Шундай бир пайтда тўрт йилча аввал пайдо бўлган сунъий идрок (ChatGPT) рақобатда ортда қолмаяптими?! Ушбу саволимизни ChatGPTнинг ўзига бердик.

Жавоб шундай бўлди:

– Сунъий интеллект (СИ) бозорида рақобат мисли кўрилмаган даражада шиддатли тус олган бўлса-да, ChatGPT (OpenAI) ҳали ҳам етакчилик позициясини бой бергани йўқ, бироқ мутлақ монополия даври ўз ниҳоясига етди. 2022 йил якунида ChatGPT пайдо бўлганида, у СИ соҳасида ягона ва мутлақ пешқадам эди. Бироқ 2026 йилга келиб манзара жиддий ўзгарди.

Фойдаланувчилар сони: ChatGPTнинг ҳафталаралик фаол фойдаланувчилари сони 800 миллиондан ошди ва у тарихдаги энг тез ривожланаётган рақамли платформа мақомини сақлаб турибди.

Рақобатчиларнинг босими: Агар илгари СИ чат-ботлар трафигининг деярли 85-90 фоизи фақат ChatGPT ҳиссасига тўғри келган бўлса, ҳозирда бу кўрсаткич 50-55% атрофига тушди. Бу ортда қолишни эмас, балки бозорнинг кенгаяётганини ва бошқа гигантлар ҳам ўз улушини ола бошлаганини англатади. Айни пайтда глобал пойгада ChatGPTга учта асосий куч жиддий қаршилик кўрсатмоқда:

1. Google Gemini: Google ўзининг қидирув тизими ва Android экотизими устунлигидан фойдаланиб, бозорнинг қарийб 27 фоизини эгаллаб олди.

2. Anthropic (Claude): Айниқса, бизнес ва дастурчилар орасида машҳур. Мураккаб матнлар ва мантиқий таҳлилда ChatGPTнинг энг хавфли рақобатчиси ҳисобланади.

3. Хитой моделлари (масалан, DeepSeek): Очиқ кодли (open-source) ва ўта арзон, аммо кучли моделлари билан ғарб технологияларининг молиявий устунлигига зарба бермоқда.

ChatGPT рақобатчиларидан бир қадам олдинда юриш учун стратегиясини бутунлай ўзгартирди:

  • “Фикрлайдиган” моделлар инқилоби: OpenAI фақат тез жавоб берадиган эмас, балки инсон каби чуқур мантиқий мушоҳада юритадиган (Reasoning) о1, о3 ва янги авлод GPT-5 (Sol, Terra, Luna) моделларини ишга туширди. Бу моделлар жавоб беришдан олдин бир неча сония “ўйлаб”, математика, дастурлаш ва илмий киберхавфсизлик бўйича инсон-экспертлар даражасида натижа кўрсатмоқда.
  • Агентли тизимлар (AI Agents): Бугунги ChatGPT шунчаки саволга жавоб ёзувчи бот эмас. У инсон иштирокисиз мураккаб ишларни (масалан, бозорни таҳлил қилиш, код ёзиш ва лойиҳаларни бошқариш) бошидан охиригача бажарадиган рақамли ёрдамчига айланди.
  • Мультимодаллик: Матн, овоз, видео ва тасвирни реал вақт режимида, ҳеч қандай узилишларсиз бир вақтда қабул қилиш ва қайта ишлаш имконияти бўйича ҳали ҳам энг юқори стандартларни белгилаб бермоқда.

Хулоса қилиб айтганда, ChatGPT рақобатда ортда қолаётгани йўқ, аксинча, у ҳамон пойга карвонбошиси бўлиб турибди. У шунчаки “мутлақ қироллик” давридан “кучлилар беллашуви” даврига ўтди. Бироқ у энди мутлақ ҳукмрон эмас. Бугунги вазият соғлом рақобатни юзага келтирди: рақобатчиларнинг босими OpenAIни янада сифатли ва хавфсиз моделларини яратишга мажбур қилмоқда. Яна бир эътиборли жиҳат, Хитой ёки АҚШ компаниялари бу борада бир-биридан ўзиб кетиш учун энг зўр имкониятларни бепул тақдим этмоқда.

ChatGPT билан Yuz.uz мухбири Х. Салимов суҳбатлашди