Дунёда ҳаётда ҳеч қачон қон таҳлили топширмаган одамлар бўлмаса керак. Оч қоринга қон топшириш кераклиги ҳақида эшитган ҳам. Кўпинча овқатдан сақланиш керак бўлган вақтни ҳам айтишади. Бу тахминан 8 соатдан 12 соатгача. Одатда бу таҳлил учун эрталаб ёки кечаси қон топшириш кераклигини англатади, чунки ухлаганда овқат емаймиз-ку!?
Қон таҳлили организмда қандайдир патологик жараёнлар содир бўлаётганини олдиндан бўлса-да, тушунишга ёрдам беради. Бироқ, қон кўрсаткичлари патологияни эмас, балки моддалар алмашинувидаги вақтинчалик ўзгаришларни кўрсатиши мумкин, дейилади nkj.ru сайтида.
Бу ўзгаришлар биринчи навбатда, овқат билан боғлиқ ҳолда содир бўлади. Шу маънода нима учун оч қоринга қон топширишни сўрашлари тушунарли. Аммо барча қон кўрсаткичлари овқатланишни ҳис қиладими? Агар глюкоза, холестерин ва ёғ-триглитцеридлар даражаси ҳақида гапирадиган бўлсак, улар ҳақиқатан ҳам овқатдан кейин кўтарилади, бу турли тадқиқотлар билан тасдиқланган.
Бироқ қон фақат углевод ёки липид алмашинувини баҳолаш учун топширилмайди. Унда иммун ҳужайралар ва тромбоцитлар саналади, унда гемоглобин ва жигар ферментларининг фаоллиги ўлчанади, микроэлементлар миқдори, электролитлар даражаси ва бошқа кўрсаткичлар ҳам баҳоланади.
Улсан университети ва Жанубий Кореянинг бошқа илмий марказлари ходимлари Жанубий Кореянинг 670 та шифохонасида 100 мингдан ортиқ одамдан олинган 10 миллионга яқин турли хил қон таҳлилларини таҳлил қилишди. Рақамларга қараб, беморлар бир неча марта қон топширганини тахмин қилиш мумкин. Бу эса бир хил одамларнинг таҳлил маълумотларини таққослаш имконини берди. Шу билан бирга, айни бир одам турли ҳолларда ё одатдагидек, яъни 8-12 соат, ёки 12 соатдан ортиқ, ёки 8 соатдан кам оч қолган. Статистик усуллардан фойдаланган ҳолда, тадқиқотчилар турли хил очлик қон таҳлилига, аниқроғи, агар ҳар бир таҳлил маълум бир бирикма ёки параметрни баҳолашни назарда тутса, 121 та таҳлилга қандай таъсир қилишини билмоқчи бўлишди.
JAMA Internal Medicine мақоласида айтилишича, фақат ўнта таҳлил очлик давомийлигига сезгир. Улар орасида, кутилганидек, глюкоза таҳлили ҳам бор эди. Агар бир одам лабораторияга ташриф буюришдан 8 соат олдин овқатланган бўлса, унинг даражаси ўртача 10,8 фоизга ошган. Шунингдек, бу ҳолатда ёғ-триглицеридлар миқдори 20,1 фоизга, ушбу триглицеридларни парчаловчи ҳазм қилиш ферменти липаза 36,4 фоизга, аминокислоталар алмашинувида иштирок этувчи гамма-глутамилтрансфераза ферменти эса 14,8 фоизга ошган. Узоқроқ очлик (яъни 12 соатдан ортиқ) қон таҳлиллари аниқлигига ҳеч қандай таъсир кўрсатмади.
Оч қоринга қон топшириш зарурати уни топширувчи учун ҳам, таҳлил қилувчилар учун ҳам маълум ноқулайликлар туғдиради – тушунганингиздек, тиббий лаборатория ходимлари эрталабдан жуда банд бўлади. Эҳтимол, йўлланма беришда овқатланишдан катта танаффус талаб қиладиган ва бундай танаффусни талаб қилмайдиган таҳлилларни фарқлаш керакдир. Айтиш жоизки, баъзи жойлардаги тиббиёт муассасаларида айнан шундай йўл тутилади.
