Сенаторлар
еліміздің халықаралық аренадағы беделін нығайту, инвестициялық тартымдылығын
арттыру және мемлекеттік басқару тиімділігін бағалауда маңызды рөл атқаратын
үстем халықаралық рейтингтер мен индекстердегі деңгейін жақсарту бағытында
атқарылып жатқан жұмыстарды жан-жақты талқылады.
Экономика және
қаржы министрлігі мен Әділет министрлігінің жауапты өкілдері
әлеуметтік-экономикалық және саяси-құқықтық салалардағы көрсеткіштер бойынша
жүзеге асырылған жұмыстар туралы егжей-тегжейлі ақпарат берді.
2025 жылы ел үшін
басым деп белгіленген 20 халықаралық рейтинг пен индекстің 14-інде Өзбекстанның
көрсеткіштері жақсарды, 4-інде өзгермей
қалды, ал 2-еуі
бойынша нәтижелер әлі жарияланбаған.
Бұл нәтижелер
мемлекеттік органдардың, жұртшылықтың және азаматтық қоғам институттарының
үйлестірілген өзара іс-қимылының, сондай-ақ нақты индикаторлар негізінде
жүргізілген реформалардың жемісі екені атап өтілді.
Атап айтқанда, Тұрақты
даму мақсаттары индексінде Өзбекстан 19 сатыға көтеріліп, 167 мемлекет
арасында 62-орынға ие болды. Мемлекетіміз
2015 жылдан бері тұрақты даму
саласында ең елеулі ілгерілеуге қол жеткізген мемлекеттердің қатарына енді.
Сонымен қатар, Шығыс Еуропа мен Орталық Азия өңірінде тұрақты даму қарқыны ең
жоғары ел ретінде танылды.
Электрондық үкіметті дамыту рейтингінде Өзбекстан 193 мемлекет арасында 63-орынға көтеріліп,
алдыңғы көрсеткішінен 6 сатыға жоғарылады. Республика электрондық үкіметті
дамыту деңгейі бойынша «жоғары» санаттан «өте жоғары» санатқа өткен әлемдегі 17
мемлекеттің біріне айналды.
Экономикалық еркіндік индексінде де елдің көрсеткіші 3 сатыға жақсарды. Ал Fitch
Ratings және S&P халықаралық рейтингтік агенттіктері 2018 жылдан
бері алғаш рет өзінің рейтингін «BB-»-ден
бір деңгей жоғары — «BB» (тұрақты болжам) деңгейінде растады. Биылғы
жылы Өзбекстанның егеменді несиелік рейтингінің болжамы «тұрақтыдан» «оң»
деңгейге дейін жақсартылды.
Мұндай оң
өзгерістер Өзбекстанға шетелдік инвестицияларды көбірек тартуға, халықаралық
қаржы нарықтарынан неғұрлым тиімді шарттармен қаржы ресурстарын алуға және
экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін сенімді кепіл
ретінде бағаланды.
Талқылау
барысында соңғы жылдары халықаралық рейтингтер мен индекстер бойынша жұмыстың
ұлттық жүйесі қалыптастырылғаны, соның нәтижесінде парламенттік бақылаудың
күшейгені атап өтілді. Жыл сайын әзірленетін Ұлттық баяндамада мемлекеттік
органдардың қызметі, жүргізіліп жатқан реформалардың тиімділігі және заңнаманы
жетілдіру қажеттілігі жөнінде объективті әрі жан-жақты талдамалық ақпарат
ұсынылады.
Сонымен қатар,
Ұлттық баяндаманың талдауы кейбір халықаралық рейтингтер мен индекстерде
төмендеу үрдістерінің де бар екенін көрсетті. Атап айтқанда, жекелеген
салалардағы сыбайлас жемқорлық фактілері, заңдардың сақталуына қатысты
мәселелер және сөз бостандығына байланысты кемшіліктер Өзбекстанның халықаралық
рейтингтердегі орнына теріс әсер етуде.
Осы проблемаларды шешу мақсатында Олий Мажлис Сенаты
тиісті қаулы қабылдады. Құжатта салалар бойынша нақты ұсыныстар әзірлеу,
жауапты мемлекеттік органдардың қызметіне қоғамдық және парламенттік бақылауды
күшейту, жауапкершілікті арттыру, сондай-ақ рейтингтік көрсеткіштерге теріс
ықпал ететін индикаторларды жақсартуға бағытталған жаңа реформалар мен қосымша
шараларды жүзеге асыру көзделген.