Tuman viloyat markazidan taxminan 100-110 kilometr uzoqlikda joylashgan. Transport infratuzilmasi nisbatan rivojlangan, hududdan xalqaro va ichki ahamiyatga ega avtomobil yoʻllari oʻtadi. Bu esa iqtisodiy va logistika aloqalarini rivojlantirish borasida katta imkoniyat­lar mavjudligidan dalolat. Hududning iqtisodiy tuzilmasi soʻnggi yillarda diversifikatsiyalashib, sanoat, xizmatlar va qishloq xoʻjaligi bir-birini toʻldiruvchi yoʻnalishlarga aylanmoqda.

Joriy yil 18-mart kuni davlatimiz rahbari Samarqand viloyatiga ­tashrifi doirasida Narpay tumanida boʻlib, hududda amalga oshirilayotgan ijtimoiy-­iqtisodiy islohotlarning borishi, yangi loyihalar hamda aholi kayfiyati, shuningdek, kelgusi rejalar taqdimoti bilan tanishgan edi. Shu yerning oʻzida Prezidentimiz raisligida viloyatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalari yuzasidan yigʻilish boʻlib oʻtgan va unda Samarqand ishsizlik, ­kambagʻallik, investitsiya va eksport kabi barcha yoʻnalishda namunaviy viloyat boʻlishi shartligi qayd etilgandi.

Xususan, buning uchun viloyat mahallalari infratuzilmasini yaxshilashga 100 million dollar, umuman, viloyatga barcha manbalar hisobidan 11 trillion soʻm yoʻnaltirilmoqda. Tadbirkorlarga kredit resurslari uchun yana 18 trillion soʻm berilayotgani taʼkidlandi. Ushbu mablagʻ, eng avvalo, tumanlarda ishsizlik va kambagʻallikni qisqartirish, pirovardida hudud iqtisodiyotini yuksaltirishga xizmat qilishi darkor.

Yigʻilishda tumanlarning sanoat, servis va qishloq xoʻjaligi koʻrsatkichlari, yer osti va yer usti zaxiralari, mehnat resurslari, aholining biznes va kasbiy koʻnikmalarini sunʼiy intellekt yordamida tahlil qilish, mahallalar imkoniyatlaridan kelib chiqib, har bir tumanning ichki rivojlanish modelini yaratish zarurligi koʻrsatib oʻtildi. Mazkur tahlillar asosida tuman hokimlari, “mahalla yettiligi” va mahalla bankirlari resurslarni eng koʻp ish oʻrni ochadigan va byudjet tushumlarini oshiradigan loyihalarga yoʻnaltirishi lozim. Ushbu tizim 1-mayga qadar Narpay va Termiz tumanlarida joriy qilinib, butun respublika uchun namuna sifatida tatbiq etilishi belgilandi. Ayniqsa, Narpay tumani misolida sanoat va servisni rivojlantirish, hududlarga yangicha qiyofa olib kirish ustuvor vazifa sifatida belgilab berildi.

Shuningdek, mutasaddilarga daromadni koʻpaytirish boʻyicha Narpay tajribasini yaratish topshirildi. Tumandagi 100 gektar maydonda yuqori qoʻshilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan sanoat zonasi tashkil etilishi eʼlon qilindi. Qayd etilishicha, bu yerda joriy yilning oʻzida 500 million dollarlik loyihalar bosh­lanadi. Bundan tashqari, sunʼiy intellekt yordamida har bir mahalla imkoniyatini diag­nostika qilish, oʻsish nuqtalarini aniqlab, tumanni ishsizlikdan xoli hududga aylantirish, daromadni koʻpaytirish boʻyicha Narpay tajribasini yaratish masalalari xususida soʻz bordi.

Demak, bugun Narpay haqida gap ketganda, masala odatdagidek faqat yer, suv yoki ekin-tikin bilan bogʻliq cheklangan agrar tushunchalar atrofida kechmaydi. Bu yerda zamonaviy fikrlash tarzi, yangicha qarashlar sinovdan oʻtmoqda. Bu jarayon qanday qilib rivojlanamiz, bunda asosan nimalarga tayanish lozim, nimalarni qay yoʻsin oʻzgartirishimiz kerak degan muhim savollarga javob izlashdan boshlanadi. Oʻz navbatida, tumandagi yashirin imkoniyatlarni ochish, toʻgʻri hisob-kitob qilish, muhimi, real hayotga koʻchirishdan iborat.

Tumanda keyingi yillarda ayrim koʻrsatkichlar asta-sekin yuqorilay boshladi. Xususan, xizmat koʻrsatish sohasida oʻsish tezlashgan — 119,8 foizlik koʻrsatkich shundan dalolat beradi. Eksport hajmining 125,7 foiz oʻsishi ham tasodif emas. Demak, tashqi bozorga chiqish yoʻllari asta-sekin ochilmoqda. Eng muhimi, kambagʻallik darajasini qisqartirish boʻyicha katta siljish kuzatilmoqda. Bu esa iqtisodiy oʻzgarishlar oddiy raqam bilan tugamay, odamlar hayotiga taʼsir qila boshlaganidan darak.

Shu bilan birga, hali toʻliq ishga solinmagan imkoniyatlar ham bisyor. Ana shu vaziyatda asosiy burilish fikrlash darajasida yuz berdi. Hududni umumiy koʻrsatkichlar orqali baholash yetarli emasligi ayon boʻldi. Davlatimiz rahbari qayd etganidek, har bir mahalla alohida oʻrganilmasa, uning oʻziga xos kuchli jihatlari ochilmay qoladi. Misol uchun, qayerdadir sabzavotchilik yaxshi rivoj­langan, boshqa joyda issiqxona uchun sharoit bor, yana bir hudud xizmat koʻrsatish yoki kichik sanoatga ixtisoslashgan.

“Narpay tajribasi” degan tushuncha aynan shu nuqtada bor mohiyati bilan namoyon boʻladi. Bu alohida loyiha nomi emas, balki qarashlar oʻzgarishi. Yaʼni har bir hududni oʻz imkoniyatidan kelib chiqib rivojlantirish, resurslarni puxta tahlil orqali yoʻnaltirish, qarorlarni aniq hisob-kitobga tayangan holda qabul qilish demakdir.

Uch ustun va ichki muvozanat

Narpay infratuzilma imkoniyatlariga koʻra oʻta ekstraordinar, yaʼni oʻziga xos hudud, yurtimizning boshqa tumanlarida deyarli uchramaydigan noyob oʻsish nuqtalari uygʻunligiga ega. Tumanni rivojlantirish borasida ishlab chiqilayotgan strategiyada uning iqtisodiyoti uch asosiy ustunga tayanishi qayd etilgan.

Birinchisi — qishloq xoʻjaligi. Bu yoʻnalish hudud uchun nafaqat daromad manbai, balki turmush tarzining bir qismi hamdir. Hudud azaldan qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan, hosildor yer moʻl, aholida agromadaniyat, dehqonchilik xarakteri shakllangan. Bir soʻz bilan aytganda, dalada suyagi qotgan mehnatkash qatlam — katta salohiyatga ega ishchi kuchi mavjud. Shu bois, umumiy iqtisodiy koʻrsatkichlarda ham aynan shu soha eng katta ulushni egallab turibdi. 2025-yil yakunlariga koʻra, qariyb 2 milliard 950 million soʻmlik mahsulot yetishtirilgan boʻlsa, bu yil 105 foiz oʻsish surʼati bilan 3 milliard 440 millionlik marraga yetish maqsad qilingan.

Ikkinchi ustun — sanoat. Ushbu yoʻnalishda ham hali toʻliq ochilmagan imkoniyatlar talay. Holbuki, tumanning maʼmuriy markazi — Oqtosh shahri bir vaqtlar eng yaxshi sanoatlashgan hududlardan biri boʻlgan. Oʻnlab zavod va fabrikalar, juda katta infratuzilma ishlagan. Deyarli har bir obyektga alohida temir yoʻl yotqizilgan. Bu esa juda katta salohiyat deganidir.

Ammo ayni kunga kelib, ularning aksariyati maʼnan eskirgan, yaʼni zamon talab­lariga toʻliq javob bermaydi. Sanoatning tuman iqtisodiyotidagi hozirgi hajmi 2025-yil maʼlumotlari boʻyicha 1 milliard 280 mil­lion soʻm. Prognozlarga koʻra, 2026-yil yakunida mazkur koʻrsatkich salkam 1 mil­liard 600 million soʻmni tashkil etishi kutilyapti. Bu ishlab chiqarish sektori asta-sekin rivoj topayotganini anglatadi. Misol uchun, yaqindagina ushbu yerda paxta tolasidan chigitini ajratib beradigan zavod qurilib, foydalanishga topshirildi.

Uchinchi ustun — xizmat koʻrsatish. Narpay hududiy jihatdan Oʻzbekistonning qoq markazida joylashgan. Masalan, gazni mamlakatimizning u chekkasidan bu chekkasiga — Nukusdan to Fargʻonagacha purkab haydab beradigan markaziy gaz quvurlari tarmogʻi aynan shu yerda bunyod etilgani bejiz emas. Bundan tashqari, hududdan temir yoʻl va M-37 xalqaro magistrali oʻtgan. Eʼtiborlisi, temir yoʻl bilan magistral orasidagi masofa bor-yoʻgʻi besh-olti kilometr va ularga yaqin joyda kattagina bozor mavjud.

Bozor infratuzilmasini yaxshilash orqali katta miqdorda qoʻshimcha qiymat olib kelish, juda koʻp odamni ish bilan taʼminlash mumkin. Ushbu hududda hozir logistika markazi barpo qilinyapti. Ilgari bozor toʻliq davlat nazoratida boʻlgan, chiroq deyarli har kuni oʻchar, katta miqdorda qarzga kirib qolgan edi. Tartib, sanitariya va xavfsizlik masalalari ham talab darajasida emasdi. Masalan, oʻtgan yili bozor hududida 30 ta jinoyat sodir boʻlgan va “qizil” toifadagi hududlar sirasiga kirardi.

Hozir ushbu bozor respublikadagi eng namunali, raqamlashgan, sunʼiy intellekt boʻ­yicha ishlaydigan, xavfsiz kompleksga aylantirilyapti. Arzon va xavfsiz, sifatli bozor modelini yaratish maqsadida hududda dastlab sunʼiy intellekt asosida ishlaydigan 250 ga yaqin kamera oʻrnatildi. Natijada bozor qisqa muddatda “qizil”dan “yashil” toi­faga oʻtdi. Bundan tashqari, raqamli bozor tizimiga oʻtish ishlari ketmoqda. Har bir rasta shartnoma asosida berilishi tufayli davlatga tushum ancha oshdi. Xususan, ilgari 85-90 million patta puli yigʻilgan boʻlsa, hozir bu koʻrsatkich oʻrta hisobda 500 mil­lion soʻmni tashkil qilyapti.

Bu yerni Toshkentdagi Abu Saxiy bozori kabi keng tarmoqli, ulgurji savdo maydoniga aylantirish rejalashtirilyapti. Shu maqsadda Xitoydan toʻgʻridan toʻgʻri kiyim olib kelish masalasi koʻrib chiqilmoqda. Buning uchun bozor yonidagi 3,5 gektar yerda kargo xizmati yoʻlga qoʻyilyapti. Pirovardida bozorni rivojlantirib, tadbirkorlar sonini koʻpaytirish, shu orqali aholi farovonligiga xizmat qilish koʻzlangan. Hozir hududda 3500 dan ziyod tadbirkor faoliyat yuritadi. Yangi loyiha boʻyicha bozor qayta rekonstruksiya qilingach, 9800 dan ortiq ishbilarmon faoliyati uchun sharoit hozirlanadi.

Demak, tuzilma mavjud. Uch asosiy tarmoqning har biri hozircha alohida yoʻnalishda rivojlanmoqda. Endi masala shu harakatni bir oʻzanga solishda. Qayerda ishlab chiqarish taraqqiy etsa, oʻsha yerda qayta ishlash paydo boʻlishi, undan keyin xizmat koʻrsatish tizimiga ulanib ketishi kerak. Ushbu zanjir toʻliq ishlasa, taraqqiyot surʼati ham shunga yarasha boʻlishi shubhasiz. Shu oʻrinda yana bir muhim jihatni — ichki tuzilmani tashqi imkoniyatlar bilan bogʻlash zaruratini eʼtibordan chetda qoldirmaslik lozim. Bu esa, oʻz navbatida, investitsiya, eksport va yangi loyihalar bilan bogʻliq.

Imkoniyat yoʻnalishlari

Tuman ichki imkoniyatlari hisobiga asta-sekin olgʻa siljiyapti. Shu bilan birga, katta oʻsish faqat ichki imkoniyat hisobiga yuz bermasligini ham unutmaslik lozim. Bunda tashqaridan kirib keladigan moliyaviy oqim, investitsiyalar ham alohida ahamiyatga ega. Narpayda bugun ana shu jarayonning yangi nafasi sezila boshlagan. Jumladan, keyingi davrda tumanga yoʻnaltirilgan investitsiya hajmi 155 million dollarga yetdi. Shundan 88 millioni toʻgʻridan toʻgʻri investitsiya. Bu esa hududning eksport salohiyatiga ham ijobiy taʼsir oʻtkazyapti. Tuman boʻyicha eksport hajmi 16,2 million dollarga yetgan, oʻsish surʼati 123 foizni tashkil etadi.

Eksport tarkibiga qaraganda, asosiy ulush hali ham qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hissasiga toʻgʻri keladi — 11,1 mil­lion dollar. Sanoat mahsulotlariniki esa 5 million dollar atrofida. Bu mahsulotlarning katta qismi xom yoki yarim tayyor holatda eksportga chiqarilayotganini anglatadi. Shu oʻrinda muammo ham, imkoniyat ham bir nuqtada kesishishini kuzatish mumkin. Yaʼni investitsiyani mahalliy mahsulotlarni shu yerning oʻzida qayta ishlab, tayyor holatda ­eksportga chiqarish bilan bogʻliq loyihalarga jalb qilish galdagi vazifalardan. Shunda daromad hajmi bir necha barobar ortadi.

Bu oʻrinda yana bir nozik savol yuzaga chiqadi: bu mablagʻ va imkoniyatlar qaysi nuqtalarga yoʻnaltirilsa, katta natija beradi? Aytganimizdek, Narpay tajribasi aynan mana shu savol negizida tarkib topmoqda. Zero, har bir hududning oʻziga xos kuchli jihati bor. Ana shuni topib, tayanib harakat qilish oʻsish nuqtalarini aniqlashda muhim omildir. Asosiy mezon esa ichki iqtisodiy aylanishning shakllanishi. Shu jarayon bilan birga investitsiya loyihalari ham ­tabiiy ravishda paydo boʻladi. Yangi ishlab chiqarish, xizmat koʻrsatish nuqtalari va qayta ishlash yoʻnalishlari iqtisodiy boʻshliqlarni toʻldirib boradi. Har bir loyiha umumiy tizimning uzviy qismi sifatida ishlaydi.

Shunday ekan, Narpay tajribasining eng muhim qatlamlaridan biri hududda yillar davomida koʻzga tashlanmay kelgan imkoniyatlarni ochish, loyihadan aniq natijaga aylantirish jarayonidir. Tahlillar tuman iqtisodiyotining keyingi sakrashi mavjud ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirishdan koʻra koʻproq ishga solinmagan resurslar hisobiga yuz berishini koʻrsatadi. Yer, suv, infratuzilma, bozor va mehnat salohiyati bir tizimga bogʻlanganda Narpayda yangi iqtisodiy harakat yoʻnalishlari vujudga keladi.

Eng avvalo, tuman uchun yirik investitsiya portfeli shakllantirilgan. Umumiy qiymati 276,1 million dollar boʻlgan 54 ta loyiha sanoat, xizmat koʻrsatish va qishloq xoʻjaligi kesimida joylashtirilgan. Bu yoʻnalish oddiy loyihalar yigʻindisi emas, balki ishlab chiqarish zanjirini toʻliq yopish gʻoyasiga tayangan yaxlit tizimdir. Xomashyo hududning oʻzida qayta ishlanadi, xizmat koʻrsatish esa shu jarayonni toʻldiruvchi boʻgʻinga aylanadi. Natijada joriy yilning oʻzida 1540 ta yangi ish oʻrni ochilishi, 16,2 million dollarlik eksport salohiyati yuzaga chiqishi, sanoat va xizmat koʻrsatish hajmida sezilarli oʻsish kutilmoqda.

Ikkinchi yoʻnalish yer resurslaridan samarali foydalanishga qaratilgan. Suv taʼminoti murakkab, hosildorligi past 1080 gektar maydon qayta koʻrib chiqilib, unda anʼanaviy paxta va gʻalla ekinlaridan voz kechgan holda yuqori daromadli yoʻnalish­larga oʻtish taklif etilgan. Bu hududlarda chorvachilik, intensiv bogʻdorchilik va eksportbop ekinlar yetishtirish asosiy yoʻnalishga aylanadi. Mazkur model orqali 20,7 million dollarlik investitsiya jalb qilinishi, 250 ta yangi ish oʻrni ochilishi, yerning iqtisodiy samaradorligi keskin oshishi koʻzda tutilgan.

Uchinchi yoʻnalish infratuzilma bilan bogʻliq. Tuman markaziga olib boruvchi 36 kilometr yoʻl tarmogʻi 11 ta mahalla va 45 ming kishining iqtisodiy hayotiga bevosita taʼsir koʻrsatadi. Uzoq yillar taʼmir koʻrmagan ushbu yoʻllarni yangilash orqali hududning ichki harakatchanligi oshadi, logistika xarajati kamayadi, biznes faolligi esa kuchayadi. Shu jarayonda 11 ta yangi loyiha shakllanishi, 50 ta ish oʻrni ochilishi, transport oqimi tartibga tushishi kutilmoqda. Bu yoʻnalish iqtisodiy faollikning hudud ichida erkin aylanishiga xizmat qiladi.

Toʻrtinchisi — yer va xizmat koʻrsatish bozorini jonlantirish. Tuman hududida sanoat va xizmat koʻrsatish uchun ajratilgan 9,9 gektar maydon, M-37 yoʻli boʻyidagi 1,6 gektar hudud hamda Narpay kanali boʻyidagi 1,6 gektar yer auksion orqali tadbirkorlik subyektlariga ajratilishi rejalashtirilgan. Bu jarayon tufayli 37,3 million dollarlik investitsiya jalb qilinadi, 488 ta yangi ish oʻrni ochiladi, 24,4 milliard soʻmlik qoʻshimcha soliq bazasi yuzaga keladi. Shu bilan birga, ­sanoat, xizmat koʻrsatish va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hajmida ham sezilarli oʻsish kuzatilishi prognoz qilingan.

Beshinchi yoʻnalish zamonaviy agrar texnologiyalar bilan bogʻliq. Gidroponika usulida tashkil etiladigan issiqxona klasteri 60 gektar maydonni qamrab oladi. Suv taʼminoti cheklangan hududlar uchun bu modelga eng maqbul yechim sifatida qaralmoqda. 20 va 40 gektarli hududlarda amalga oshiriladigan loyihalar natijasida 12 million dollarlik investitsiya jalb qilinadi, 305 ta yangi ish oʻrni ochiladi. Eng muhim jihati, yil davomida barqaror mahsulot yetishtirish imkoniyati mavjud. Ushbu yoʻnalish bugun Narpay agrar tizimining eng innovatsion tarmogʻi sifatida mashhur boʻlib ulgurdi.

Oltinchi yoʻnalishga koʻra, energetika va savdo-logistika tizimi modernizatsiya qilinmoqda. “Tinchlik” podstansiyasining quvvatini oshirish orqali 45 ming kishiga, sanoat zonalariga va yirik savdo majmualariga uzluksiz elektr yetkazib beriladi. Shu bilan birga, “Mirbozor” bozori va logistika markazi rekonstruksiya qilinib, 76,4 million dollarlik va 4,7 million dollarlik loyihalar ishga tushiriladi. Bu tizim iqtisodiy jarayonlarning uzluksiz ishlashini taʼminlaydi, bozor faoliyatini barqarorlashtiradi.

Yettinchi yoʻnalish yer osti resurslarini aniqlash va geologik salohiyatni ochish imkoniyatlarini koʻzda tutadi. Hududning geologik tuzilmasi toʻliq oʻrganilmagani sababli yangi qidiruv ishlari boshlangan. Hozir mavjud salohiyatdan maksimal foydalanish choralari koʻrilmoqda. Aytilganidek, granit toshlarini qayta ishlashga moʻljallangan yangi zavod qurilishi allaqachon boshlab yuborilgan.

Sakkizinchi yoʻnalish sifatida esa foydalanilmayotgan bino va yer maydonlarini iqtisodiy aylanishga qaytarish masalasi belgilangan. Bunda boʻsh turgan obyektlar aniqlanib, yangi investitsiya loyihalariga jalb qilinadi. Yaʼni hududdagi harakatsiz kapitalni iqtisodiy faoliyatga yoʻnaltirish orqali sanoat va xizmat koʻrsatish tarmoqlarini kengaytirish maqsad qilingan. Bu esa oʻz-oʻzidan byudjetga tushumning oshishiga xizmat qiladi.

Umuman olganda, Narpayda shakllanayotgan investitsiya modeli alohida loyihalar yigʻindisi emas. Bu hududning barcha resursini yaxlit zanjirga bogʻlaydigan tizimdir. Yer, suv, yoʻl, energiya, bozor va inson resurs­lari bir markazda birlashsa, iqtisodiy harakat yangi bosqichga chiqadi. Shu nuqtayi nazardan, Narpay tajribasi hududiy rivoj­lanishning yangi modeli sifatida oʻziga xos yoʻldan bormoqda.

Iqtisodiy tizim bilan bogʻliq kategoriya

Oʻzgarishlar oddiy odamlar turmushida aks etmaguncha hech qanday amaliy qiymatga ham, aytgulik ahamiyatga ham ega boʻlmasligi ayon. Shu maʼnoda, Narpayni kambagʻallikdan xoli hududga aylantirish masalasi ustida jiddiy va izchil ishlar bajarilmoqda.

Tuman boʻyicha iqtisodiy faol aholi soni 102 mingdan oshadi. Shundan 97 mingdan ortigʻi band. Ishsizlar soni 5000 atrofida. Mazkur koʻrsatkichni yil yakuniga qadar 3700 gacha tushirish rejalashtirilgan. Foiz hisobida qaralsa, ishsizlik darajasi 4,9 foizdan 3,3 foizgacha pasayishi kutilmoqda. Shuningdek, tuman boʻyicha kambagʻallik darajasi 5 foiz atrofida. Bu 2800 dan ortiq oila degani. Yil yakuniga borib, ushbu raqamni 1400 taga tushirish koʻzda tutilgan. Ayni maqsadda “Bandlik dasturi” doirasida 38 mingdan ortiq fuqaro qamrab olingan boʻlib, bu oldingi davrdagi holat bilan solishtirganda qariyb ikki baravar oʻsish demakdir.

Bu oʻrinda masala faqat ish oʻrni ochishda emas, balki qanday ish oʻrni ekani ham muhim. Oddiy mantiqqa koʻra, past daromadli, mavsumiy ishlar uzoq istiqbolda kambagʻallikni kamaytirmaydi. Bu bilan hayot sifatini tamoman oʻzgartirib yuborish imkonsiz. Shu jarayonda eng muhim oʻzgarish kambagʻallikning ijtimoiy holat emas, iqtisodiy tizim bilan bogʻliq kategoriya sifatida qayta talqin qilinishidir. Sodda qilib tushuntirganda, agar ishchi kuchi yuqori samarador sohalarga yoʻnaltirilsa, natija tez seziladi. Aks holda, mavjud holat uzoq vaqt oʻzgarmay qolishi ehtimoli yuqori.

Demak, har bir hududda daromadni tez oshiradigan, koʻp ish oʻrni ochadigan yoʻnalish­larni aniqlash zarurati tugʻiladi. Ana shu yondashuv “oʻsish nuqtalari” degan tushunchani yuzaga chiqardi. Narpay tajribasining eng muhim jihati ham shunda — boshqaruvning maʼlumot, tahlil va sunʼiy intellekt asosida idora qilish tizimiga oʻtilishida. Bu yerda gap shunchaki raqamlashtirish haqida emas, balki qaror qabul qilish madaniyatining oʻzgarishi, resurslarni boshqarish va taqsimlashning yangi uslubi haqida ketmoqda.

Shu asosda har bir hudud uchun ichki rivojlanish modeli yaratiladi. Unda qaysi mahallaning qanday yoʻnalish boʻyicha salohiyati yuqori ekani sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida aniqlanadi. Ilgari umumiy yondashuv ustun boʻlgan boʻlsa, endi har bir mahalla oʻz xarakteri, taʼbir joiz boʻlsa, iqtisodiy DNKsi bilan ajralib turadi. Sunʼiy intellekt asosidagi tahlil tizimi hududdagi oʻzgarishlarni real vaqt rejimida kuzatish imkonini beradi.

Shu tariqa Narpay modeli pilot loyiha sifatida shakllanmoqda. Avval tuman darajasida sinovdan oʻtadigan bu tizim keyinchalik boshqa hududlarga ham tatbiq etilishi rejalashtirilgan. Shu maʼnoda, Narpay tajribasi oddiy rivojlanish loyihasi boʻlibgina qolmay, yangi boshqaruv modeliga, oʻziga xos “yoʻl xaritasi”ga aylanishi kutilmoqda. Prezidentimiz tashrifidan soʻng bu boradagi ishlar yangi toʻlqinda, yanada yuqori surʼatda avj oldi. Yangi Oʻzbekiston qiyofasidagi mahallalardan ikkitasi ayni shu hududda bunyod etilayotgani ham bejiz emas. Zero, Narpay bugun oʻz taraqqiyotining keyingi bosqichiga oʻtishi barobarida yangi iqtisodiy fikrlash maydoni oʻlaroq, Uchinchi Uygʻonish nafasining eng chekka hududlargacha yetib borib, kerak boʻlsa, uni rivojlanish drayverlaridan biriga aylantirish mumkinligini koʻrsatadi.

Asliddin ABDURAZZOQOV,

“Yangi Oʻzbekiston” muxbiri