Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳузуридаги Давлат экологик экспертизаси маркази томонидан ташкил этилган матбуот анжуманида экологик экспертиза ва атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш соҳасида жорий этилаётган янги механизмлар тақдим этилди.
Тадбирда экология соҳаси мутахассислари, лойиҳа ишлаб чиқувчилар, тадбиркорлар, оммавий ахборот воситалари ва блогерлар иштирок этди. Анжуманда мамлакатда экологик хавфсизликни таъминлаш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ҳамда атроф-муҳитга салбий таъсирни камайтириш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири экани таъкидланди.
Давлат экологик экспертизаси маркази бош директори Ғайрат Мухамедовнинг таъкидлашича, Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 11 майдаги 234-сон қарори билан давлат экологик экспертизаси, атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш, жамоатчилик эшитувлари, жамоат экологик экспертизаси, стратегик экологик баҳолаш ҳамда экологик ҳужжатларни ишлаб чиқувчилар фаолиятини тартибга солишнинг янги механизмлари белгиланди. Ҳужжатни ишлаб чиқишда Япония, Германия, Жанубий Корея, Европа Иттифоқи давлатлари, Канада, АҚШ, Туркия, Грузия, Сингапур, Россия Федерацияси ва Қозоғистон тажрибаси ўрганилган.
Янги қарорга мувофиқ, давлат экологик экспертизаси тўлиқ рақамлаштирилади ва барча ҳужжатлар Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали қабул қилинади. Бу жараёнларнинг шаффофлигини таъминлаш, инсон омилини камайтириш ҳамда давлат хизматларини соддалаштиришга хизмат қилади.
Шунингдек, атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш тизими халқаро ёндашувлар асосида такомиллаштирилди. Энди лойиҳалар хавфлилик даражасига қараб баҳоланади, скрининг ва скопинг босқичлари жорий этилади, углерод изи ҳамда иссиқхона газлари эмиссияси ҳисобга олинади. Бундан ташқари, жамоатчилик иштирокини кенгайтириш, экологик ҳужжатларни ишлаб чиқувчиларнинг масъулиятини кучайтириш, улар учун малака сертификати ва рейтинг тизимини жорий этиш назарда тутилган.
Яна бир муҳим янгилик — жамоат экологик экспертизаси институтининг жорий этилишидир. Эндиликда фуқаролар ва нодавлат нотижорат ташкилотлари экологик аҳамиятга эга лойиҳалар бўйича мустақил жамоат экологик экспертизасини ўтказиш ташаббуси билан чиқиши мумкин.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, мазкур ўзгаришлар экологик экспертизани оддий рухсат бериш тартибидан экологик хавфларни олдиндан баҳолаш ва бошқаришга қаратилган замонавий тизимга айлантиради. Бу эса экологик хавфларни камайтириш, замонавий технологияларни жорий этиш, давлат хизматлари шаффофлигини ошириш ҳамда иқтисодий ривожланиш билан атроф-муҳит муҳофазаси ўртасидаги мувозанатни таъминлашга хизмат қилади.
