туп арча ва бир туп чинорни кесиш учун ариза берган, бироқ шаҳар экология бошқармаси бунга рухсат бермаган. Шунга қарамай, дарахтлар кесиб ташланган.
Бундан ташқари, «Яшил макон» дастури доирасида ҳудуднинг камида 25 фоизини кўкаламзорлаштириш, углерод нейтраллиги режасини ишлаб чиқиш каби экологик мажбуриятлар ҳам бажарилмаган.
Аниқланган қоидабузарликлар учун корхонага атроф-муҳитни ифлослантириш ва чиқиндиларни ноқонуний жойлаштириш бўйича 5 миллиард 183 миллион 364 минг 476 сўм компенсация тўлови ҳисобланди. Кесилган дарахтлар учун ўсимлик дунёсига етказилган зарар эса 396 миллион сўм этиб белгиланди.
Шунингдек, компания кесилган ҳар бир дарахт ўрнига 100 тупдан, жами 5 100 туп камида уч йиллик кўчат экиши ва уларни уч йил давомида парваришлаши шарт. Корхона раҳбарига эса 4 миллион 400 минг сўм маъмурий жарима қўлланилди.
Компанияга чанг кўтарилишининг олдини олиш, чиқиндиларни ҳудуддан олиб чиқиш ва қайта ишлашга топшириш, шунингдек, экологик оқибатлар тўғрисидаги баёнот лойиҳасини 10 декабрга қадар экспертизадан ўтказиш бўйича кўрсатмалар берилди.
Экология қўмитаси қурилиш майдонлари атрофидаги чанг, кўчаларга тарқалган лой, чиқиндиларнинг тартибсиз ташланиши ёки дарахтларнинг ноқонуний кесилишига гувоҳ бўлган фуқароларни 11-57 қисқа рақами ёки @ecogovuz_bot Telegram боти орқали фото ва видеолар билан мурожаат қилишга чақирди.
