ЮНЕСКОның Материаллық емес мәдений мийрасты қорғаў ҳаққындағы конвенциясы 2003-жылы қабыл етилген болып, жәмийетшиликлер әўладтан-әўладқа өткерип киятырған жанлы мәдений дәстүрлер, үрп-әдетлер, билимлер, көнликпелер ҳәм мәдений өзин-өзи көрсетиў түрлерин сақлап қалыўға қаратылған, деп жазады "Дунё" МА.

Конвенция шеңберинде Инсанияттың материаллық емес мәдений мийрасының репрезентатив дизими, жедел қорғаўға мүтәж материаллық емес мәдений мийрас дизими, материаллық емес мәдений мийрасты сақлаў бойынша алдынғы тәжирийбелер реестри әмел етпекте.

Мәсләҳәтлесиўде ЮНЕСКО тәрепинен Материаллық емес мәдений мийрасты қорғаў ҳаққындағы конвенцияның хаткери Фумико Охината ҳәм бағдарламаның Азия ҳәм Тыныш океаны регионы ушын жуўапкер қәнигеси Николас Тан қатнасты.

Өзбекстан тәрепинен Сыртқы ислер министрлиги, Өзбекстан мәҳәллелери ассоциациясы, ЮНЕСКО жумыслары бойынша миллий комиссия ҳәм мәмлекетимиздиң ЮНЕСКО жанындағы турақлы ўәкилханасы хызметкерлери қатнасты.

Ушырасыўда Өзбекстан тәрепи мәҳәллениң көп әсирлик тарийхы, жәмийетлик турмыстағы айрықша орны ҳәм миллий дәстүрлерди сақлаўдағы әҳмийети менен таныстырды. Мәҳәлле Өзбекстан халқы турмысының ажыралмас бөлеги болып, адамларды жақсы қоңсышылық, өз-ара жәрдем, аўызбиршилик ҳәм кексе әўлад ўәкиллерине ҳүрмет принциплери тийкарында бирлестиретуғыны атап өтилди.

Мәҳәллениң мәдений қурамына айрықша итибар қаратылды. Ол әсирлер даўамында дәстүрлер тиккелей адамлардың күнделикли турмысында сақланып киятырған мәкан болып есапланады: байрамлар ҳәм әҳмийетли шаңарақлық ўақыялар биргеликте белгиленеди, өз-ара жәрдем әдетлери қоллап-қуўатланады, әўладлар арасындағы қатнасықлар беккемленеди, билимлер, қәдириятлар ҳәм турмыслық тәжирийбелер жасларға үйретиледи.

ЮНЕСКО секретариатының ўәкиллери усынылған материаллар менен үлкен қызығыўшылық пенен танысып, Өзбекстанда қәлиплескен мәҳәлле менен байланыслы социаллық турмыс тәризи айрықша екенин атап өтти. Сәўбетлесиў даўамында биргеликте жасаў, мәдений бирге ислесиў ҳәм мийрасты әўладтан-әўладқа жеткериў дәстүрлери жанлы материаллық емес мәдений мийрастың әҳмийетли бөлеги сыпатында әҳмийетли екенлиги атап өтилди.

ЮНЕСКО қәнигелери де бундай дәстүрлердиң қәдир-қымбаты адамлар турмысында бәрқулла бар екенлигинде екенин атап өтти. Мәҳәлледеги мәдений мийрас айырым үрп-әдетлердиң сақланып қалыўы менен шекленбей, күнделикли қатнасықларда, қоңсылардың өз-ара мүнәсибетлеринде, биргеликтеги илажларда, ҳәр қыйлы әўладлардың мәҳәлле турмысында қатнасыўында да өз көринисин табады.

Пикир алысыў ўақтында мәҳәлле тәжирийбеси Өзбекстанға тән биргеликтеги турмысты шөлкемлестириў усылын сәўлелендиретуғыны, онда мәдений қәдириятлар адамлардың өзлери тәрепинен сақланатуғыны, буннан былай да раўажландырылатуғыны ҳәм кейинги әўладларға жеткерилетуғыны атап өтилди. ЮНЕСКО ўәкиллериниң атап өтиўинше, жергиликли жәмийетшиликлер ишиндеги өз-ара бирге ислесиўдиң бундай түрлери 2003-жылғы Конвенция тийкарындағы "тири мийрас" концепциясы көзқарасынан үлкен қызығыўшылық оятыўы мүмкин.

Өзбекстанның материаллық емес мәдений мийрасты үгит-нәсиятлаўдағы орны ҳәм жанлы мәдений дәстүрлердиң көп түрлилиги ҳаққында халықаралық хабардарлықты арттырыўға қосып атырған үлеси айрықша атап өтилди. Усы мүнәсибет пенен өзбек мәҳәллесиниң көрсетилген тәжирийбеси Секретариат қәнигелеринде үлкен қызығыўшылық оятты.

Өткерилген мәсләҳәтлесиў Өзбекстанның ЮНЕСКО менен мәмлекетимиздиң бай материаллық емес мәдений мийрасын, соның ишинде, мәҳәлле институты шеңберинде қәлиплескен бийбаҳа дәстүр ҳәм қәдириятларды қәстерлеп сақлаў ҳәм халықаралық көлемде үгит-нәсиятлаў мәселелери бойынша бирге ислесиўин раўажландырыўда гезектеги қәдем болды.