Мәмлекетимиз басшысы ўәлаятта әмелге асырылып атырған реформалардың нәтийжелерине тоқтап өтип, усы жылдың биринши ярымында экономика 8,8 процентке өскенин атап өтти. Санаат, хызмет көрсетиў ҳәм инвестиция тараўларында да унамлы өсиў бақланбақта. Соның менен бирге, бул көрсеткишлер ҳәр бир шаңарақтың күнделикли турмысында қаншелли сәўлеленетуғыны ең әҳмийетли норма екени атап өтилди.

Әндижанда жер ҳәм тәбийғый ресурслар шекленген болса да, исбилермен ҳәм интакер халық, жоқары исбилерменлик белсендилиги, көп санлы жаслар, күшли санаат мектеби, үлкен базар бар. Кейинги жылларда ўәлаятқа ажыратылып атырған бюджет қаржылары ҳәм кредит ресурсларының көлеми сезилерли дәрежеде көбейди, орынлардағы басшыларға кең ўәкилликлер берилди. Енди бул имканиятларды жоқары дәраматлы жумыс орынларын жаратыў ҳәм халықтың абаданлығын арттырыўға қаратыў керек.

Мәжилисте, бәринен бурын, инвестициялардың сапасын ҳәм нәтийжелилигин арттырыў мәселеси додаланды. Санаат ҳәм исбилерменлик ушын ажыратылған 1 мың гектар жерге 7 миллиард доллар инвестиция тартыў арқалы кеминде 70 мың жоқары дәраматлы жумыс орнын жаратыў мүмкин екенлиги атап өтилди.

Соның менен бирге, мәмлекетлер ҳәм тармақлар бойынша инвестициялар диверсификацияланбағаны, мәлимлеме технологиялары тараўы ҳәм илимий-изертлеў бағдарларына қаратылып атырған инвестициялардың дәрежеси төмен екени атап өтилди. Ўәлаятта маман кадрлар ҳәм экспорт потенциалы бар тармақлардың технологиялық базасын беккемлеў зәрүр екенлиги атап өтилди.

Асакада топланған тәжирийбе тийкарында өзимиз автомобиль қурылысы ҳәм машина қурылысы технологияларын жаратыўға өтиў ўазыйпасы қойылды. "Асака инженерлик ойпатлығы"н шөлкемлестирип, программалық өнимлер, электроника, электромеханика ҳәм инженерлик хызметлерин ислеп шығыў шынжырын қәлиплестириў әҳмийетли екенлиги атап өтилди.

Тоқымашылық тармағында да бар қуўатлықлардан пайдаланыў нәтийжелилигин арттырыў, сырт елли дизайнер, конструктор ҳәм брендлерди тартып, жоқары қосымша қунлы өнимлер ислеп шығарыўға өтиў керек. Инвестициялардың нәтийжелилигин ҳәр бир квадрат метр майданда жаратылатуғын қосымша қун көлеминен келип шығып баҳалаўға қарар етилди.

Қарақалпақстан тәжирийбеси тийкарында басқа аймақларда да жойбарлар менеджери лаўазымы енгизиледи. Әндижандағы менеджер ўәлаяттың жаңа инвестициялық моделин қәлиплестириўге жуўапкер болады. Районлардың санаат, хызмет көрсетиў, аўыл хожалығы тараўларындағы имканиятлары жасалма интеллект жәрдеминде баҳалап, ең нәтийжели бағдарларға инвестиция тартыў бойынша реже ислеп шығылады.

Ири кәрханалардың жумысын кеңейтиў ҳәм технологиялық жаңалаў есабынан жаңа жумыс орынларын жаратыў илажлары көриледи. Келеси жылы ўәлаятта кеминде 10 процент экономикалық өсиўди тәмийинлеў, 5 миллиард доллар инвестиция тартып, экспорт көлемин 1,5 миллиард долларға жеткериў ўазыйпасы қойылды.

Азық-аўқат қәўипсизлиги ҳәм аўыл халқының дәраматларын арттырыў мәселелерине айрықша итибар қаратылды.

Пахтадан от-жемге шығарылған жерлер ҳәм шетки майданлардан нәтийжели пайдаланып, Улуғнорда шарўашылықты кеңейтиў мүмкин екенлиги атап өтилди. Улуғнор ҳәм Бостанда ири шарўашылық комплекслериниң жойбарларын ислеп шығыў бойынша тапсырма берилди.

Балықшыдағы қус гөшин жетистириў комплекси тәжирийбеси тийкарында Жалақудық ҳәм Хожаабадта қусшылық бойынша жаңа жойбарлар басланады. Улуғнорда балықшылық кластери шөлкемлестириледи.

Жалақудуқ, Марҳамат, Асак ҳәм Әндижан районларындағы таўлы жерлерди экономикалық айланысқа тартыў ушын өз алдына «Agrostar» компаниясы шөлкемлестириледи. Бәҳәрге шекем 4-5 мың гектарда суў тәмийнатын жолға қойып, санаат бағларын жаратыў режелестирилген. Бағлар үш жыл даўамында тәрбияланып, таяр ҳалда халыққа жеткерип бериледи.

Мийўе-овощ жетистириўде "гектардан максимал өним алыў" принципине өтиў ўазыйпасы қойылды. Халыққа қайта ислеў ушын киши үскенелер лизингке бериледи, район брендлерин жаратыў хошаметленеди. Оның есабынан жетистирилген өнимлерди қайта ислеў үлесин 30 процентке, экспорт көлемин 500 миллион долларға жеткериў имканияты бар. Балықшыдағы ыссыхана жойбарының тәжирийбеси республика көлеминде кеңейтиледи.

Сыртқы базарларда пахтаға талап азайып, экспортта логистика қәрежетлери артып атырған шараятта фермерлер, кластерлер ҳәм таяр өним ислеп шығарыўшыларды қоллап-қуўатлаў бойынша қосымша илажлар белгиленди.

Пахтаны биржа арқалы сатқан фермерге де, сатып алған кластерге де ҳәр бир тоннасы ушын 500 мың сумнан субсидия бериледи. Өз жеринде пахта жетистирген кластерлерге ҳәр бир гектар ушын 1 миллион 500 мың сумнан субсидия бериледи. Таяр өним экспорт етиўшилердиң кредит процент ставкаларының бир бөлегин үш жыл даўамында қаплап бериў бойынша есап-санақлар киргизиў тапсырмасы берилди. Сондай-ақ, маркетплейслер арқалы сатылған өнимлер баҳасының бир бөлегин қайтарыў бойынша усыныслар таярланады.

Көп жумыс орынларын жарататуғын санаат кәрханалары ушын айрықша хошаметлеў илажлары нәзерде тутылған. Кеминде 1 мың адам ислейтуғын кәрханаларда оқытыў ҳәм қәнигелигин арттырыў, жумысшыларды тасыў қәрежетлериниң ярымы қаплап бериледи. Кеминде бес жыл жумыс ислеген хызметкерлерге балаларды оқытыў ушын контракт төлеми бойынша қәрежетлери қаплап бериледи. Грантлар жумыс орынларының саны 1 мыңға шамалас болған кәрханаларға да ажыратылады.

Жаңа санаат жойбарларын маман кадрлар менен тәмийинлеў мақсетинде Әндижанды Ферғана ойпатлығының инженер кадрлар орайына айландырыў ўазыйпасы қойылды. Ўәлаяттағы жоқары оқыў орынлары ҳәм техникумлардың потенциалын өндирис пенен тығыз байланыстырыў зәрүрлиги атап өтилди.

Әндижан техника институтының жумысы трансформацияланады. Сырт елли менеджерлер ҳәм профессор-оқытыўшыларды тартып, билимлендириў бағдарламаларын жаңалаў режелестирилген. Институтта өз алдына дизайн факультети ашылып, санаат кәрханаларына дуал билимлендириў тийкарында бириктириледи.

Ўәлаяттағы дәрья ҳәм каналлар өсип атырған санаатты энергия менен тәмийинлеў ушын үлкен резервке ийе екени атап өтилди. Әндижанның гидроэнергетика потенциалы 200 мегаватты қурайды. Исбилерменлердиң киши ҳәм микро ГЭСлерди қурыўға қызығыўшылығы жоқары екени атап өтилди. Буннан тысқары, ўәлаяттың өзинде олар ушын турбина ислеп шығарыў жолға қойылған.

Еки жыллық бағдарлама шеңберинде микро ГЭСлерди таяр ҳалда қурыў жойбарларын иске қосып, исбилерменлерге лизингке бериў, нәтийжели қаржы механизмлерин енгизиў ўазыйпасы қойылды.

Халықтың заманагөй хызметлерге талабының артып баратырғанын есапқа алып, жаңа саўда ҳәм сервис мәканлары шөлкемлестириледи. Оның ушын мәмлекетлик шөлкемлердиң Бабур қаласына көширилиўи нәтийжесинде босаған имаратлар ҳәм жер майданлары иске қосылады. Бул қосымша инвестицияларды тартыў, мыңлаған жумыс орынларын жаратыў имканиятын береди.

Асака, Шаҳрихон, Қорғантепа районлары ҳәм Ханабад қаласының орайларын жоқары дәраматлы бизнес аймақларына айландырыў ўазыйпасы қойылды. Олардың бас режелери саўда ҳәм хызметлерди раўажландырыў жойбарларына бейимлестириледи.

Исбилерменлик ушын имканиятларды кеңейтиў банклер жумысына да жаңаша қатнас жасаўды талап ететуғыны атап өтилди. Мәмлекетлик банклер дәстүрий гиреў талаплары ҳәм ҳәмме ушын бирдей стандарт шәртлер менен шекленбестен, қарыйдарлардың бизнесин раўажландырыўға жәрдемлесиў принципи тийкарында жумыс алып барыўы керек.

Енди реал ақша ағымлары, буйыртпа ҳәм шәртнамалар, товар алмасыў ҳәм бизнес шынжырларына тийкарланған қаржы өнимлери кеңнен енгизиледи. Киши исбилерменлик субъектлериниң ири буйыртпашы менен узақ мүддетли шәртнамасы кредит гиреўи сыпатында қабыл етиледи. 500 миллион сумға шекемги жойбарларды кредитлеўде бизнес реже талап етилмейди - қаржылар ақша ағымынан келип шығып ажыратылады. Экспортқа жарамлы өним ислеп шығарыў ушын шийки зат сатып алыўға кредит алыў ушын гиреў сыпатында бир қамсызландырыў полиси жетерли болады.

Салық уйымлары да исбилерменлердиң жумысын кеңейтиў ҳәм жумыс орынларын сақлап қалыўға жәрдемлесиўи керек екенлиги атап өтилди. Дәраматы азайған ямаса жумыс орны қысқарған кәрханалардың машқалалары мәҳәллениң өзинде үйрениледи. Салықшы, ҳәким жәрдемшиси ҳәм мәҳәлле банкири биргеликте салықларды кешиктириў, кредитлердиң мүддетин создырыў, айланыс қаржы менен тәмийинлеў, базарларға шығыў ҳәм экспортқа жәрдемлесиў бойынша усыныслар киргизеди.

Ўәлаяттың транспорт-логистика имканиятларын кеңейтиў бойынша да ўазыйпалар белгиленди. "Қытай - Қырғызстан - Өзбекстан" темир жолы арқалы жүк тасыў көлеминиң артыўын есапқа алып, Қорғантепа ҳәм Ханабадта баҳасы 600 миллион доллар болған логистика комплексиниң жойбары иске қосылады. Қырғызстан менен келисилген "Кесканёр" шегара постының қурылысы жүк тасыў көлемин арттырыў ҳәм жеткерип бериў мүддетин қысқартыўға хызмет етеди.

Жаңа транспорт ағымларын есапқа алып, "Ханабад - Әндижан" төлемли автомобиль жолын жойбарластырыў басланады. Усы айдан "Ташкент - Әндижан" тезжүрер поездының қатнаўы жолға қойылатуғыны, бул арқалы жолға кететуғын ўақыт 6 сааттан 4 саатқа қысқаратуғыны атап өтилди. Келеси жылы бул бағдарда төлемли автомобиль жолын қурыў бойынша әмелий жумыслар басланады.

Халықтың жасаўы ушын мүнәсип шараят жаратыў мәселелери додаланып, Бабур қаласындағы турақ жайларға 25 мың халық кирип барғаны, және 200 мың халыққа мөлшерленген турақ жайлардың қурылысы басланғаны атап өтилди.

Жаңа қалада саўда, исбилерменлик, мийманхана, жеке меншик билимлендириў, медицина ҳәм спорт объектлерин қурыў жойбарларын әмелге асырған исбилерменлер қоллап-қуўатланады. Бундай объектлерге киргизилген инвестициялардың өзин ақлаў мүддети узақлығын есапқа алып, жер участкаларының басланғыш баҳасын турақ жай қурылысына салыстырғанда 2 есеге арзан етип белгилеў усынысы қоллап-қуўатланды.

Әндижан қаласында жаңа жол өткеллерин қурыў, Асака районы орайынан айланба көпирди пайдаланыўға тапсырыў режелери белгиленди. Ишимлик суўы ҳәм канализация системаларын модернизациялаў даўам еттириледи. "Ханабад - Әндижан" магистраль суў тармағының екинши тармағы қурылысы нәтийжесинде 1 миллион халықтың суў тәмийнаты жақсыланады. Әндижан қаласында канализация тармақлары жаңаланып, Алтынкөлдеги тазалаў имаратларының қуўатлылығы арттырылады.

Ҳаял-қызлардың бәнтлигин тәмийинлеў мәселесине айрықша итибар қаратылды. Перзентин бақшаға жайластырыў имканияты болмағаны ушын жумыс ислемей атырған ҳаял-қызларға шараят жаратыў мақсетинде жаңа шаңарақлық бақшаларды ашыўды жеделлестириў бойынша тапсырма берилди. Ўәлаятта ҳаял-қызлардың бәнтлигин тәмийинлеў ушын 20 миллион доллар муғдарында өз алдына қор шөлкемлестириледи.

Жәмийетлик қәўипсизликти тәмийинлеўде санлы технологиялардан кеңнен пайдаланыў нәзерде тутылмақта. Әндижан, Шаҳрихон қалалары ҳәм Әндижан районы ишки ислер уйымлары баслықларының санластырыў ҳәм кибержынаятшылыққа қарсы гүресиў мәселелери бойынша орынбасарлары лаўазымлары енгизиледи. ЖИ жәрдеминде ҳуқықбузарлықлар ҳәм жол-транспорт ҳәдийселериниң алдын алыў илажларын көреди. Халықтың киберҳүжимлерден қорғаныў усыллары ҳаққындағы хабардарлығы арттырылады.

Мәмлекетимиз басшысы мәҳәлле ҳәр бир инсанның мийнети ҳәм белсендилиги менен абат болатуғынын атап өтти. Келеси жылы Әндижандағы 100 мәҳәллени Жаңа Өзбекстанға айландырыў бойынша реже таярлаў ўазыйпасы қойылды.

Мәжилис жуўмағында жуўапкерлердиң мәлимлемеси тыңланды ҳәм әндижанлылар менен сөйлесиў болды.

Усының менен Президентимиз Әндижанға сапарын жуўмақлап, Ташкентке қайтты.