Ana shunday muhim yangiliklardan biri – “Raqamli qishloq xo‘jaligi” yagona integratsion platformasi, ya’ni Agroportal faoliyatining yo‘lga qo‘yilishidir.

Mazkur yo‘nalish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 13-iyuldagi 381-son qarori bilan yanada mustahkamlandi. Ushbu qaror qishloq xo‘jaligi sohasiga raqamli xizmatlarni keng joriy etish, davlat va xususiy xizmatlarni “yagona nuqta” orqali ko‘rsatish, kreditlar va agrotexnik tadbirlar monitoringini soddalashtirishga qaratilgan.

Agropportal nima?

Agropportal – bu qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtiruvchi, ishlab chiqaruvchi va xizmat ko‘rsatuvchi subyektlar uchun mo‘ljallangan yagona elektron xizmat maydoni. Sodda aytganda, u fermer, dehqon va boshqa qishloq xo‘jaligi vakillari uchun ko‘plab xizmatlarni bir joyda jamlaydi.

Endilikda qishloq xo‘jaligi subyektlari ayrim masalalarni idorama-idora yurib hal qilish o‘rniga, Agropportal orqali onlayn tarzda ariza topshirishi, xizmat holatini kuzatishi, to‘lov qilishi va zarur hujjatlarni elektron shaklda olishi mumkin bo‘ladi.

Fermer va dehqonlarga qanday qulayliklar yaratiladi?

Yangi tartibga ko‘ra, qishloq xo‘jaligi subyektlari Agropportal orqali:

  • elektron xizmatlardan masofadan turib foydalanadi;
  • ariza va hujjatlarni onlayn yuboradi;
  • xizmat ko‘rsatish jarayonini shaxsiy kabinet orqali kuzatadi;
  • natijalarni QR-kodli elektron hujjat shaklida qabul qiladi;
  • ayrim xizmatlar bo‘yicha to‘lovlarni elektron shaklda amalga oshiradi.

Bu esa ortiqcha vaqt sarfi, hujjatbozlik va inson omilini kamaytiradi. Eng muhimi, fermer va dehqonlar uchun tezkorlik, shaffoflik va qulaylik oshadi.

Yer, ekin va ma’lumotlar endi raqamli nazoratda

Qarorga ko‘ra, qishloq xo‘jaligi yerlaridan foydalanuvchilar o‘zlariga tegishli yer uchastkalarida qanday ekinlar ekilganini, ularning asosiy, takroriy yoki boshqa usullarda joylashtirilishini Agropportalga kiritib boradi.

Bu tizim orqali yer maydonlaridan qanday foydalanilayotgani, qaysi hududda qanday ekin ekilgani, agrotexnik tadbirlar qay darajada bajarilayotgani haqida aniq ma’lumot shakllanadi. Natijada yer va suv resurslaridan yanada oqilona foydalanish imkoniyati kengayadi.

Kredit olish va undan foydalanish ham elektronlashadi

Yangi qarorning yana bir muhim jihati – paxta, g‘alla va meva-sabzavot mahsulotlari uchun kredit buyurtmanomalarini elektron shaklda yuritish imkoniyati yaratilayotganidir.

Buning uchun “d-xarid.uz” axborot tizimi Agropportal bilan integratsiya qilinadi. Bu esa:

  • kredit buyurtmalarini elektron topshirish;
  • imtiyozli kreditlarning sarflanishini monitoring qilish;
  • agrotexnik tadbirlar prognozini yuritish

imkonini beradi.

Oddiy qilib aytganda, fermerlar uchun kredit bilan bog‘liq jarayonlar yanada ochiq va tartibli bo‘ladi.

“Agrobilling” tizimi nima beradi?

Qaror asosida yaqin oylarda “Agrobilling” axborot tizimi ham ishga tushiriladi. Bu tizim Agropportal va uning tarkibidagi xizmatlar uchun to‘lovlarni amalga oshirish va hisobini yuritishga xizmat qiladi.

Ya’ni, pullik xizmatlardan foydalanganda to‘lovlar raqamli shaklda tasdiqlanadi, hisob-kitoblar aniq yuritiladi. Bu esa moliyaviy tartib-intizomni mustahkamlash bilan birga, foydalanuvchilarga ham qulaylik yaratadi.

“Drone service” orqali yangi xizmatlar

Qarorda qishloq xo‘jaligida zamonaviy texnologiyalarni keng joriy etish masalasiga ham alohida e’tibor qaratilgan. Xususan, yagona operator ta’sischiligida “Drone service” MChJ tashkil etilgan bo‘lib, u qishloq xo‘jaligi tashkilotlariga:

  • dronlar,
  • robototexnika vositalari,
  • boshqa “aqlli” qurilmalar

orqali xizmatlar ko‘rsatadi.

Bundan tashqari, ushbu yo‘nalishda ehtiyot qismlar xarid qilish, olib kirish va olib chiqish, ishlab chiqarish, ta’mirlash, shuningdek o‘quv va malaka oshirish kurslarini tashkil etish imkoniyati ham yaratilgan. Bu esa kelajakda qishloq xo‘jaligida texnologik xizmatlar bozori yanada kengayishini anglatadi.

Agropportaldan qanday foydalaniladi?

Foydalanuvchilar Agropportaldan “agro.gov.uz” manzili orqali foydalanadi. Tizimga kirish OneID orqali amalga oshiriladi. Har bir foydalanuvchi o‘zining shaxsiy kabinetiga ega bo‘ladi.

Ariza va hujjatlarning haqiqiyligi esa:

  • elektron raqamli imzo,
  • Mobil-ID,
  • Face-ID

orqali tasdiqlanadi.

Shu bilan birga, portal orqali shakllantirilgan elektron hujjatlar rasmiy kuchga ega bo‘ladi va ularni qabul qilish rad etilmaydi.

Bu yangiliklardan asosiy maqsad nima?

Mazkur qarordan ko‘zlangan bosh maqsad – qishloq xo‘jaligida xizmat ko‘rsatishni soddalashtirish, raqamlashtirish va shaffoflashtirishdir. Eng muhimi, qishloq xo‘jaligi subyektlari uchun xizmatlarni bir joyga jamlab, ularni tez va qulay shaklda taqdim etish ko‘zda tutilgan.

Bugungi kunda zamonaviy qishloq xo‘jaligi faqat yerga urug‘ sepish bilan emas, balki ma’lumot, texnologiya va boshqaruv bilan ham chambarchas bog‘liq. Shu nuqtai nazardan, Agropportal qishloq xo‘jaligida yangi bosqichni boshlab beradigan muhim tizim bo‘lishi kutilmoqda.

Xulosa

Qishloq xo‘jaligini raqamlashtirish bo‘yicha qabul qilinayotgan yangi qarorlar fermer, dehqon va boshqa soha vakillari faoliyatini yengillashtirishga xizmat qiladi. Agropportal, Agrobilling, elektron arizalar, kredit monitoringi va dron xizmatlari kabi yangiliklar yaqin kelajakda agrar sohada samaradorlikni oshirishi, inson omilini kamaytirishi va xizmatlar sifatini yaxshilashi shubhasiz.

 

Doniyor Abduazizov,
Toshkent davlat yuridik universiteti
Qo‘shma ta’lim dasturlari bo‘limi boshlig‘i