2026 йил 22 сентябрь куни бўлиб ўтган суд мажлисида мазкур масала Олий Мажлис палаталари, Ҳукумат, Олий суд, Бош прокуратура, Омбудсман ва бошқа ташкилотлар вакиллари иштирокида муҳокама қилинди.
Конституциявий судга мазкур масала юзасидан Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) мурожаат қилган. Мурожаатда 2025–2026 йиллар давомида фуқаролардан шахсларни қонунга хилоф равишда 48 соатдан ортиқ маъмурий тартибда ушлаб туриш ҳолатлари бўйича 6 та мурожаат келиб тушгани қайд этилган.
Амалдаги Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 288-моддаси иккинчи қисмига кўра, чегара тартибини ёки давлат чегараси орқали ўтиш пунктларидаги тартибни бузган шахслар айрим ҳолатларда ушланган пайтдан бошлаб уч суткагача, шахсни тасдиқловчи ҳужжати бўлмаган тақдирда эса прокурор санкцияси билан ўн суткагача ушлаб турилиши мумкин эди.
Бироқ Конституциянинг 27-моддасига кўра, шахс суднинг қарорисиз 48 соатдан ортиқ муддат ушлаб турилиши мумкин эмас.
Конституциявий суд МЖтК 288-моддаси иккинчи қисмида назарда тутилган уч суткагача ва ўн суткагача маъмурий ушлаб туриш муддатлари Конституцияда белгиланган 48 соатлик муддатдан ортиқ эканини қайд этди. Шунингдек, мазкур нормаларда 48 соатдан ортиқ ушлаб туриш зарурати туғилганда, муддатни узайтириш учун суд қарорини олиш механизми назарда тутилмаган.
Суд муҳокамаси натижасида шахсни суд қарорисиз 48 соатдан ортиқ ушлаб туриш Конституциянинг 27-моддаси учинчи қисмида белгиланган кафолатларга зид, деган хулосага келинди.
Шу муносабат билан МЖтК 288-моддаси иккинчи қисмининг чегара тартибини ёки давлат чегараси орқали ўтиш пунктларидаги тартибни бузган шахсларни зарур ҳолларда уч суткагача, шахсни тасдиқловчи ҳужжати бўлмаган тақдирда эса прокурор санкцияси билан ўн суткагача ушлаб туришни назарда тутувчи нормаси Конституцияга мувофиқ эмас деб топилди.
Қарорда шахсни 48 соатдан ортиқ ушлаб туриш масаласида прокурорни хабардор қилиш ёки унинг санкциясини олиш суд қарорининг ўрнини босмаслиги лозимлигига ҳам эътибор қаратилди.
