Binobarin, unda yoshlarning boʻsh vaqtini mazmunli tashkil etish, sogʻlom turmush tarzini qaror toptirish va ijtimoiy faolligini oshi­rishda sportning oʻrni alohida ekani qayd etil­di. Yutuqlarni mustahkamlab, tizimdagi kamchi­liklarni bartaraf etishga eʼtibor qaratildi.

Bugungi globallashuv sharoitida har bir davlat­ning raqobatbardoshligi, avvalo, yosh avlodning jismoniy va maʼnaviy barkamolligi bilan bel­gilanadi. Shu bois, jismoniy tarbiya va sport masalasi davlat siyosati darajasiga koʻtarilib, izchil islohotlar amalga oshirilmoqda.

Yigʻilishda oliy taʼlim muassasalarining sport yoʻnalishidagi faoliyatini yanada kuchay­tirish zarurati mavjudligi qayd etildi. Ayrim OTMlarda sport infratuzilmasi yetarli dara­jada rivojlanmagani, sport inshootlaridan foydalanish darajasi pastligi, talabalarni sportga jalb etish tizimi koʻp hollarda formal­likka aylanib qolgani tanqid qilindi.

Musobaqalar muntazam emasligi yoki keng qam­rovli tashkil etilmayotgani ham aytildi. Shu­ningdek,sport federatsiyalarining oliy taʼlim muassasalari bilan hamkorlikda ishlamasligi iqtidorli yoshlarni erta aniqlash va professio­nal sportga yoʻnaltirish imkoniyati pasayishiga sabab boʻlmoqda. Iqtidorli talabalar bilan in­dividual ishlash masalasida ham kamchiliklar mavjud. Xususan, yuqori natijalarga erishish salohiyatiga ega yoshlar uchun individual murab­biylar biriktirish tizimi yetarlicha rivojlan­magan. Bu esa ularning professional darajada oʻsishiga toʻsqinlik qiluvchi omillardan. Holbu­ki, zamonaviy sport tizimida har bir sportchi bilan individual yondashuv asosida ishlash eng muhim talabdir. Ushbu kamchiliklarning ochiq muhokama qilinayotgani va ularni bartaraf etish boʻyicha aniq vazifalar belgilanayotgani ijobiy hol, albatta. Bu esa tizimni yanada takomillash­tirish, muammolarni bosqichma-bosqich hal qi­lish imkonini beradi. Davlat siyosatining ustu­vor yoʻnalishlaridan biri sifatida qaralayotgan va aniq strategik yondashuv shakllanayotgan sport sohasida oliy taʼlim muassasalarining mavqei­ni kuchaytirish, ushbu jarayonda nafaqat taʼlim maskani, balki yoshlar salomatligini mustah­kamlash, ularning boʻsh vaqtini mazmunli tashkil etish va iqtidorli sportchilarni yetishtirish markaziga aylanishi dolzarb vazifadir.

Prezidentimizning taklifiga koʻra, “mahal­la — maktab — sport muassasasi — oliygoh” uz­viy tizimi asosida yoshlarni sportga jalb etish, iqtidorli sportchilarni aniqlash va professio­nal darajada tayyorlash boʻyicha yangi mexanizm­lar joriy etiladi. Sport toʻgaraklari faoliyati kengaytirilib, ularga tajribali murabbiylar biriktiriladi, sport yoʻnalishidagi talabalar esa dual taʼlim asosida amaliy murabbiylik faoliyatiga jalb etiladi. Shuningdek, “salo­matlik balansi”, “sogʻlom hayot volontyorlari”, kross-fit kabi zamonaviy yoʻnalishlarni jo­riy etish tashabbusi ham yoshlar oʻrtasida sogʻlom turmush madaniyatini shakllantirishda muhim. Sport sohasida ilmiy tadqiqotlarni rivoj­lantirish, ularni amaliyot bilan integratsiya qilish, sport tibbiyoti, fiziologiya, reabilita­siya va zamonaviy texnologiyalarni joriy etish ham ustuvor yoʻnalishlardan. Sunʼiy intellekt asosida sportchilar faoliyatini tahlil qilish, mashgʻulot jarayonlarini optimallashtirish kabi zamonaviy yondashuvlarni joriy etish or­qali ilmiy salohiyatni oshirishga alohida eʼtibor qaratiladi.

Sport sohasida belgilab berilgan ustuvor vazifalar sogʻlom, faol va raqobatbardosh jamiyatni shakllantirishga xizmat qila­di. Bunda oliy taʼlim muassasalarida faoliyat yuritayotgan sport toʻgarakla­rining oʻrni muhim.

Bugun Buxoro davlat pedagogika ins­titutida faoliyat yuritayotgan “Talaba yosh­lar sport klubi”da yigit-qizlar sportning futbol, voleybol, stol tennisi, yengil atleti­ka, gandbol, dzyudo, shaxmat, shashka, badminton, chim ustida xokkey, kurash kabi turlari bilan shugʻullanmoqda. Oʻtgan davrda institut talaba­lari jami 175 ta medalga sazovor boʻlgan. Shun­dan 11 tasi xalqaro musobaqalarda, 16 tasi Osiyo chempionatlarida, 148 tasi respublika miqyosi­dagi bellashuvlarda qoʻlga kiritilgan.

Yaqinda “Vazir kubogi” musobaqasi doirasida qizlar oʻrtasida ilk bor tashkil etilgan chim usti­da xokkey bellashuvida talaba qizlarimiz 3-oʻrin­ni egallagani mazkur sport turi boʻyicha faoliya­timizning ilk natijasidir. Talabalarimizning bu kabi yutuqlari barchamizni quvontiradi. Shun­day boʻlsa-da, yoshlarning sport turlari boʻyicha muntazam shugʻullanishiga sharoit yaratish yoʻlida doimiy harakatdamiz. Davlatimiz rahbari bosh­chiligidagi mazkur islohotlar esa yoshlar oʻrtasida sportni ommalashtirish, sogʻlom turmush tarzini keng targʻib qilish va yuqori natijalarga erisha­digan sportchilarni tayyorlashda alohida faollik talab qiladi. Institutimiz mazkur islohotlar boʻyicha samarali ishlab, salmoqli natijalarini koʻrsatadi.

Bahodir MAʼMUROV,

Buxoro davlat pedagogika instituti rektori,

pedagogika fanlari doktori, professor