Мәмлекетимиз басшысы Хорезм ўәлаятына сапары ўақтында ўәлаятты кәмбағаллықтан ҳәм жумыссызлықтан жырақ аймаққа айландырыў бойынша бир қатар тапсырмалар берген еди.

Презентацияда усы тапсырмалардың орынланыўын ҳәр бир мәҳәлле кесиминде тәмийинлеў, бар имканиятларды анық жойбарлар ҳәм турақлы жумыс орынларына айландырыў бойынша ислеп шығылған режелер көрип шығылды.

Усы жылдың өткен дәўиринде ўәлаятта 162 мың халықтың дәраматы арттырылып, 29 мың пуқара турақлы жумыс пенен тәмийинленген, 37 мың пуқараның рәсмий емес бәнтлиги легалластырылған.

Кем тәмийинленген шаңарақларды қоллап-қуўатлаў шеңберинде 28,9 мың шаңарақтың 126,6 мың ўатанласымызға 40 мыңнан аслам хызмет көрсетилди. Атап айтқанда, 12,4 мың адам турақлы жумысқа жайластырылды, 23,6 мың адам исбилерменлик жумысына тартылды, 3,3 мың адамға материаллық жәрдем көрсетилди, 1,1 мың адам кәсип-өнерге оқытылды.

Нәтийжеде жыл басынан берли "Социаллық реестр"ге киргизилген 29 мың шаңарақтың 127 мыңының рәсмий дәраматы ҳәм материаллық жағдайы жақсыланған. Бул шаңарақлар кәмбағаллықтан шығарылды. Ўәлаятта кәмбағаллық дәрежеси жыл басындағы 6,7 проценттен 3,9 процентке азайды.

Бүгинги күнде ўәлаятта 39 мың жумыссыз пуқара жасап атыр, және 102 мыңы мийнет миграциясында.

Бәнтлик тараўындағы тийкарғы мәселелерден бири - бос жумыс орынлары менен талапкерлердиң кәсиплик таярлығы арасындағы үзилис екени атап өтилди. Ҳәзирги ўақытта 50 мыңнан аслам бос жумыс орны болса да, маман кадрлар жетиспеўшилиги себепли олардың бир бөлеги толмаған.

Мәмлекетимиз басшысы кәсип-өнерге оқытыў системасын қайта көрип шығыў, оны мийнет базарының талаплары менен үйлестириў зәрүр екенлигин атап өтти.

Өткерилген сораўнамаларда жоқары билимлендириў мәкемелери студентлериниң 63 проценти оқыў процесинде жетерли дәрежеде әмелий көнликпелерге ийе болмайтуғынын атап өткен. Сол себепли орта арнаўлы ҳәм профессионал билимлендириў мәкемелеринде әмелий таярлықты күшейтиў, кәсип-өнерге оқытыўда жоқары билимлендириў шөлкемлериниң бар имканиятларынан кеңнен пайдаланыў ўазыйпасы қойылды. Жоқары оқыў орынларында күнниң екинши ярымында студентлердиң кәсиплик ҳәм әмелий көнликпелерин раўажландырыўға қаратылған сабақларды шөлкемлестириў зәрүрлиги атап өтилди.

Кәмбағаллықты қысқартыў бойынша жумысларды жаңаша шөлкемлестириў, адамлардың мийнет ҳәм исбилерменликке мүнәсибетин өзгертиў, олардың белсендилигин ҳәм интакерлигин хошаметлеў зәрүр екенлиги атап өтилди.

Кәмбағаллықты қысқартыў ҳәм бәнтликти тәмийинлеўге байланыслы мақсетлерге жәми 6,4 триллион сум қаратылды. Мәҳәллелердеги жойбарлар ушын коммерциялық банклердиң 2,1 триллион сумлық ресурслары есабынан 1,5 триллион сум кредит ажыратылды. Усы тәризде ўәлаяттағы барлық мәҳәллелер қаржы ресурслары менен қамтып алынды.

Президентимиз банклердиң жумыссызлық ҳәм кәмбағаллықты қысқартыўға қосып атырған әмелий үлеси мәҳәллелерде ерисилген нәтийжелерде көринетуғынын атап өтти. Банклер орынлардағы имканият ҳәм басламаларды анық бизнес жойбарларға айландыратуғын "жойбарлар фабрикасы"на айланыўы керек екенлиги атап өтилди.

Сондай-ақ, "мәҳәлле жетилиги" ҳәм мәҳәлле банкирлериниң жумыс нәтийжелилигин арттырыў, олардың жумысын анық нәтийжелилик көрсеткишлери тийкарында баҳалаў мәселелерине итибар қаратылды. Кәмбағаллықты қысқартыў бойынша олардың ўазыйпалары, жумыс усыллары ҳәм жуўапкершилик шеңберин белгилеў бойынша жаңа механизмлерди ислеп шығыў тапсырылды.

Презентацияда 18 мың кем тәмийинленген шаңарақтың 81 мыңын кәмбағаллықтан шығарыў, жылдың ақырына шекем 39 мың жумыссыз пуқараны турақлы жумыс пенен тәмийинлеў режелери айтып өтилди.

- Бул тек санлар емес. Ҳәр бир инсанға индивидуал қатнаста болып, оның имканиятларын жақсы билиўимиз, соннан келип шығып, мүнәсип жумыс таўып бериўимиз керек, - деди Президент.

Оның ушын санаат, хызмет көрсетиў, туризм, транспорт, аўыл хожалығы ҳәм қурылыс тараўларында инвестициялық жойбарлар иске қосылады. Микросанаат орайларында 250 жаңа кәрхана шөлкемлестириледи, мәҳәлле банкирлериниң қатнасыўындағы жойбарлар кеңейтиледи, жаңа жумыс орынларын жаратыў ҳәм исбилерменлик жумысын легалластырыў илажлары көриледи.

Қусшылық, шарўашылық, балықшылық, мебель қурылысы, ыссыхана хожалығы ҳәм дийқаншылық тармақларында 36 кооперация шөлкемлестирилип, оларға 201 мәҳәлледеги 15,8 мың жәрдемге мүтәж шаңарақлар тартылады.

Сондай-ақ, 12 таяныш ҳәм 38 тутас мәҳәлледе 70 "локомотив" жойбары әмелге асырылып, 1 мың 100 жумыс орны жаратылады. Исбилерменлик жойбарларына 650 миллиард сум қаржы ажыратылып, 2 мың 500 микро жойбар әмелге асырылады.

Янгиариқ районындағы Шихбағы мәҳәллесин таяныш сыпатында раўажландырыў режеси де көрип шығылды. Соның менен бирге, Қармиш, Шерабад ҳәм Каттабағ мәҳәллелери де қамтып алынады. Бул елатлы пунктлерде 18,2 мың халық жасап, 319 исбилерменлик субъекти жумыс алып бармақта.

Таяныш ҳәм әтирапындағы мәҳәллелерде санаат зонасы, санаат микроорайы, заманагөй базар ҳәм хызмет көрсетиў объектлерин шөлкемлестириў, интенсив бағ жаратыў, шарўашылық ҳәм қусшылық комплекслерин иске қосыў нәзерде тутылған. Сондай-ақ, ишки жоллар, пиядалар жоллары, электр ҳәм суў тәмийнаты инфраструктурасы жақсыланады.

Сырт ел консалтинг шөлкемлериниң қатнасыўында бул аймақты раўажландырыў бойынша мастер реже ислеп шығылады, жергиликли жойбарлаўшылардың маманлығы арттырылады. Бул илажлар есабынан 1 мың 500 турақлы жумыс орнын жаратыў, халықтың дәраматларын 20-30 процентке арттырыў, аймақты кәмбағаллықтан ҳәм жумыссызлықтан жырақ етиў мөлшерленген.

Мәмлекетимиз басшысы халықтың жәрдемге мүтәж қатламлары менен ислесиўдиң әмелдеги механизмлери ҳәм методологиясын толық қайта көрип шығыў зәрүр екенлигин атап өтти. Мәмлекетимизде кәмбағаллыққа қарсы гүресиў сиясатын жаңа басқышқа алып шығыў бойынша усыныслар таярлап, өз алдына видеоселектор мәжилисинде додалаў нәзерде тутылған.