Бәринен бурын, Россия Федерациясы Президенти, ҳүрметли Владимир Владимирович Путинге усы форумға мирәт еткени ҳәм шын жүректен миймандослық ушын шын кеўилден миннетдаршылық билдиремен.

Танзания Президенти Самия Сулуҳу Ҳасан ханымды ҳәм Қытай Халық Республикасы Баслығының орынбасары Хан Чжен мырзаны да қутлықлайман.

Өзиниң отыз жыллық жумысы даўамында дүнья күн тәртибиндеги ең әҳмийетли мәселелер бойынша пикир алысыў ушын ең абырайлы ҳәм талап жоқары болған майданлардан бирине айланған Петербург халықаралық экономикалық форумында қатнасыў мен ушын үлкен мақтаныш.

Өзбекстанның тарийхы, айрықша руўхыйлығы ҳәм инсан тәғдири менен байланыслы болған Россияның мәдений пайтахты - Санкт-Петербург қаласында және бир мәрте болып турғанымнан оғада қуўанышлыман.

Қыйын фронт жылларында көплеген өзбекстанлылар Ленинград қорғаныўында қатнасты, Ташкент болса бир ярым миллионнан аслам эвакуация етилген балалар, ҳаял-қызлар ҳәм кекселерди қабыл етти. Бул ҳаққындағы еслеў бизиң улыўма руўхый мәканымыздың бир бөлеги болып қалады.

Ҳүрметли форум қатнасыўшылары!

Бүгин мине усы жерде, Нева бойында, өтмишти еске алып, глобал экономиканың келешеги ҳәм жаңа архитектурасы мәселелерин додаламақтамыз.

Дүнья жүзи терең қайта қурылысты басынан өткермекте. Транспорт жөнелислери өзгермекте, жаңа өндирис шынжырлары қәлиплеспекте, барған сайын заманагөй технологиялық платформалар пайда болмақта, жасалма интеллект барлық орынларда енгизилмекте.

Энергетика, азық-аўқат ҳәм санлы қәўипсизлик мәселелери түп-тийкарынан қайта көрип шығылмақта. Бәсеки тек ғана базарлар ҳәм тәбийғый ресурслар ушын гүресте емес, ал технология, алгоритм, логистика ҳәм инфраструктура тараўларында да көбейип бармақта.

Жәҳән экономикасында турақсызлық ҳүким сүрип атырған шараятта бирлестириўши роль атқаратуғын ҳәм өз әтирапында кооперация, турақлылық және өз-ара мәпдарлық мәканын қәлиплестириўге уқыплы болған мәмлекетлер ҳәм регионлардың әҳмийети артып бармақта.

Өзбекстан мың жыллар даўамында Уллы жипек жолының жүреги болған. Самарқанд, Бухара ҳәм Ташкент арқалы тек ғана товарлар емес, ал идеялар ҳәм билимлер, мәдений ҳәм диний дәстүрлер өз-ара байыған.

Соның ушын ашық-айдынлық биз ушын ҳәмийше таңлаў емес, турмыслық зәрүрлик ҳәм цивилизациялық код болған. Енди ол жаңа мазмунға ийе болмақта.

Өзбекстан ҳәм пүткил Орайлық Азия еркин экономикалық өсиў орайына айланбақта. Бул жерде келешектиң транспорт, технологиялық ҳәм демографиялық көринислери бирлеседи. Бул жерде Арқа ҳәм Қубла, Батыс ҳәм Шығыс арасындағы тийкарғы коммуникациялар кесилиспеси қәлиплеседи.

Күшейип баратырған бул тенденцияны беккемлеў ушын биз сапа жағынан жаңа дәрежедеги байланысқа оғада зәрүрмиз. Бул жерде гәп тек ғана дәстүрий транспорт-логистика ҳәм энергетика коридорларын өз-ара байланыстырыў ҳаққында емес, ал санлы, төлем ҳәм өндирис инфраструктурасын интеграциялаў ҳаққында да бармақта.

Күшли, бирлескен, экономикалық жақтан байланысқан, ашық ҳәм турақлы Орайлық Азия барлық шериклеримиздиң стратегиялық мәплерине жуўап береди.

Ханымлар ҳәм мырзалар!

Россия Өзбекстан ушын региондағы қоңсысынан да үлкен. Бул - бизиң ўақыт пенен сыналған стратегиялық шеригимиз ҳәм аўқамласымыз.

Бүгин қатнасықларымыз жаңа дәўирге қәдем қойды. Бирге ислесиў көп басқышлы ҳәм көп қырлы болды.

Биз әпиўайы товар саўдасынан қурамалы санаат шынжырлары, технологиялық альянслар, биргеликте жойбарластырыў ҳәм өндиристи локализациялаўға шекемги жолдан өттик. Статистикамызға бола, өткен 10 жылда өз-ара товар алмасыў көлеми 3 еседен зыят - 4 миллиардтан 13 миллиард долларға артқан. Россия менен биргеликтеги жойбарлардың ҳәзирги портфели 50 миллиард доллардан артады.

Еки мәмлекет аймақлары арасында саўда-экономикалық бирге ислесиў избе-из кеңеймекте. Бул процесске бизиң тийкарғы бирге ислесиўшилеримиз – Москва ҳәм Санкт-Петербург қалалары, Москва ҳәм Ленинград ўәлаятлары, Татарстан ҳәм Башқуртстан, Красноярск ҳәм Перм үлкелери, сондай-ақ, Россияның басқа да көплеген аймақлары жедел тартылған.

Әмелге асырылып атырған аймақлараралық жойбарлардың көлеми 5 миллиард долларды қурайды, және 5 миллиард долларлық инвестициялардың бағдарламасы ислеп шығылмақта. Бирге ислесиў энергетика, химия ҳәм нефть-химия, машина қурылысы, аўыл хожалығы, логистика, тоқымашылық, азық-аўқат санааты ҳәм басқа да әҳмийетли тараўларды қамтып алған. Олардың арасында Өзбекстанның бес ўәлаятында биргеликтеги санаат парклерин шөлкемлестириў, Ташкентте вагон қурылысы кластерин шөлкемлестириў айрықша итибарға ылайық.

Энергетика тараўына айрықша тоқтап өтпекшимен. Инвестициялық жойбарлар, соның ишинде, Россияның қатнасыўында электр энергиясын ислеп шығарыўды бир ярым есеге - 58 миллиард киловатт-сааттан 87 миллиард киловатт-саатқа шекем кеңейттик. 2030-жылға шекем генерация қуўатлықларын 120 миллиард киловаттқа жеткериў, оның 54 процентин қайта тиклениўши энергия дәреклери қурайтуғынын режелестиргенбиз.

Сондай-ақ, Өзбекстанда Россия қатнасыўында биринши гибрид атом станциясын иске қосыў арқалы қуўатлылықларымыз және де артады. Кеше Владимир Владимирович Путин менен биргеликте АЭС қурылысында биринши тырнағын қуйыў мәресиминде қатнастық. Биз ушын бул узақ мүддетли раўажланыў, жаңа инженерлик мектебин таярлаў ҳәм алдынғы технологияларды өзлестириў жойбары болып есапланады.

Атомнан тыныш мақсетлерде пайдаланыў бойынша басқа да тараўлар – медицина, аўыл хожалығы, санаат ҳәм илимде де биргеликте жумыс алып барыў нийетиндемиз.

Ҳүрметли дослар!

Ҳәзирги шараятта Өзбекстан ҳәм Россияның технологиялық ҳәм санаат тараўындағы бирге ислесиўи тек ғана еки тәреплеме бирге ислесиў шеңберинде шекленип қалмаўы керек.

Биз санаат потенциалы, ресурслар, базарлар ҳәм компетенцияларды бирлестире алатуғын үлкен кооперация мәканларына итибар қаратпақтамыз. Соның ушын "Евроазия технологиялық санаатласыў белбеўи"н қәлиплестириў басламасын алға қоямыз. Бул санаат кооперациясының бирден-бир санлы платформасы арқалы өз-ара байланысқан өндирис ҳәм технологиялық кластерлер системасы болып есапланады. Бул жерде сөз технологияларды ислеп шығыў ҳәм кадрлар таярлаўдан баслап санаат өндирисин локализациялаў ҳәм сыртқы базарларға шығыўға шекем болған толық цикл шынжырларын жаратыў ҳаққында болмақта.

Бул басламаны сынақтан өткерген, ҳәр жылы Ташкентте өткерилетуғын “Иннопром. Орайлық Азия” инновациялық-санаат көргизбеси платформасы базасында әмелге асырыўды усыныс етемиз. Бундай қатнас бизнес ушын шериклерди тиккелей табыў ҳәм өз-ара пайдалы байланыслар орнатыў имканиятын береди.

Ханымлар ҳәм мырзалар!

Экономиканың жаңа тилине айланып атырған санластырыў, әлбетте, бирге ислесиўдиң перспективалы бағдары болып есапланады.

Бурын инфраструктура дегенде жоллар, қубырлар ҳәм электр узатыў линиялары түсинилсе, бүгин бул, бәринен бурын, санлы платформалар болып есапланады. Олар өз әтирапында бир пүтин экосистеманы қәлиплестиреди: жумыс орынлары, логистика, төлем хызметлери, жаңа экспорт имканиятлары.

Өзбекстан бизнеси санлы шешимлерди барған сайын жедел раўажландырмақта ҳәм соның менен бирге, кең көлемли мәмлекетлер менен технологиялық шериклик ушын ашық. Мәселен, Россияның маркетплейслери ҳәм санлы сервислери арқалы товарларымызды сатыў көлеми соңғы бир неше жылда 3,5 есеге өсип, 1,5 миллиард доллардан артты.

Бирге ислесиўди тереңлестириў мақсетинде биргеликтеги Санлы экосистеманы қәлиплестириўди баслаўды усыныс етемиз. Дәслеп, бул санлы саўда ҳәм қала хызметлерин тәртипке салыў қағыйдаларын жақынластырыў, өз-ара платформаларда Өзбекстан ҳәм Россия брендлерин және де алға қойыў, бәнтлик бойынша бирден-бир санлы профильди жаратыў, жасалма интеллект тийкарында өнимлерди раўажландырыўды өз ишине алыўы мүмкин. Бул бизнес ушын жаңа базарлар, пуқаралар ушын қосымша дәрамат имканиятын береди.

Соның менен бирге, санластырыў жолында ҳәр қандай өзгерислердиң тийкарында бәрқулла инсан туратуғынын умытпаў керек.

 

Бүгинги күнде Өзбекстан дүньядағы ең жас мәмлекетлерден бири болып, халқының ярымынан көбин жаслар қурайды. Бул тек ғана статистика емес. Бул - раўажланыў энергиясы. Бул - жаңа талап. Бул - бизиң келешегимиз.

Бизиң ўазыйпамыз тек ғана жасларға заманагөй билим бериўден ибарат емес. Жаслар алдынғы компетенцияларды ийелеўи ҳәм өз потенциалын жүзеге шығарыўы ушын шараят жаратыў әҳмийетли. Бул жерде билимлендириў ҳәм кадрлар таярлаў тараўындағы бирге ислесиў айрықша әҳмийетке ийе.

Өзбекстанда сырт ел жоқары оқыў орынларының 32, соның ишинде, Россия жоқары билимлендириў мәкемелериниң 15 филиалы жумыс алып бармақта. Бул Россияның сырт елдеги ең ири университетлер тармағы есапланады.

Соның менен бирге, әсиресе, әмелиятқа бағдарланған оқытыў бағдарламаларын енгизиўге итибар қаратылған кәсиплик билимлендириў де үлкен әҳмийетке ийе. Бизде табыслы мысаллар бар - Алмалық ҳәм Ташкенттеги дәслепки биргеликтеги инженерлик мектеплери.

Онлайн билимлендириў сервислери усы тараўдағы нәтийжели бирге ислесиў механизми болыўы мүмкин. Бундай сервислердиң иске қосылыўы жасларға ҳәттеки ең шетки аймақларда да зәрүр билимлерди алыў имканиятын береди. Бул мийнет мобильлиги моделин түп-тийкарынан өзгертеди ҳәм оны шөлкемлестириўди сапа жағынан жаңа дәрежеге алып шығады.

Усы мүнәсибет пенен биз Инсан капиталын раўажландырыў биргеликтеги онлайн-платформасын жаратыўды усыныс етемиз. Оның ўазыйпасы – билимлендириў, кәсиплик таярлық ҳәм мийнет базарын өз-ара байланыстырыўдан ибарат.

Бундай системада билимлендириў бағдарламалары, тил ҳәм IТ курслары, жас исбилерменлерди қоллап-қуўатлаў ҳәм жумыс бериўшилерге мүрәжат етиўди бирлестириў мүмкин.

Жаслар ушын бул жаңа экономикаға қолайлы жол болады. Бизнес ушын - таярланған кадрлар базасынан пайдаланыў. Жоқары оқыў орынлары ҳәм колледжлер ушын - реал базар талабы менен байланыслы. Өзбекстан ҳәм Россия ушын ең жоқары қәдирият - инсанға узақ мүддетли инвестиция.

Ҳүрметли Владимир Владимирович бул басламаны қоллап-қуўатласа, тармақ ведомстволарымызға бундай платформаны тезирек иске қосыўды тапсырамыз.

Шериклигимиздиң гуманитарлық тийкары сыпатында туризмди айрықша атап өтпекшимен. Бул тараў исеним экономикасын ең жақсы қәлиплестиреди.

Адамлар Өзбекстанға келгенде тек ғана естеликлер ҳәм қалаларды емес, ал мәденият, миймандослық, исбилерменлик орталығы ҳәм бизнес ушын имканиятларды көреди.

2025-жылы бир миллионға шамалас россиялы бизге мийман болып келген болса, быйыл және де көбирегин қабыллаўға таярмыз.

Буның ушын тек ғана туризм инфраструктурасын емес, ал креатив экономиканы да раўажландырып атырмыз. 2030-жылға барып оның үлеси жалпы ишки өнимниң 5 процентин қурайды, бул дөретиўшилик тараўды экономикалық өсиў драйверлеринен бирине айландырады.

Бирге ислесиўимиздиң мәдений-гуманитарлық көлемин беккемлеў мақсетинде "Самарқандтан Петербургқа шекем" креатив туристлик коридорын қурыў жойбарын баслаўды усыныс етемиз. Бул баслама қоспа көркем өнер ҳәм кино фестивальлары, музей көргизбелери, гастрономиялық ҳәптеликлер ҳәм музыкалық илажларды шөлкемлестириўди нәзерде тутады.

Күни кеше Мариинск театры ҳәм Эрмитажда Өзбекстан мәденияты ҳәм көркем өнери жойбарлары басланды.

Ҳүрметли форум қатнасыўшылары!

2026-жыл мәмлекетимиз ушын айрықша әҳмийетке ийе. Биз системалы реформалардың әҳмийетли шегине киятырмыз.

Буннан он жыл алдын биз ашық-айдынлық, инклюзивлик ҳәм прагматизм тийкарында Жаңа Өзбекстанды қурыўды баслаған едик. Бул дәўирде узақ мүддетли өсиў ушын беккем тийкар жаратылды: қолайлы исбилерменлик орталығы, турақлы санаат базасы ҳәм жаңа инфраструктура.

Экономикамыз көлеми 50 миллиард доллардан 147 миллиард долларға жетти, быйыл болса 8 проценттен артыўы күтилмекте. Реформа жылларында елимизге 150 миллиард доллардан аслам сырт ел инвестициялары кирип келди, мыңлаған заманагөй кәрханалар иске қосылды. Товар ҳәм хызметлер экспорты дерлик 3 есеге артты.

Ҳәзирги ўақытта да, глобаллық турақсызлық шараятында да Өзбекстан турақлы өсиў пәтлерин көрсетип келмекте. Экономикамыз көп қырлы болып, ишки базарымыз кеңейип, заманагөй технологиялар, инфраструктура ҳәм сапалы жумыс орынларына талап артып бармақта.

Өзбекстанның тийкарғы абзаллықларынан бири - жас, белсенди ҳәм тез өсип баратырған халық. Бул - исбилерменлик, технология, хызмет көрсетиў ҳәм санаатты раўажландырыўдың узақ мүддетли базасы.

Бирақ демографиялық өсиў өз-өзинен табысқа кепиллик бермейди. Бул потенциалды жоқары қосымша қунлы өнимлер ҳәм технологиялар жаратыў бойынша қәнигелик, өнимдарлық, қүдиретли интеллектуаллық ресурсқа айландырыў керек.

Биз реформалардың басынан-ақ базар нәтийжелилиги ҳәм социаллық жуўапкершиликти бирлестириўге умтылмақтамыз. Экономикалық раўажланыўдың өзбек модельиниң өзине тән өзгешелиги де сонда.

Өсиў тек ғана тез болмаўы керек. Ол турақлы, инклюзив ҳәм адамлардың турмыс сапасын жақсылаўға қаратылған болыўы керек.

Кейинги 5 жылдың өзинде мәмлекетимиз халқының жалпы дәраматлары 2,5 есеге өскен. Биз ушын тийкарғы өлшем - жоқары турмыс сапасы, инсан қәдири ҳәм ҳәр бир инсанның потенциалын жүзеге шығарыў.

"Өзбекстан - 2030" раўажланыў стратегиясы мине усы мақсетке хызмет етеди. Усы мүддетке шекем халықтың дәраматларын орташа көрсеткиштен жоқары дәрежеге алып шығыў, барлық тармақларды технологиялық ҳәм инновациялық өсиў модельине өткериў, экономика көлемин және бир ярым есеге арттырып, 240 миллиард доллардан асламға жеткериў нийетиндемиз.

Ҳүрметли форум қатнасыўшылары!

Биз глобал инвестициялар ушын барлық шараятларды избе-из қәлиплестирип атырмыз. Қолайлы исбилерменлик орталығы жаратылмақта, базар институтлары жетилистирилмекте, бәсеки дәрежеси ҳәм өндирис потенциалы артпақта.

Бул жерде қатнасып атырған инвесторларды жоқары қосымша қунға ийе жаңа санаат шынжырларын жаратыўға шақырамыз.

Компетенциялар, өндирис ҳәм қолланбаларды терең локализациялаў, заманагөй инжиниринг ҳәм жаңа экспорт бағдарларын раўажландырыў тийкарғы бағдарымыз болып есапланады.

Бул, әсиресе, бүгин жаңа экономика қәлиплесип атырған санаат қайта ислеўи, агротехнологиялар, биохимия, робототехника, санлы шешимлер, жасалма интеллект ҳәм инфраструктура жойбарларында айрықша әҳмийетке ийе.

Мәмлекетлик-жеке меншик шериклик түринде әмелге асырылып атырған жойбарларда бирге ислесиўдиң үлкен потенциалын көремиз.

Энергетика, авиация, билимлендириў, геология ҳәм басқа да көплеген тараўларда.

Мәпдар шериклеримизге тек ғана өсип баратырған ишки базар емес, ал қоңсы мәмлекетлер ҳәм регионларға тиккелей шығыў имканиятларынан және де белсене пайдаланыўды усыныс етемиз.

Әзиз дослар!

Өзбекстан - глобал исбилерменлер жәмийетшилиги ушын исенимли ҳәм күтилген мәмлекет.

Экономикамыздың максимал ашық-айдынлыққа қарай раўажланып атырғаны жетекши рейтинг агентликлери тәрепинен әдиллик пенен тастыйықланбақта. Усы жылдың өзинде мәмлекетимиз Экономикалық еркинлик индексинде және 14 текшеге көтерилди.

Кейинги жыллары халықаралық базарларда 16 миллиард долларлық суверен ҳәм корпоратив облигацияларды жайластырдық. Өткен айда Лондон фонд биржасында биринши мәрте ең ири мәмлекетлик компаниялардың активлерин бирлестиретуғын Өзбекстан Миллий инвестиция фондының акциялары ғалабалық жойбарластырылды.

Капитал базарын буннан былай да раўажландырыў, ең жақсы стандартлар тийкарында ислейтуғын турақлы финанслық ҳәм инвестициялық платформаны қәлиплестириў мақсетинде Ташкент халықаралық финанс орайын шөлкемлестириўге киристик.

Орайдың арнаўлы ҳуқықый ҳәм салық режими шеңберинде инвесторларға бизнес жүргизиў ушын қолайлы қураллар ҳәм исенимли кепилликлер бериледи.

Пурсаттан пайдаланып, бәршеңизди усы жылдың 16-18-июнь күнлери болып өтетуғын Ташкент халықаралық инвестициялық форумына мирәт етемен, онда Жаңа Өзбекстанның ашылып атырған имканиятлары ҳәм перспективалары менен тиккелей танысыў мүмкин болады.

Ханымлар ҳәм мырзалар!

Быйылғы форумның "Прагматикалық сөйлесиў - турақлы келешекке қарай жол" деген сүрени рәмзий мәниге ийе. Ҳақыйқатында да, әйне ашық ҳәм ҳүрметли сөйлесиў бүгинги күнде турақлы раўажланыўдың тийкарғы шәрти болып қалмақта.

Исеним, бирге ислесиўге таярлық, биргеликте шешим излеўге умтылыў бар жерде жаңа имканиятлар пайда болады. Өзбекстан ҳәм Россияның шериклиги мине усындай бирге ислесиўдиң айқын мысалы болып табылады.

Россия Федерациясы Президенти, ҳүрметли Владимир Владимирович Путинге усы кең көлемли халықаралық форумға мирәт еткени ҳәм Жаңа Өзбекстанды раўажландырыўдың тийкарғы бағдарларын усыныў имканиятын жаратқаны ушын және бир мәрте шын жүректен миннетдаршылық билдиремен.

Сөзимниң жуўмағында барлық қатнасыўшыларға нәтийжели жумыс ҳәм қызықлы пикир алысыў тилеп қаламан.