Tugʻilgan joyi boʻyicha hisobda AQSH, Buyuk Britaniya va Germaniya yetakchilik qiladi. Rossiya yettinchi oʻrinda, bu reytingda fuqaroligi va ish joyi hisobga olinmaydi, deb xabar beradi naked-science.ru.
Agar mukofotlanganlarni hozirgi chegaralarda tugʻilgan mamlakatlari boʻyicha taqsimlasak, AQSH Nobel mukofoti sovrindorlari soni boʻyicha birinchi oʻrinda turadi. 2026-yil natijalari eʼlon qilingandan soʻng ularning soni 300 nafarga yetdi. АҚШдан keyin 111 nafar laureat bilan Buyuk Britaniya va 86 nafar laureat bilan Germaniya turadi. Fransiya 65 nafar sovrindor bilan toʻrtinchi, Yaponiya 31 nafar sovrindor bilan beshinchi oʻrinda.
Hisoblash Nobel tashkiloti tomonidan erkin foydalanish uchun taqdim etilgan ochiq maʼlumotlar bazasiga asoslangan. 17-oktyabr holatiga koʻra, unda 1000 kishi va 28 tashkilot haqida maʼlumotlar mavjud. Reytingga faqat odamlar kiritilgan va har biri bir marta hisobga olingan: Mariya Kyuri, Jon Bardin yoki Frederik Sengerning ikkita mukofoti bitta laureatni ikkitaga aylantirmaydi.
Birinchi beshlikdan keyin Shvetsiya - 30 kishi, Rossiya - 29, Polsha - 28 va Kanada - 23 kishi. Niderlandiya va Italiyada 20 tadan laureat bor, shuning uchun diagrammada bir vaqtning oʻzida 11 ta davlat koʻrsatilgan. Birlashgan Qirollik natijasi tugʻilgan mamlakati Birlashgan Qirollik, Shotlandiya yoki Shimoliy Irlandiya deb koʻrsatilgan yozuvlarni birlashtiradi. Gvadelupalik fransuz natijasiga kiritilgan.
Bu usul fuqarolik yoki universitetlar boʻyicha hisoblashga qaraganda boshqacha jadvalni beradi. Masalan, Belgiyada tugʻilgan Frensis Xalzen 2026-yilda AQSHda ishlayotganda fizika boʻyicha mukofot olgan. Tugʻilgan joyi boʻyicha reytingda u Belgiya natijasini oshiradi. Bir necha fuqarolikni yoki universitetni oʻzgartirgan kishi bunday hisobda bir mamlakatda qoladi.
Bu yilgi mukofotlarni eʼlon qilish marosimi 5-oktyabrdan 12-oktyabrgacha boʻlib oʻtdi, deb xabar beradi Nobel tashkiloti. Oʻnta yangi sovrindorlar orasida uchta amerikalik: Karl Deyserot, Robert Xoll va Maykl Vudford bor. Ikkitasi Germaniyada tugʻilgan - Peter Hegeman va Georg Nagel. Belgiya, Fransiya, Yaponiya, Kanada va Janubiy Afrikada bittadan yangi nom qoʻshildi.
Fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha mukofotni Deyserot, Xegeman va Nagel optogenetika bilan bogʻliq kashfiyotlari uchun boʻlishdi. Bu yorugʻlik yordamida maʼlum hujayralar faolligini boshqarish imkonini beruvchi usuldir. Mukofotni eʼlon qilishda Karolina instituti Nobel assambleyasi kotibi Tomas Perlman tadqiqotchilar uchun aynan nimalar ochiq boʻlganini tushuntirdi.
Fizik mukofotni Xalzen Antarktika IceCube detektori yordamida neytrino tadqiqotlari uchun oldi. Kimyoviy mukofotni Anri Kagan va Kenso Soyi, adabiy mukofotni Enn Karson, tinchlik mukofotini esa Navi Pilley qoʻlga kiritdi. Alfred Nobel xotirasiga Shvetsiya bankining iqtisodiy fanlar boʻyicha mukofoti berildi.
Associated Press xabariga koʻra, mukofotlarni topshirish marosimi 10-dekabr kuni boʻlib oʻtadi.
Yuklab olishda tugʻilgan mamlakati boʻlmagan uchta eski yozuv uchun biografik maʼlumotlardan foydalanilgan: Abdulrazoq Gurna Zanzibarda, hozirgi Tanzaniya tarkibida, Jeyms Robinson Buyuk Britaniyada, Jon Martinis AQSHda tugʻilgan. Shunday qilib, bazadagi ming kishining hammasi hisobga olindi. Raqamlar mukofotlar tarixidagi laureatlarning tugʻilish geografiyasini aks ettiradi va mamlakat fuqarolari yoki uning ilmiy muassasalari xodimlariga berilgan mukofotlar soniga mos kelmaydi.
