Ашылыў мәресиминде шығып сөйлеген Өзбекстан Республикасы Президенти жанындағы Стратегиялық ҳәм регионлараралық изертлеўлер институтының директоры Элдор Арипов ҳәм Қырғызстан Республикасы Президенти жанындағы Стратегиялық басламалар миллий институтының директоры Шумкарбек Адилбек улы бул платформаның әҳмийетли ролин атап өтти. Олардың атап өтиўинше, Экспертлер кеңеси тек ғана еки тәреплеме байланыслардың ҳәзирги жағдайын мониторинг етиў ҳәм баҳалаў емес, ал стратегиялық шерикликти тереңлестириў бойынша сапа жағынан жаңа басламаларды ислеп шығыў имканиятын береди.

Элдор Арипов атап өткениндей, бүгинги күнде Өзбекстан ҳәм Қырғызстан бирге ислесиўдиң сапа жағынан жаңа басқышына қәдем қоймақта, онда тийкарғы ўазыйпа өтмиште жыйналып қалған мәселелерди шешиў емес, ал келешекти биргеликте жойбарластырыўға айланбақта. Соның менен бирге, ерисилген исеним дәрежеси кең көлемли жойбарларды әмелге асырыў ҳәм турақлы раўажланыўдың улыўма мәканын қәлиплестириў ушын беккем тийкар жаратады.

Мәжилис күн тәртибинен стратегиялық шерикликти беккемлеў, регионаллық турақлылық ҳәм қәўипсизликти тәмийинлеў бағдарындағы көзқарасларды муўапықластырыў, саўда-экономикалық байланысларды кеңейтиў, санаат кооперациясы ҳәм исбилерменликти хошаметлеў, транспорт ҳәм энергетика байланыслылығын раўажландырыў мәселелери орын алды.

Мәжилис даўамында экономикалық бирге ислесиўдиң раўажланыўына айрықша итибар қаратылды. Бүгин саўда тек ғана жедел өсиў емес, ал терең структуралық трансформацияны да басынан өткерип атырғаны атап өтилди. 2016-жылы товар алмасыў дерлик 50 миллион долларды қураған болса, өткен жылы 1,2 миллиард долларға жетип, дерлик 24 есеге көбейди. Буннан тысқары, усы жылдың биринши ярымында және 40 процентке өсиў бақланған. Усы өзгерислерди есапқа алып, еки мәмлекет басшылары тәрепинен бул көрсеткишти 2 миллиард долларға жеткериў бойынша жаңа ўазыйпа қойылғаны атап өтилди.

Саўда структурасының сапа жағынан өзгериўи әҳмийетли тенденция болды. Бурын ол тийкарынан аўыл хожалығы өнимлерин алмасыў бойынша қурылған болса, бүгинги күнде оның тийкарын жоқары қосымша қунлы товарлар қурайды: экспорттың дерлик 85 проценти таяр өнимлер (37 процент), санаат товарлары (36 процент), химия ҳәм азық-аўқат өнимлерине туўра келеди.

Буннан тысқары, 12 мәжилисти өткерген Ҳүкиметлераралық комиссия (соңғысы 2026-жыл 22-23-июнь күнлери Шолпанатада өткерилген) ҳәм Исбилерменлер кеңесиниң биргеликтеги жумысы бул процесслерге күшли пәт бағышлады. Өзбекстан-Қырғызстан раўажланыў қоры ҳәм қоспа кәрханалар тармағының кеңейип атырғаны да бизнес орталығын алға қойыўға хызмет етпекте.

Соның менен бирге, қатнасыўшылар аймақлараралық байланыслардың жеделлигин атап өтти. Шегараалды ўәлаятлар басшылары кеңесиниң өткерилген төрт мәжилиси жаңа форматқа өтиў - 2026-жылдың соңғы шерегинде еки мәмлекет аймақларының кең көлемли форумын өткериў ушын тийкар жаратпақта.

Соның менен бирге, экспертлер пүткил Орайлық Азия ушын стратегиялық әҳмийетке ийе жойбарлар - "Қытай - Қырғызстан - Өзбекстан" темир жолы ҳәм Қамбарата ГЭС-1 қурылысына айрықша итибар қаратты. Олардың әмелге асырылыўы, прогноз етилиўи ҳәм қәўипсизлигин тәмийинлеў пүткил регионның бәсекиге шыдамлылығын арттыратуғыны атап өтилди.

Ушырасыў соңында қатнасыўшылар еки тәреплеме қатнасықлардың беккем тийкары жедел мәдений-гуманитарлық бирге ислесиў ҳәм туристлердиң рекорд дәрежедеги ағымы менен толықтырылып атырғанын атап өтти (2025-жылы Өзбекстанға Қырғызстанның 3,31 миллион пуқарасы келген болса, 2026-жылдың 5 айында 1,53 миллион адам келди).

Өзбекстан делегациясының сапар етиў бағдарламасынан тийисли министрликлер ҳәм уйымлар ўәкиллериниң сөйлесиўлери, Орайлық Азияның регионаллық өзине тәнлиги мәселелери бойынша экспертлик семинары, еки мәмлекеттиң исбилермен топарлары менен ушырасыў да орын алған.

Мәжилис жуўмағында Өзбекстан Республикасы Президенти жанындағы СРИИ ҳәм Қырғызстан Республикасы Президенти жанындағы СБМИ арасында бирге ислесиў режесине қол қойылды. Ҳүжжетте экспертлик қарым-қатнасты тереңлестириў, биргеликтеги изертлеўлер өткериў, аналитикалық материаллар алмасыў, турақлы илажлар ҳәм ушырасыўлар шөлкемлестириў нәзерде тутылған.